การคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์สำหรับเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน

บทคัดย่อ

โครงงานนี้ มี วั ต ถุ ป ระสงค์ เ พื่ อ ประเมิ น ค่า คาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ ข อง ผลิ ต ภั ณ ฑ์ สาหรั บ Condenser รุ่น AB12 และนาเสนอมาตรการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ โดยจะประเมิน แบบ Business-to-business ครอบคลุมการได้มาซึ่งวัตถุดิบ การขนส่งวัตถุดิบ และกระบวนการผลิต จากการศึกษาพบว่า Condenser รุ่น AB12 มีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์หรือปริมาณการปลดปล่อยก๊าซ เรือนกระจกตลอดวัฏจักรชีวิต 782.8057 kgCO2eq/หน่วย โดยการได้มาซึ่งวัตถุดิบและการขนส่ง วัตถุดิบเป็นส่วนที่มีการปล่อยค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์มากที่สุด คิดเป็น 96% ของค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ทั้งหมด หรือ 752.8337 kgCO2eq/หน่วย ในขณะที่กระบวนการผลิตปล่อยค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ เพียง 29.9720 kgCO2eq/หน่วย หรือคิดเป็น 4% ในการลดค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ได้นาเสนอมาตรการ 2 มาตรการ คือ (1) การลดความหนาของ Plate จาก 1.2 มิลลิเมตร เป็ น 1 มิ ล ลิ เ มตร และ Venturi จาก 1 มิ ล ลิ เ มตร เป็ น 0.8 มิ ล ลิ เ มตร สามารถลดค่า คาร์ บอน ฟุตพริ้นท์ได้ 4.51% และ (2) การลดขนาดของผลิตภัณฑ์ลง 10% สามารถลดค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ได้ สูงสุด 11.08% ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การลดขนาดของผลิตภัณฑ์เป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพ มากกว่าการลดความหนาของ Plate และ Venturi อย่างไรก็ตามการลดขนาดของผลิตภัณฑ์จะต้อง ทาการออกแบบใหม่ เพื่อให้มีภาระการทาความเย็นเท่าเดิม คาสาคัญ: คาร์บ อนฟุตพริ้น ท์ ของผลิตภัณฑ์ / เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน / มาตรการการลด คาร์บอนฟุตพริ้นท์ ก Name Ms.Sukanlaya Neaukaowai Ms.Pimchanard Khemgladtong Mr.Nattapon Tammataeshodom Thesis Title Calculation of Carbon Footprint for Heat Exchanger Department Mechanical and Aerospace Engineering Advisor Assoc. Prof. Krongkaew Laohalidanond Academic year 2024 Abstract This project aims to evaluate the carbon footprint of product (CFP) for a condenser model AB12 and propose measures to reduce CFP. Business-to-business model is used for evaluation, covering material acquisition, transportation and production process. The results show that a Condenser Model AB12 has a CFP, the amount of greenhouse gas emissions of a product through its life cycle stages, of is 782.8057 kgCO2eq/unit. The raw materials acquisition and transportation contributes the most CFP, accounting for 96% or 752.8337 kgCO2eq/unit, while the production process contributes only 29.9720 kgCO2eq/unit, or 4%. Two measures are proposed to reduce the CFP of Condenser Model AB12: (1) reducing the plate thickness from 1.2 mm to 1 mm and the venturi from 1 mm to 0.8 mm can reduce CFP by 4.51%, and (2) reducing the product size by 10% can reduce CFP by up to 11.08%. The study indicated that reducing the product size is a more effective approach than reducing the thickness of plate and venturi. However, reducing the product size requires a new design to maintain the same cooling capacity. Keywords: Carbon footprint of product / Heat exchanger / Carbon footprint reduction measures ข กิตติกรรมประกาศ โครงงานเรื่อง การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 กรณีศึกษาบริษัท AB12 จากัด ฉบับนี้สาเร็จลุล่วงไปได้ด้วยความช่วยเหลือและสนับสนุนจากหลายฝ่าย คณะผู้จัดทา ขอขอบพระคุณทุกท่านที่มีส่วนร่วมในการดาเนินงานครั้งนี้ ขอขอบพระคุณ รองศาสตราจารย์ ดร. กรองแก้ว เลาหลิดานนท์ อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงาน และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. เขมพัฒน์ ตันติวัฒนกูล อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม ที่ให้คาแนะนาอัน ทรงคุณค่า ตลอดจนข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ในการพัฒ นาคุณภาพของโครงงานให้มีความ สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ขอขอบคุณบริษัท AB12 จากัด ที่เอื้อเฟื้อสถานที่และให้ความร่วมมือในการเก็บรวบรวม ข้อมูลภายในโรงงาน รวมถึงขอขอบคุณผู้ประสานงานหลัก ของบริษัท ที่ให้ข้อมูลและอานวยความ สะดวกในการศึกษาและเก็บข้อมูลต่างๆของกระบวนการผลิตและส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ขอขอบคุณ คณาจารย์ทุกท่าน ที่ให้ความรู้และแนวทางในการดาเนินโครงงาน รวมถึง เพื่อน ร่วมงานและครอบครัว ที่ให้กาลังใจและการสนับสนุนด้านต่างๆ ตลอดระยะเวลาการดาเนินโครงงาน ซึ่งเป็นแรงผลักดันสาคัญที่ทาให้การศึกษานี้สาเร็จลุล่วง สุดท้ายนี้ คณะผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงานฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒ นา กระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสามารถนาไปประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง ต่อไป นางสาว สุกัลยา เหนือเกาะหวาย นางสาว พิมชนาถ เข็มกลัดทอง นาย ณัฐพล ธรรมเตโชดม ค สารบัญ บทที่ 1 บทนา ....................................................................................................................................1 1.1 ที่มาและความสาคัญ................................................................................................................1 1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงาน ........................................................................................................4 1.3 ขอบเขตของโครงงาน...............................................................................................................5 1.4 ประโยชน์และผลที่คาดว่าจะได้รับ ...........................................................................................5 1.5 งบประมาณ .............................................................................................................................5 1.6 แผนการดาเนินงาน ..................................................................................................................5 บทที่ 2 ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ...................................................................................................................8 2.1 ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ....................................................................................................................8 2.1.1 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon footprint) ..........................................................................8 2.1.2 รูปแบบการประเมินก๊าซเรือนกระจก................................................................................9 2.1.3 ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (Product category rules: PCRs) ............................. 10 2.1.4 การจัดทาบัญชีรายการ (Life cycle inventory: LCI) .................................................. 10 2.1.5 การคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ...................................................................................... 11 2.1.6 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในประเทศต่างๆ ...................................................................... 12 2.2 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน .................................................................................................. 17 2.3 แนวทางในการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ .............................................................. 21 บทที่ 3 ขั้นตอนการออกแบบ .......................................................................................................... 23 3.1 กรอบแนวคิดในการดาเนินงาน ............................................................................................. 23 3.2 ขั้นตอนการดาเนินงาน .......................................................................................................... 25 3.2.1 การศึกษาทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ....................................................................... 26 3.2.2 การสารวจโรงงาน ......................................................................................................... 26 3.2.3 การเลือกขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ............................................. 27 3.2.4 การจัดทาแผนภาพวัฏจักรชีวิต ...................................................................................... 27 3.2.5 การจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม ................................................................................ 28 3.2.6 การจัดทาการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ..................................................................... 29 3.2.7 การเสนอมาตรการการลดการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์........................... 32 ง สารบัญ (ต่อ) 3.2.8 การเปรียบเทียบการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ก่อนปรับปรุงและหลังปรับปรุง ................ 33 3.3 วัสดุอุปกรณ์.......................................................................................................................... 33 บทที่ 4 ผลการทดลอง ..................................................................................................................... 35 4.1 ผลการศึกษาทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง.......................................................................... 35 4.2 ผลการสารวจโรงงาน ............................................................................................................ 35 4.2.1 ขั้นตอนและเครื่องจักรที่ใช้ในกระบวนการผลิต condenser รุ่น AB12 ........................ 35 4.2.2 ปริมาณวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต Condenser รุ่น AB12 ................................................. 46 4.2.3 ข้อมูลการขนส่งวัสดุ ...................................................................................................... 47 4.2.4 ข้อมูลการใช้พลังงานไฟฟ้า ............................................................................................ 50 4.3 ผลการเลือกขอบเขตการประเมินก๊าซเรือนกระจก ................................................................ 52 4.4 การจัดทาแผนภาพวัฏจักรชีวิต ............................................................................................. 52 4.5 ผลการจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม ................................................................................... 53 4.6 ผลการจัดทาการประเมิน Carbon footprint ..................................................................... 56 4.6.1 การประเมิน Carbon footprint ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ และวัสดุบรรจุภัณฑ์............. 56 4.6.2 การประเมิน Carbon footprint จากกระบวนการผลิต ................................................ 67 4.6.3 การประเมิน Carbon footprint จากการขนส่ง ............................................................ 70 4.7 ผลการนาเสนอมาตรการลดการปล่อย Carbon footprint ................................................. 74 4.8 ผลการเปรียบเทียบปริมาณการปล่อย Carbon footprint ก่อนและหลังปรับปรุง ................ 74 4.8.1 การลดความหนาของแผ่น Plate และ Venturi ........................................................... 75 4.8.2 การลดขนาดของผลิตภัณฑ์ ........................................................................................... 77 บทที่ 5 สรุปผลการดาเนินงานและข้อเสนอแนะ .............................................................................. 81 5.1 สรุปผลการดาเนินงาน .......................................................................................................... 81 5.2 ข้อเสนอแนะ ......................................................................................................................... 83 เอกสารอ้างอิง ................................................................................................................................. 84 จ สารบัญตาราง ตารางที่ 1.1 งบประมาณการดาเนินงาน ............................................................................................5 ตารางที่ 1.2 แผนการดาเนินงาน ........................................................................................................6 ตารางที่ 2.1 ตัวอย่างฐานข้อมูลค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission factor) ....... 11 ตารางที่ 3.1 รายละเอียดของมาตรฐาน ISO 14040 ....................................................................... 23 ตารางที่ 3.2 รายละเอียดของมาตรฐาน ISO 14044 ....................................................................... 24 ตารางที่ 3.3 รายการสารขาเข้าและสารขาออกของ Mass balance .............................................. 29 ตารางที่ 3.4 รายการพลังงานขาเข้าและพลังงานขาออกของ Energy balance.............................. 29 ตารางที่ 3.5 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ .......................................... 30 ตารางที่ 3.6 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของกระบวนการผลิต .............................................. 31 ตารางที่ 3.7 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการกระจายสินค้า การใช้งาน และกาจัดซาก ... 32 ตารางที่ 3.8 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งวัตถุดิบและวัสดุบรรจุภัณฑ์0 ............. 32 ตารางที่ 4.1 รายละเอียดการขนส่งวัสดุที่ใช้ประกอบขึ้นเป็นตัวผลิตภัณฑ์ ....................................... 48 ตารางที่ 4.2 รายละเอียดการขนส่งวัสดุบรรจุภัณฑ์ ......................................................................... 50 ตารางที่ 4.3 ข้อมูลการใช้ไฟฟ้าของกระบวนการผลิตของชิ้นหลักหลักและชิ้นส่วนย่อย ................... 51 ตารางที่ 4.4 ข้อมูลการใช้ไฟฟ้าของการประกอบ Condenser รุ่น AB12 ....................................... 52 ตารางที่ 4.5 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Hairpin ..................... 57 ตารางที่ 4.6 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Fin ............................ 57 ตารางที่ 4.7 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Plate ........................ 58 ตารางที่ 4.8 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Venturi ..................... 58 ตารางที่ 4.9 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน U-Bend .................... 59 ตารางที่ 4.10 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วนขาอะไหล่ Inlet ........ 60 ตารางที่ 4.11 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Inlet ....................... 61 ตารางที่ 4.12 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Inlet Assembly..... 61 ตารางที่ 4.13 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วนขาอะไหล่ Outlet ..... 62 ฉ สารบัญตาราง (ต่อ) ตารางที่ 4.14 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Outlet .................... 62 ตารางที่ 4.15 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Outlet Assembly . 63 ตารางที่ 4.16 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Sup Motor ............ 64 ตารางที่ 4.17 ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบทั้งชิ้นส่วนหลักและชิ้นส่วนย่อย........... 65 ตารางที่ 4.18 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ............................................. 65 ตารางที่ 4.19 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิต.............................................................. 67 ตารางที่ 4.20 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งวัตถุดิบสนับสนุนการผลิต .................... 70 ตารางที่ 4.21 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งทรัพยากรที่ช่วยในกระบวนการผลิต .... 72 ตารางที่ 4.22 ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบก่อนและหลังลดความหนาของ Plate และ Venturi .................................................................................................................... 76 ช สารบัญรูปภาพ รูปที่ 1.1 ปริมาณการปล่อย CO2 ในแต่ละกิจกรรม ............................................................................1 รูปที่ 1.2 ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแต่ละกิจกรรม............................................................2 รูปที่ 1.3 สัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของภาคกิจกรรมต่างๆในปี พ.ศ. 2566 ..........................3 รูปที่ 2.1 รูปแบบการประเมินก๊าซเรือนกระจก ...................................................................................9 รูปที่ 2.2 ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ ........................................................................................ 10 รูปที่ 2.3 การคานวณ Mass Balance และ Energy Balance ....................................................... 12 รูปที่ 2.4 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์สหราชอาณาจักร ........................................................................ 13 รูปที่ 2.5 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์สาธารณรัฐฝรั่งเศส...................................................................... 13 รูปที่ 2.6 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ .............................................................. 13 รูปที่ 2.7 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศสวีเดน............................................................................ 14 รูปที่ 2.8 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศญี่ปุ่น .............................................................................. 14 รูปที่ 2.9 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศเนเธอร์แลนด์ ................................................................. 14 รูปที่ 2.10 ฉลากลดคาร์บอน ........................................................................................................... 15 รูปที่ 2.11 ฉลากอาคารลดคาร์บอน ................................................................................................ 15 รูปที่ 2.12 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ........................................................................... 15 รูปที่ 2.13 ฉลากลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ............................................................................................ 16 รูปที่ 2.14 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร................................................................................ 16 รูปที่ 2.15 ฉลากชดเชยคาร์บอน ..................................................................................................... 16 รูปที่ 2.16 ฉลากคูลโหมด ................................................................................................................ 17 รูปที่ 2.17 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์เศรษฐกิจหมุนเวียน ............................................ 17 รูปที่ 2.18 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบท่อคู่ (Double-pipe heat exchanger) ..................... 18 รูปที่ 2.19 ลักษณะการไหลของเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบท่อคู่............................................. 18 รูปที่ 2.20 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบของไหลมีทิศทางตั้งฉากกัน ........................................ 19 ซ สารบัญรูปภาพ (ต่อ) รูปที่ 2.21 ลักษณะการไหลของเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบของไหลมีทิศทางตั้งฉากกัน .......... 19 รูปที่ 2.22 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบเชลล์และท่อ (Shell and tube heat exchanger).... 20 รูปที่ 2.23 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบกะทัดรัด (Compact exchanger) .............................. 20 รูปที่ 3.1 ขั้นตอนการดาเนินงาน ..................................................................................................... 25 รูปที่ 3.2 ตัวอย่างแผนภาพวัฏจักรชีวิตของขอบเขตการวิเคราะห์ .................................................... 27 รูปที่ 3.3 ตัวอย่างการทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม ........................................................................... 28 รูปที่ 3.4 เครื่องชั่งน้าหนักรุ่น DRC-6 CST 6 kg x 0.2 g ................................................................ 33 รูปที่ 3.5 เครื่องชั่งน้าหนักรุ่น JWI-3000-2000K ............................................................................ 33 รูปที่ 3.6 เครื่องชั่งดิจิตอลแบบแขวนรุ่น JC-II-10T.......................................................................... 34 รูปที่ 4.1 ส่วนประกอบของ Condenser รุ่น AB12 ........................................................................ 36 รูปที่ 4.2 เครื่องเทอเรทพันซ์ SM-TP03 .......................................................................................... 36 รูปที่ 4.3 เครื่อง Marking SM-CN02 .............................................................................................. 37 รูปที่ 4.4 เครื่องพับ SM-PB03 ........................................................................................................ 37 รูปที่ 4.5 เครื่องขึ้นขอบ SM-HP01 ................................................................................................. 37 รูปที่ 4.6 เครื่องตัดและดัดท่อทองแดง TU-BA04............................................................................ 38 รูปที่ 4.7 เครื่องปั๊มฟิน FI-FP02 ...................................................................................................... 38 รูปที่ 4.8 เครื่องดัดท่อตัวยู TU-UB02 ............................................................................................. 39 รูปที่ 4.9 เครื่องล้างท่อตัวยู SM-TP01 ............................................................................................ 39 รูปที่ 4.10 เครื่องตัดท่อทองแดง TU-CA02 ..................................................................................... 39 รูปที่ 4.11 เครื่องตัดท่อทองแดง AC-CM09 .................................................................................... 40 รูปที่ 4.12 เครื่องดัดท่อทองแดง ...................................................................................................... 40 รูปที่ 4.13 เครื่องตัดท่อทองแดง AC-CM07 .................................................................................... 41 รูปที่ 4.14 เครื่องกลึง AC-LA01...................................................................................................... 41 รูปที่ 4.15 เครื่องเจาะรู AC-DV02 .................................................................................................. 41 รูปที่ 4.16 เครื่อง T-Drill และขึ้นรูปถ้วย AC-ML01 ....................................................................... 42 ฌ สารบัญรูปภาพ (ต่อ) รูปที่ 4.17 เครื่องเชื่อม .................................................................................................................... 42 รูปที่ 4.18 เครื่องดัดท่อ AC-TB10 .................................................................................................. 43 รูปที่ 4.19 การประกอบแผ่นโลหะ ท่อทองแดง แผ่นครีบอลูมิเนียม ................................................ 43 รูปที่ 4.20 เครื่องอัดนอน ................................................................................................................ 44 รูปที่ 4.21 เครื่องเป่าลมขยายปากท่อทองแดง ................................................................................ 44 รูปที่ 4.22 การตอกท่อตัวยูเพื่อเตรียมเชื่อม..................................................................................... 44 รูปที่ 4.23 การเชื่อมท่อตัวยู ............................................................................................................ 45 รูปที่ 4.24 การเช็ครั่ว ...................................................................................................................... 45 รูปที่ 4.25 การพ่นสี......................................................................................................................... 45 รูปที่ 4.26 การประกอบ .................................................................................................................. 46 รูปที่ 4.27 การบรรจุภัณฑ์ ............................................................................................................... 46 รูปที่ 4.28 ตัวอย่างการเก็บข้อมูล .................................................................................................... 47 รูปที่ 4.29 ยานพาหนะที่ใช้ในการขนส่ง .......................................................................................... 50 รูปที่ 4.30 แผนภาพวัฏจักรชีวิตแบบ Cradle-to-gate หรือ B2B ................................................... 53 รูปที่ 4.31 บัญชีรายการสิ่งแวดล้อมของ Condenser รุ่น AB12 .................................................... 54 รูปที่ 4.32 ปริมาณค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ AB12 ......................................................... 73 รูปที่ 4.33 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ......................................................... 73 รูปที่ 4.34 ตัวอย่างเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนที่ใช้เพื่อเป็นตัวอย่างในการลดขนาด ....................... 74 รูปที่ 4.35 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ก่อนและหลังลดความหนาของของ Plate และ Venturi ....................................................................................................... 76 รูปที่ 4.36 คาร์บอนฟุตพรินท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบจากการลดขนาดของผลิตภัณฑ์..................... 77 รูปที่ 4.37 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้าง 5% ......................... 78 รูปที่ 4.38 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความสูง 5% ............................. 78 รูปที่ 4.39 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้างและความสูง 5% ..... 79 รูปที่ 4.40 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้าง 10% ....................... 79 ญ สารบัญรูปภาพ (ต่อ) รูปที่ 4.41 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความสูง 10% ........................... 80 รูปที่ 4.42 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้างและความสูง 10% ... 80 รูปที่ 5.1 ผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12.................................................................................... 81 รูปที่ 5.2 ปริมาณค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 ................................ 82 รูปที่ 5.3 รูปแบบการรีดีไซน์หรือการลดขนาดของผลิตภัณฑ์........................................................... 82 ฎ บทที่ 1 บทนำ 1.1 ที่มำและควำมสำคัญ จากการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ สังคม และอุตสาหกรรมในปัจจุบัน รวมถึงมีเทคโนโลยีใหม่ ๆ เกิดขึ้นอย่างมาก ทาให้มีการใช้พลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิล และพลังงานไฟฟ้าเพิ่มมากขึ้น การเผา ไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิลเพื่อผลิตพลังงานไฟฟ้าและความร้อนสาหรับนาไปใช้ในอุตสาหกรรมก่อให้เกิด ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และก๊าซเรือนกระจก อื่น ๆ ดังแสดงในรูปที่ 1.1 และรูปที่ 1.2 ตามลาดับ รูปที่ 1.1 ปริมาณการปล่อย CO2 ในแต่ละกิจกรรม ที่มา : CO₂ emissions by sector, World (ourworldindata.org) 1 รูปที่ 1.2 ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในแต่ละกิจกรรม ที่มา : Greenhouse gas emissions by sector, World (ourworldindata.org) จากรูปจะเห็นได้ว่า ปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มีลักษณะใกล้เคียงกับการปล่อย ก๊าซเรือนกระจก โดยก๊าซคาร์บ อนไดออกไซด์และก๊าซเรือนกระจกส่ว นใหญ่จะมาจากการผลิต พลังงานไฟฟ้าและความร้อน การขนส่ง ภาคอุตสาหกรรม และภาคเกษตรกรรม [1] โดย ในปี พ.ศ. 2559 พบว่า มีความเข้มข้นของคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศสูงถึง 403 ppm ซึ่งมีค่าเพิ่มขึ้น 45% เทียบกับปี พ.ศ. 2293 และจากการรวบรวมข้อมูล การปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกของ Climate watch data ตามฐานข้อมูลของ CAIT Climate data explorer ของ World resource institute พบว่า มีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกถึง 49,358.03 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์ เทียบเท่า (MtCO2eq) ซึ่งประเทศที่มีการปล่อยมากที่สุด คือ ประเทศจีน รองลงมา คือ ประเทศ สหรัฐอเมริกา [2] สาหรับประเทศไทยมีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกถึง 417.24 MtCO2eq ในปี พ.ศ. 2566 ประเทศไทยมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคพลังงานมากที่สุด รองลงมา คือ ภาคเกษตรกรรม ภาคอุตสาหกรรมและการผลิต และภาคของเสีย ตามลาดับ ดังแสดงในรูปที่ 1.3 2 รูปที่ 1.3 สัดส่วนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของภาคกิจกรรมต่าง ๆ ในปี พ.ศ. 2566 ที่มา : การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศที่เกิดจากกิจกรรมต่างๆ ของไทย, สานักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 4 นครสวรรค์ จากรู ป ที่ 1.3 ภาคพลั ง งานปล่ อ ยก๊า ซเรื อ นกระจก 69.06% หรื อ คิ ด เป็ น 257,340.89 GgCO 2 eq ภาคเกษตรปล่ อ ยก๊า ซเรื อ นกระจก 15.69% หรื อ คิ ด เป็ น 58,486.02 GgCO 2eq ภาคอุตสาหกรรมแลการผลิตปล่อยก๊าซเรือนกระจก 10.77% หรือคิดเป็น 40,118.14 GgCO 2eq และภาคของเสียปล่อยก๊าซเรือนกระจก 4.48% หรือคิดเป็น 16,703.68 GgCO2eq [3] จากปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มีแนวโน้มจะสูงขึ้นอีกเรื่อย ๆ ส่งผลให้โลกเผชิญกับ ปัญหาสภาพอากาศแปรปรวน อุณหภูมิของโลกสูงขึ้น สมดุลของพลังงานเปลี่ยนแปลงไป และถึงแม้ว่า ปัจจุบันอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกจะสูงขึ้นไม่มากนัก แต่ได้ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศวิทยา เช่น การ ละลายของน้าแข็งขั้วโลก ความรุนแรงของพายุ ภัยแล้ง อุทกภัย ส่งผลให้ผลผลิตทางการเกษตรและ การประมงลดลง ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อเศรษฐกิจในไทยและทั่วโลก [4] ปัจจุบันทั่วโลกได้ตระหนักถึง ปัญหาที่เกิดจากภาวะโลกร้อนโดยได้มีการจัดประชุมและตั้งข้อกาหนดของการประชุมชาติภาคี สมาชิก UNFCCC หรือ United nations framework convention on climate change เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2558โดยมีเป้าหมายเพื่อวางแผนควบคุมอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกไม่ให้เพิ่มขึ้นเกิน 2 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับระดับอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกในยุคก่อนการปฏิวัติอุตสาหกรรม และ ควบคุมอุณหภูมิเฉลี่ยโลกไม่ ให้เกิน 1.5 องศาเซลเซียส โดยให้ชาติภาคีสมาชิกทบทวนผลกันทุก ๆ 5 ปี [5] จากเหตุการณ์ดังกล่าวหลายประเทศทั่วโลกได้เริ่มกาหนดมาตรการ หรือโครงการต่าง ๆ เพื่อ ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ไม่ว่าจะเป็นมาตรการ Carbon Border Tax ของสหรัฐอเมริกา หรือ มาตรการ CBAM (Carbon border adjustment mechanism) ของยุโรป ซึ่งมาตรการดังกล่าว 3 จัดทาขึ้นเพื่อปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน โดยจะเก็บภาษีสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ที่มีการปล่อย คาร์บอนมากกว่าที่กาหนด เพื่อเป็นการทาให้ผู้ผลิตสินค้าตระหนักถึงการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และ เพื่อเป็นการกระตุ้นให้ผู้ผลิตผลิตสินค้าที่มีการปล่อยคาร์บอนต่าออกมายิ่งขึ้น โดยสิน ค้าที่อยู่ใน อุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่ ซีเมนต์ ไฟฟ้า ปุ๋ย เหล็กและเหล็กกล้า อะลูมิเนียม และพบว่ามี ผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการรับรอง CFP (Carbon footprint of product) จากองค์การบริหารจัดการก๊าซ เรือนกระจก (อบก.) มากถึง 7,821 ผลิตภัณฑ์ จาก 1,219 บริษัท ซึ่งมีสินค้ากลุ่มวัสดุก่อสร้างและ ผลิตภัณฑ์โลหะได้รับการรับรอง 1,288 ผลิตภัณฑ์ จาก 47 บริษัท [6] แม้ว่า Condenser ซึ่งเป็น ชิ้นส่วนหลักของระบบทาความเย็นและระบบปรับอากาศไม่ได้อยู่ในรายการสินค้าที่มีการปล่อยก๊าซ คาร์บอนไดออกไซด์สูง แต่ในกระบวนการผลิตหลัก ๆ ได้มกีารใช้วัสดุที่เป็นทองแดง อะลูมิเนียม และ เหล็ก เป็นส่วนใหญ่ และถึงแม้ว่า EU จะยังไม่มีการกาหนดมาตรการทีช่ัดเจน แต่ก็ควรจะมีการเตรียม ความพร้อมด้านการวัดผลและการทารายงานปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อให้ได้การรับรอง อย่างเป็นทางการ และจากการกล่าวของนายกรัฐมนตรีคนที่ 29 ของประเทศไทยในการประชุม COP ครั้งที่ 26 ได้ประกาศเจตนารมณ์ว่าไทยพร้อมยกระดับการแก้ไขปัญหาภูมิอากาศอย่างเต็มที่ด้วยทุก วิถีทาง เพื่อบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน ภายในปี พ.ศ. 2593 และบรรลุเป้าหมายการ ปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ได้ในปี พ.ศ. 2608 และด้วยการสนับสนุนจากความร่วมมือ ระหว่างประเทศ และกลไกภายใต้กรอบอนุสัญญาฯ ไทยจะยกระดับ Nationally Determined Contribution (NDC) ซึ่งเป็นแผนการที่แต่ละประเทศสมาชิกจัดทาขึ้นเพื่อลดปริมาณการปล่อยก๊าซ เรือนกระจกจากกิจกรรมของมนุษย์ ขึ้นเป็นร้อยละ 40 ได้ ทาให้ประเทศไทยมีมาตรการลดการปล่อย ก๊าซเรือนกระจก จึงมีแนวโน้มลดก๊าซเรือนกระจกจากระบบทาความเย็นและระบบปรับอากาศ [7] โครงงานนี้ จึ ง มี วั ต ถุ ป ระสงค์ เ พื่ อ คานวณปริ มาณการปลดปล่ อ ยก๊า ซเรื อ นกระจก (Carbon footprint) จาก Condenser รุ่น AB12 เพื่อนามาเสนอแนวทางในการลดการปล่ อย ก๊าซเรือนกระจก ซึ่งมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เป็นองค์ประกอบหลัก และเป็นข้อมูลให้แก่ผู้ผลิตและ ผู้บริโภค 1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงำน 1. เพื่อศึกษา Carbon footprint ของ Condenser รุ่น AB12 2. เพื่อนาเสนอมาตรการลดก๊าซเรือนกระจกในการผลิต Condenser รุ่น AB12 4 1.3 ขอบเขตของโครงงำน 1. กรณีศึกษาโรงงาน บริษัท AB12 จากัด 2. การเลือกขอบเขตการประเมินก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์ระหว่างแบบ B2B (Business to business) หรือ B2C (Business to consumer) ต้องมีความสอดคล้องกับข้อกาหนด เฉพาะของผลิตภัณฑ์ (Product category rules : PCRs) 3. การวัดปริมาณไฟฟ้าที่ใช้ของเครื่องจักรจะติดตั้งอุปกรณ์วัดการใช้ไฟฟ้าในโรงงาน และใช้วิธี ปันส่วน 1.4 ประโยชน์และผลที่คำดว่ำจะได้รับ 1. ได้ข้อมูลปริมาณการปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ของ Condenser รุ่น AB12 2. ได้แนวทางในการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในกระบวนการผลิต 1.5 งบประมำณ โครงการนี้มีงบประมาณการดาเนินงาน 10,000 บาท (หนึ่งหมื่นบาทถ้วน) ดังตารางที่ 1.1 ตารางที่ 1.1 งบประมาณการดาเนินงาน รำยละเอียด 1. ค่าอุปกรณ์สาหรับทาเครื่องวัดไฟฟ้า งบประมำณรวม งบประมำณ (บำท) 10,000 10,000 1.6 แผนกำรดำเนินงำน โครงงานนี้มีระยะเวลการดาเนินงาน 10 เดือน และแบ่งกิจกรรมการดาเนินงานออกเป็น 4 ช่วง ดังรายละเอียดแสดงในตารางที่ 1.2 5 ตารางที่ 1.2 แผนการดาเนินงาน ลาดั บ 1 รายละเอี ย ด PHASE 1 : Proposal ทฤษฎี ที่ เ กี่ ย วข้ อ งแ ละวรรณกรรมที่ เ กี่ ย วข้ อ ง แ ผนการดาเนิ น งาน ก.ค. 67 ส.ค. 67 ก.ย. 67 ต.ค. 67 พ.ย. 67 ธ.ค. 67 ม.ค. 68 ก.พ. 68 มี .ค. 68 เม.ย. 68 ผู้ รั บ ผิ ด ชอบ 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 พิม ชนาถ 1.1 งานวิจยั ที่ เ กี่ยวข้ อง 1.2 ความหมายคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ 1.3 ฉลากคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ ใ นประเทศต่างๆ 1.4 การคานวณคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ 2 จั ด ทารายงานเสนอหั วข้ อ 2.1 ที่ มาและความสาคัญ 2.2 ศึกษาข้ อมู ลที่ เ กี่ยวข้ องเบื้ องต้น 2.3 วัตถุ ประสงค์ 2.4 ขอบเขตของโครงงาน 2.5 ขั้ น ตอนการดาเนิ น งานและงบประมาณ 2.6 เอกสารอ้างอิง 2.7 Constraint, standard, requirement 2.8 Powerpoint proposal 3 ศึ กษาแ ละค้ นคว้าเพิ่ม เติ ม 3.1 สารวจโรงงาน 3 4 3.2 ศึกษาขั้ น ตอนการผลิต PHASE 2 : Progess I ศึ กษาแ ละค้ นคว้าเพิ่ม เติ ม 3.2 ศึกษาขั้ น ตอนการผลิต 3.3 ศึกษาขอบเขตของโครงงาน 3.4 ข้ อกาหนดเฉพาะของผลิตภั ณฑ์ 3.5 ศึกษาการจัดทาบั ญชีรายการสิ่งแวดล้อม 3.6 ศึกษาการติดตั้งอุปกรณ์วัดปริ มาณการใช้ไ ฟฟ้า จั ด เตรี ย มข้ อ มู ล สาหรั บ การคา นวณ สุ กั ล ยา 4.1 จัดทาหลักการประเมิ น คาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ 4.2 จัดทารายงานความก้าวหน้าครั้ งที่ 1 4.3 Powerpoint progess I แผนการดาเนินงาน ผลการดาเนินงานจริง 6 ตารางที่ 1.2 แผนการดาเนินงาน (ต่อ) ลาดั บ รายละเอี ย ด PHASE 3 : Progess II 3 แ ผนการดาเนิ น งาน ก.ค. 67 ส.ค. 67 ก.ย. 67 ต.ค. 67 พ.ย. 67 ธ.ค. 67 ม.ค. 68 ก.พ. 68 มี .ค. 68 เม.ย. 68 ผู้ รั บ ผิ ด ชอบ 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 ณั ฐพล ศึ กษาแ ละค้ นคว้าเพิ่ม เติ ม 3.1 สารวจโรงงาน 3.2 ศึกษาขั้ น ตอนการผลิต 3.3 ศึกษาขอบเขตของโครงงาน 3.4 ข้ อกาหนดเฉพาะของผลิตภั ณฑ์ 3.5 ศึกษาการจัดทาบั ญชีรายการสิ่งแวดล้อม 3.6 ศึกษาการติดตั้งอุปกรณ์วัดปริ มาณการใช้ไ ฟฟ้า 4 จั ด เตรี ย มข้ อ มู ล สาหรั บ การคา นวณ 4.4 ติดตั้งอุปกรณ์วัดปริ มาณการใช้ไ ฟฟ้าและเก็บข้ อมู ล 5 ดาเนิ น การคา นวณคาร์ บ อนฟุต พริ้ น ต์ 5.1 คานวณคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ ของการได้มาซึ่งวัตถุ ดิบหลัก 5.2 คานวณคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ ของการได้มาซึ่งวัตถุ ดิบย่ อย 5.3 คานวณคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ ของกระบวนการผลิต 5.4 จัดทารายงานความก้าวหน้าครั้ งที่ 2 5.5 Powerpoint progess II PHASE 4 : Final 5 พิม ชนาถ ดาเนิ น การคา นวณคาร์ บ อนฟุต พริ้ น ต์ 5.6 คานวณคาร์ บอนฟุตพริ้ น ท์ ของการขนส่ง 5.4 จัดทากราฟแสดงผลการคานวณ 6 สรุ ป ผลข้ อ มู ล แ ละอภิ ป รายผลการคา นวณ 7 จั ด ทารู ป เล่ ม ปริ ญ ญานิ พนธ์ 7.1 จัดทารายงาน 7.2 Powerpoint final แผนการดาเนินงาน ผลการดาเนินงานจริง 7 บทที่ 2 ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง 2.1 ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ในการศึ ก ษาข้ อ มู ล การทาคาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ จะใช้ ห ลั ก การประเมิ น ผลกระทบที่ มี ต่ อ สิ่งแวดล้อมตลอดช่วงชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life cycle assessment: LCA) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งใน ISO 14040 และ 14044 ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องเบื้องต้นนั้น แบ่งออกได้เป็น 5 หัวข้อ ประกอบด้วย (1) ความหมายและประเภทของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon footprint) (2) รูปแบบการประเมินก๊าซ เรือนกระจก (3) ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (Product category rules: PCRs) (4) การจัดทา บัญชีรายการ (Life cycle inventory: LCI) และ (5) การคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และฉลาก คาร์บอนฟุตพริ้นท์ในประเทศต่าง ๆ 2.1.1 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon footprint) คาร์บ อนฟุตพริ้น ท์ (Carbon footprint, CF) คือ การวัดผลกระทบสิ่งแวดล้อมด้านการ เปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ซึ่งเกี่ยวข้องกับปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยก๊าซเรือนกระจกมี ทั้งหมด 7 ชนิด ได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) มีเทน (CH4) ไนตรัสออกไซด์ (N2O) ไฮโดรฟลูออโร คาร์บอน (HFCs) เพอร์ฟลูออโรคาร์บอน (PFCs) ซัลเฟอร์เฮกซะฟลูออไรด์ (SF6) และไนโตรเจนไตร ฟลู อ อไรด์ (NF 3 ) [8] ก๊า ซเรื อ นกระจกทั้ ง 7 ชนิ ด นี้ จะถู ก วั ด และรายงานออกมาในรู ป ของ คาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon Footprint) สามารถแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้ [9] 1. คาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ ข องผลิต ภั ณ ฑ์ (Carbon footprint of products) คื อ ปริ มาณ ก๊า ซเรื อ นกระจกที่ ป ล่ อ ยออกมาจากผลิ ต ภั ณ ฑ์ โดยเริ่ ม ตั้ ง แต่ วั ต ถุ ดิ บ การขนส่ ง กระบวนการผลิต การใช้งาน จนถึงการจัดการซากผลิตภัณฑ์หลังใช้งาน 2. คาร์บ อนฟุตพริ้น ท์ขององค์กร (Carbon footprint of organizations) คือ ปริมาณ ก๊า ซเรื อ นกระจกที่ ป ล่ อ ยออกมาจากกิ จ กรรมขององค์ ก รหรื อ หน่ ว ยงานต่า ง ๆ เช่ น โรงพยาบาล โรงเรียน เป็นต้น 3. คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของบุคคล เป็นการแสดงปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกี่ยวกับกิจกรรมใน ชีวิตประจาวัน การเดินทาง การใช้ชีวิตที่บ้านและที่ทางาน ปัจจุบันมีการปล่อยก๊าซเรือน กระจกอยู่ที่ 5.3-5.5 ตันคาร์บอนไดออกไซด์/คน/ปี 8 2.1.2 รูปแบบการประเมินก๊าซเรือนกระจก การกาหนดรูปแบบการประเมินก๊าซเรือนกระจก จะต้องพิจารณาอ้างอิงจากข้อกาหนดเฉพาะ ของผลิตภัณฑ์ (Product category rules: PCRs) โดยรูปแบบการประเมินก๊าซเรือนกระจกจะมีทั้ง 2 รูปแบบ ดังรูปที่ 2.1 [10] รูปที่ 2.1 รูปแบบการประเมินก๊าซเรือนกระจก ที่มา : Worden Associates, Inc. 1. แบบ Cradle-to-grave (Business to consumer: B2C) เป็นการประเมินการปล่อย ก๊าซเรือนกระจกตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่กระบวนการได้มาซึ่ง วัตถุดิบ การผลิต การขนส่งและกระจายสินค้า การใช้งาน และการกาจัดซากผลิตภัณฑ์ 2. แบบ Cradle-to-gate (Business to business: B2B) เป็ น การประเมิ นการปล่อย ก๊าซเรือนกระจก ตั้งแต่ขั้นตอนการได้มาซึ่งวัตถุดิบ การขนส่ง การผลิต จนถึงหน้าโรงงาน พร้อมส่งออก หรือจนถึงสารขาเข้าหรือวัตถุดิบของผู้ผลิตรายต่อไป 9 2.1.3 ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (Product category rules: PCRs) การกาหนดแนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ เป็นการจัดทาเกณฑ์กลางสาหรั บใช้ ประเมินก๊าซเรือนกระจกกับทุกผลิตภัณฑ์ ซึ่งในแต่ละผลิตภัณฑ์จะมีการจัดทาข้อกาหนดเฉพาะของ แต่ละกลุ่มผลิตภัณฑ์ทั้ง 54 ฉบับ ดังรูปที่ 2.2 [11] 1 เครื่องนุ่งห่มที่ทำจำกสิ่งทอ 19 สุขภัณฑ์เซรำมิก 2 สิ่งทอที่ไม่ใช่เครื่องนุ่งห่ม 20 วัสดุหลังคำ 3 เส้นด้ำยและผ้ำผืน 21 วัสดุฉนวนควำมร้อน 4 ข้ำวสำร 22 พีวซีีและพีอีระบท่อ 5 กำรบริกำรห้องโรงแรม 23 กลุ่มผลิตภัณฑ์สี 6 บริกำรงำนพิมพ์และหลังพิมพ์ 24 อุปกรณ์ ส่องสว่ำง 7 บริกำรงำนก่อนพิมพ์ 25 เครื่องใช้ไฟฟ้ำขนำดใหญ่ในครัวเรือน 8 บริกำรงำนสร้ำงสรรค์เนือหำสำหรับสื่อสิ่งพิมพ์ 26 เครื่องใช้ไฟฟ้ำขนำเล็กในครัวเรือน 9 สิ่งพิมพ์สำหรับธุรกิจ 27 เครื่องใช้ไฟฟ้ำประเภทอุปกรณ์ เพื่อควำมบันเทิงของผู้บริโภค 10 บริกำรกำรท่องเที่ยวเพื่อเป็นรำงวัลรวมทังกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่อง 28 เครื่องถ่ำยเอกสำรเอนกประสงค์ 11 บริกำรงำนจัดประชุมองค์กรรวมทังกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง 29 ยำนยนต์ 12 บริกำรงำนประชุมวิชำชีพรวมทังกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง 30 วัสดุก่อสร้ำง (แก้วและกระจก) 13 บริกำรงำนแสดงสินค้ำและนิทรรศกำรรวมทังกิจกรรมที่ 31 พลำสติกเรซินและพลำสติกคอมพำวด์ 14 บริกำรร้ำนค้ำที่ผู้ซือเลือกหยิบของเอง 32 สำรทำควำมสะอำดในครัวเรือน 15 ยำงพำรำและผลิตภัณฑ์จำกยำงพำรำ 33 อำหำรสัตว์ 16 กระดำษและผลิตภัณฑ์ที่ทำจำกกระดำษ 34 อำหำรสัตว์เลียง 17 บริกำรโลจิสติกส์ 35 รองเท้ำ 18 อ้อยและนำตำล 36 อุปกรณ์ กีฬำ 37 อำหำรแปรรูปและอำหำรพร้อมรับประทำน 38 เครื่องสำอำง 39 ประตูและหน้ำต่ำงสำเร็จรูป 40 ผักและผลไม้ 41 โรงกลั่นนำมันดิบ 42 โอเลฟินและอะโรเมติกส์ั ฑ์ 43 บรรจุภณ 44 แป้งสำหรับประกอบอำหำร 45 สัตว์นำ 46 สินแร่ 47 ปศุสัตว์ 48 นำมันพืช 49 วัสดุก่อสร้ำงประเภทวัสดุปูพืนและบุผนัง 50 เครื่องดื่มและผงชงดื่ม 51 ไม้สำหรับงำนก่อสร้ำง 52 เหล็กกล้ำ 53 บริกำรท่องเที่ยว 54 ยำนยนต์ไฟฟ้ำ รูปที่ 2.2 ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ ที่มา : อบก. ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์จะบ่งบอกถึงกฎ ข้อกาหนด ขอบเขต และแนวทางในการ ประเมิน ซึ่งการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์จาเป็นจะต้องอ้างอิงหรือสอดคล้องกับข้อกาหนดเฉพาะ ของผลิตภัณฑ์ เพื่อให้สามารถประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของแต่ละผลิตภัณฑ์ได้อย่างถูกต้อง และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน อีกทั้งยังเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการและผู้ที่สนใจในการนาคาร์บอน ฟุตพริ้นท์ไปประยุกต์ใช้ต่อไป [12] 2.1.4 การจัดทาบัญชีรายการ (Life cycle inventory: LCI) การประเมินก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์ จะต้องมีการจัดทาบัญชีรายการ หรือที่เรียกว่า “การจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม” โดยจะรวบรวมข้อมูล ของแต่ละกระบวนการในรูปแบบการ ประเมินก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่ต้นน้าจนถึงปลายน้าที่เกี่ยวกับ ปริมาณสารขาเข้า เช่น วัตถุดิบ วัสดุ บรรจุภัณฑ์ วัสดุช่วยการผลิต ปริมาณการใช้ทรัพยากรพลังงานอื่น ๆ และปริมาณสารขาออก เช่น ของเสียที่จากกระบวนการผลิต ผลิตภัณฑ์ที่ได้ในแต่ะละขั้นตอนในกระบวนการผลิต รวมถึงบ่งบอก แหล่งที่มาของข้อมูลว่าเป็นข้อมูลของผู้จัดส่ง หรือของภายในองค์กร การรวบรวมข้อมูลเหล่านี้จะ นามาทาการคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ 10 2.1.5 การคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ การคานวณหาค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์จะคานวณปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดให้ อยู่ ในรูปก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ ดังสมการที่ (2.1) CFP = ∑(Ai × EFi ) CFP คือ Ai คือ EFi คือ (2.1) ค่า คาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ ห รื อ ปริ มาณการปล่ อ ยก๊า ซคาร์บ อนไดออกไซด์ เทียบเท่าต่อหน่วยผลิตภัณฑ์ (kgCO2eq /หน่วยผลิตภัณฑ์) ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นในแต่ละกิจกรรม i (หน่วยต่อ หน่วยผลิตภัณฑ์) ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission factor) ในแต่ละ กิจกรรม i (kgCO2eq/หน่วย) ตารางที่ 2.1 ตัวอย่างฐานข้อมูลค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission factor) [13] ลาดับที่ ชื่อ หน่วย Emission Factor (kgCO2eq/หน่วย) 1 แผ่นอลูมิเนียม kg 3.2231 2 น้ามันไฮดรอลิค kg 0.8319 3 แผ่นโลหะชุบสังกะสี kg 2.7073 4 ก๊าซ LPG kg 0.8582 5 ท่อทองแดง kg 3.4700 6 น้ายาล้างอุปกรณ์ kg 2.3372 7 จุกยาง kg 3.1300 8 ออกซิเจน kg 0.4690 9 ไฟฟ้า kWh 0.5986 10 น้าประปา m3 0.5410 11 การทา Mass balance หรือสมดุลมวล เป็นหลักการที่ใช้ในการวิเคราะห์การไหลของมวลใน ระบบต่าง ๆ โดยพิจารณาว่ามวลที่เข้าและออกจากระบบต้องมีความสมดุลกัน ดังสมการที่ (2.2) ṁin = ṁout ṁin ṁout คือ คือ (2.2) อัตราการไหลของมวลที่เข้าในระบบ (เช่น วัตถุดิบที่ป้อนเข้า) อัตราการไหลของมวลที่ออกจากระบบ (เช่น ผลิตภัณฑ์หรือของ เสีย) การทา Energy balance หรือสมดุลพลังงาน เป็นหลักการที่ใช้ในการวิเคราะห์พลังงานใน ระบบต่าง ๆ โดยพิจารณาว่าพลังงานที่ไหลเข้ามาในระบบนั้นจะต้องเท่ากับพลังงานที่ไหลออกไป รวมถึงการสะสมพลังงานในระบบ ดังสมการที่ (2.3) (2.3) Ėin = Ėout Ėin คือ Ėout คือ อัตราการไหลของพลังงานที่เข้ามาในระบบ (เช่น ความร้อนจากการ เผาไหม้หรือพลังงานไฟฟ้า) อัตราการไหลของพลังงานที่ออกจากระบบ (เช่น ความร้อนที่สูญเสีย ไปในสภาพแวดล้อมหรือพลังงานที่ผลิตได้) รูปที่ 2.3 การคานวณ Mass balance และ Energy balance 2.1.6 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในประเทศต่าง ๆ ในช่วงปี พ.ศ. 2543 ถึงปี พ.ศ. 2552 องค์กรอิสระคาร์บอนทรัสต์ (Carbon trust) ได้เล็งเห็น ถึงปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จึงริเริ่มการติดฉลากคาร์บอนเพื่อแสดงข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์หรือบริการ ให้ผู้บริโภคและหน่วยงานจัดหาภายในบริษัทได้ รับทราบ การติดฉลากคาร์บอนนี้ ยังช่วยกระตุ้นให้ผู้ผลิตลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง ซึ่งใน ปัจ จุบัน มีห ลายประเทศในโลกที่ มี ฉลากคาร์ บอนฟุต พริ้น ท์รั บรองแล้ว เช่น สหราชอาณาจั ก ร 12 สาธารณรัฐฝรั่งเศส ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ประเทศสวีเดน ประเทศญี่ปุ่น ดังรูปที่ 2.4 ถึงรูปที่ 2.9 ตามลาดับ [14] รูปที่ 2.4 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์สหราชอาณาจักร รูปที่ 2.5 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์สาธารณรัฐฝรั่งเศส รูปที่ 2.6 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ 13 รูปที่ 2.7 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศสวีเดน รูปที่ 2.8 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศญี่ปุ่น รูปที่ 2.9 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ประเทศเนเธอร์แลนด์ ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในประเทศไทยได้เริ่มพัฒนา โดยองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือน กระจกร่วมกับสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 เพื่อใช้แสดงว่าผลิตภัณฑ์ได้ผ่านการ ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ และช่วยให้ผู้ผลิตใส่ใจในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตั้งแต่กระบวนการผลิตวัตถุดิบ กระบวนการผลิตสินค้าหรือบริการ การขนส่ง รวมไปถึงการกาจัดซาก และทาให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการเลือกซื้อสินค้าหรือบริการที่มิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งแบ่งออกเป็น 8 ประเภท ได้แก่ [15] 1. ฉลากลดคาร์บอน (Carbon reduction label) คือ ฉลากที่แสดงการลดการปล่อยก๊าซ เรือนกระจกต่อหน่วยผลิตภัณฑ์หรือบริการ 14 รูปที่ 2.10 ฉลากลดคาร์บอน 2. ฉลากอาคารลดคาร์บอน (Carbon reduction certification for building) คือ ฉลากที่ รับรองการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสาหรับอาคาร รูปที่ 2.11 ฉลากอาคารลดคาร์บอน 3. ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (Carbon footprint of product label) คือ ฉลากที่แสดงถึงปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตั้งแต่การได้มาซึ่งวัตถุดิบ กระบวน การผลิต การขนส่ง การนาไปใช้ และการกาจัดซาก และฉลากมีอายุการรับรองเป็นเวลา 3 ปี รูปที่ 2.12 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ 4. ฉลากลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ (Carbon footprint reduction label) คือ ฉลากที่แสดงว่า ผลิตภัณฑ์ได้ผ่านการประเมินและสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ตามเกณฑ์ที่ กาหนด 15 รูปที่ 2.13 ฉลากลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ 5. ฉลากคาร์บอนฟุต พริ้นท์ขององค์กร (Carbon footprint for organization label) คือ ฉลากที่รับรองปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการดาเนินงานและกิจกรรมต่าง ๆ ขององค์กรในตลอดระยะเวลา 1 ปี และฉลากมีอายุการรับรองเป็นเวลา 1 ปี รูปที่ 2.14 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร 6. ฉลากชดเชยคาร์บอน (Carbon offset / Carbon neutral label) คือ ฉลากที่ให้การ รับรองกับกิจกรรมที่ซื้อคาร์บอนเครดิตมาชดเชยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในองค์กร โดย หากมีการชดเชยได้บางส่วนจะได้รับฉลาก Carbon offset และถ้าชดเชยได้ทั้งหมดหรือ ลดลงเท่ากับศูนย์จะได้รับฉลาก Carbon neutral รูปที่ 2.15 ฉลากชดเชยคาร์บอน 7. ฉลากคูลโหมด (Cool mode label) คือ ฉลากที่มอบให้กับเสื้อผ้า Cool mode เพื่อช่วย รั บ รองให้ ผู้ บ ริ โ ภคที่ ต้ อ งการมี ส่ ว นร่ ว มในการช่ ว ยลดการใช้ ก ระแสไฟฟ้า จาก เครื่องปรับอากาศและเตารีด 16 รูปที่ 2.16 ฉลากคูลโหมด 8. ฉลากคาร์บ อนฟุต พริ้น ท์ของผลิตภัณฑ์เศรษฐกิจหมุนเวียน (Carbon footprint of circular economy product label) คือ ฉลากที่แสดงให้ผู้บริโภคทราบว่า ผลิตภัณฑ์มี การผลิตโดยมีการใช้ทรัพยากรหมุนเวียนตามหลักการ Circular economy และปล่อย ก๊าซเรือนกระจกน้อยกว่าผลิตภัณฑ์เดียวกันที่ผลิตจากวัสดุใหม่ (Virgin material) รูปที่ 2.17 ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์เศรษฐกิจหมุนเวียน 2.2 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน (Heat exchanger) คือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการถ่ายโอนความร้อนจาก ของไหลประเภทหนึ่งไปยังของไหลอีกประเภทหนึ่ง โดยที่ของไหลทั้ง 2 ประเภทไม่สัมผัสกันโดยตรง ซึ่งมีการใช้งานอย่างแพร่หลายในหลายอุตสาหกรรม เช่น อุตสาหกรรมพลังงาน การผลิตอาหาร ระบบทาความเย็น และระบบปรับอากาศ เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนทางานโดยการใช้พื้นผิวในการแยกของไหล 2 ชนิด (ของเหลว ก๊าซ หรืออื่น ๆ) ที่มีอุณหภูมิแตกต่างกัน เพื่อให้ความร้อนถ่ายเทจากของไหลที่มีอุณหภูมิสูงไปยังของไหลที่ มีอุณหภูมิต่ากว่า หรือในทางกลับกัน ขึ้นอยู่กับลักษณะการออกแบบและการใช้งาน เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนสามารถแบ่งออกได้หลายประเภท ซึ่งการแบ่งแยกประเภทจะ พิจารณาจากลักษณะการเคลื่อนที่ของไหลภายในเครื่อง และลักษณะรูปทรงภายนอกของเครื่อง แลกเปลี่ยนความร้อน โดยสามารถแบ่งประเภทเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนได้เป็น 4 แบบ ดังนี้ [16] 17 1. เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบท่อคู่ (Double-pipe heat exchanger) ประกอบด้วยท่อ ร่วมศูนย์หรือท่อคู่ (Concentric pipes) โดยเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนนี้มีลักษณะที่ท่อสองท่อสวม เข้าด้วยกัน ซึ่งท่อสองท่อนี้ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางแตกต่างกัน ซึ่งของไหลชนิดหนึ่งจะไหลผ่านใน ท่อด้านใน และของไหลอีกชนิดหนึ่งจะไหลผ่านท่อด้านนอก ดังรูปที่ 2.18 และมีลักษณะการไหลเป็น 2 ลักษณะ คือ (1) Counter-flow ซึ่งของไหลสองชนิดไหลในทิศทางตรงข้ามกัน และ (2) Parallelflow ซึง่ ของไหลสองชนิดไหลในทิศทางเดียวกัน ดังรูปที่ 2.19 รูปที่ 2.18 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบท่อคู่ (Double-pipe heat exchanger) ที่มา : Winawin Engineering company limited (ก) Counter-flow (ข) Parallel-flow รูปที่ 2.19 ลักษณะการไหลของเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบท่อคู่ [16] 2. เครื่ อ งแลกเปลี่ ย นความร้ อ นแบบของไหลมี ทิ ศ ทางตั้ ง ฉากกั น (Crossflow heat exchanger) เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนนี้จะเป็นแบบของไหลในทิศทางตั้งฉากกัน ดังรูปที่ 2.20 18 รูปที่ 2.20 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบของไหลมีทิศทางตั้งฉากกัน ที่มา : RECUTECH sro ลักษณะของไหลจะแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือ (1) การไหลแบบเที่ยวเดี่ยว (Single pass) เป็นการ แลกเปลี่ยนความร้อนที่ของไหลเคลื่อนที่ผ่านพื้นที่แลกเปลี่ยนความร้อนเพียงครั้งเดียวจากจุดเริ่มต้น จนถึงจุดสุดท้าย โดยไม่ย้อนกลับในตัวเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน และ (2) การไหลแบบสองเที่ยว หรือมากกว่า (Double pass) เป็นการแลกเปลี่ยนความร้อนที่ของไหลชนิดเดียวกันเคลื่อนที่ผ่านพื้นที่ แลกเปลี่ยนความร้อนสองรอบ ซึ่งของไหลจะไหลผ่านพื้นที่แลกเปลี่ยนความร้อนในรอบแรกและ เปลี่ยนทิศทางเพื่อไหลกลับในรอบที่สอง ดังรูปที่ 2.21 (ก) Single pass (ข) Double pass รูปที่ 2.21 ลักษณะการไหลของเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบของไหลมีทิศทางตั้งฉากกัน [16] 3. เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบเชลล์และท่อ (Shell and tube heat exchanger) ซึ่ง หลักการทางานของเครื่องนี้จะเป็นแบบของไหลชนิดหนึ่งไหลผ่านท่อ (Tube) และของไหลอีกชนิด หนึ่งอยู่ในเปลือก (Shell) และจะมีการกั้นภายในเพื่อบังคับทิศทางการไหล และสามารถออกแบบให้ ไหลสวนทาง หรือไหลขนานก็ได้ หรือทั้งสองอย่างในเครื่องเดียวกันก็ได้ และของไหลมีทิศทางตั้งฉาก กับท่อได้ ดังรูปที่ 2.22 19 รูปที่ 2.22 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบเชลล์และท่อ (Shell and tube heat exchanger) ที่มา : Alfa Laval (Thailand) Ltd. 4. เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบกะทัดรัด (Compact exchanger) เครื่องมีขนาดเล็ก และ ถูกออกแบบมาให้มีพื้นที่การถ่ายเทความร้อนสูง เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนนี้จะมีอัตราส่วนพื้นที่ แลกเปลี่ยนความร้อนต่อปริมาตรของเครื่องมากกว่า 700 m2/m3 ขึ้นไป ตัวเครื่องจะมีชิ้นส่วนหลักที่ ประกอบไปด้ว ยท่อทองแดงที่ผ่านการดัดงอ (Hairpin) ครีบ (Fin) และแผ่นโครงสร้าง (Plate) เนื่องจากโครงสร้างแบบนี้ซ่อมแซมทาความสะอาดได้ยาก มีอุณหภูมิใช้งานหรือความดันใช้งานต่า จึง ไม่นิยมใช้ในกระบวนการอุตสาหกรรมเคมี แต่เป็นเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนที่ เหมาะสมสาหรับ อุตสาหกรรมที่เกี่ยวกับระบบปรับอากาศและทาความเย็น ดังรูปที่ 2.23 รูปที่ 2.23 เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบกะทัดรัด (Compact exchanger) ที่มา : บริษัท AB12 จากัด โดย Condenser รุ่น AB12 ที่จะทาการศึกษาในโครงงานนี้ เป็นเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน แบบ Compact หรือ Finned-tube heat exchanger 20 2.3 แนวทางในการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ การเสนอแนวทางลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์เป็นสิ่งสาคัญที่จะต้องทาหลังจากการ ประเมินวัฏจักรชีวิต เพื่อเปลี่ยนจากผลิตภัณฑ์ที่มีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์สูงให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีค่า คาร์บ อนฟุตพริ้ นท์ ต่า โดยการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์จะพิจารณาจากปัจจัยภายในที่เกี่ยวกับ ค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของวัตถุดิบ และทรัพยากรการผลิต ถ้า การได้มาซึ่งวัตถุดิบหรือทรัพยากรการผลิต มีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์สูง จะทาให้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์สูง ตามไปด้วย และพิจารณา จากปัจจัยภายนอกที่เกี่ยวกับการสูญเสียวัตถุดิบ ทรัพยากร และพลังงานที่ใช้ในกระบวนการผลิต ซึ่ง เกิดจากการเสื่อมสภาพของเครื่องจักรทาให้ประสิทธิภาพการทางานลดลง ทาให้เกิดความสูญเสีย ทรัพยากรที่ใช้ในการผลิตมากขึ้น [17] รวมถึงระยะเวลาที่ใช้ในการผลิตที่มากขึ้น จึงมีแนวทางในการ ลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ดังนี้ 1. การนาของเสียกลับมาใช้ใหม่หรือการใช้วัสดุรีไซเคิล : การนาเศษวัตถุดิบหรือวัสดุเหลือทิ้ง จากกระบวนการผลิตอื่น ๆ ก่อนหน้า กลับมาใช้ใหม่ในกระบวนการผลิต สามารถลดการนาเข้ามาเพิ่ม ของวัตถุดิบหรือวัสดุอื่นที่มีค่าสัมประสิทธิ์การปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emission factor : EF) ที่ สูงมาใช้ในกระบวนการผลิต และลดปริมาณของเสีย รวมถึงผลกระทบจากการกาจัดของเสีย และการ นาเศษวัตถุดิบหรือวัสดุเหลือทิ้งกลับมาใช้ จะไม่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการได้มาซึ่งวัตถุดิบ นั้นหรือค่า Emission factor เท่ากับศูนย์ 2. การเปลี่ยนวัสดุที่ใช้ในการบรรจุภัณฑ์ : วัสดุบรรจุภัณฑ์ส่วนใหญ่จะมีประเภทวัสดุเป็นแบบ กระดาษ พลาสติก โลหะ และแก้ว ซึ่งวัสดุเหล่านี้เป็นวัสดุที่มาค่า Emission factor สูง ในการลด คาร์บอนฟุตพริ้นท์สามารถนาส่วนนี้มาเป็นแนวทางในการลดคาร์บอนได้ โดยสามารถพิจารณาได้ดังนี้ - เปลี่ยนวัสดุบรรจุภัณฑ์ที่มีค่า Emission factor ที่สูงมาใช้วัสดุบรรจุภัณฑ์ที่มีค่าต่ากว่า ซึ่งอาจจะเลือกวัสดุที่มีลักษณะคุณสมบัติใกล้เคียงหรือเปลี่ยนประเภทวัสดุ ที่ใช้ในการ บรรจุใหม่ที่มีค่า Emission factor ที่ต่า - ลดขนาดของบรรจุภัณฑ์ เพื่อลดปริมาณน้าหนักบรรจุภัณฑ์ที่ส่งผลต่อค่าคาร์บ อน ฟุตพริ้นท์ 3. การเปลี่ยนมาใช้พลังงานหมุนเวียน : การใช้พลังงานจากแหล่งที่ยั่งยืน เช่น แสงอาทิตย์ ลม น้า และก๊าซชีวมวล สามารถลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 4. การปรับปรุงประสิทธิภาพการขนส่ง : การขนส่งเป็น สาเหตุอย่างนึงในการเพิ่มปริมาณ คาร์บอนฟุตพริ้นท์ ซึ่งการลดปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในการขนส่ง จะพิจารณาได้ดังนี้ - การเลือกเส้นทางการขนส่ง : เลือกเส้นทางในการขนส่งที่มีระยะทางสั้นและไม่แออัด เพื่อลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในระหว่างทางการขนส่ง 21 - การวางแผนการบรรทุกสินค้า : เพิ่มบรรทุกสินค้าในปริมาณมากในแต่ละเที่ยวในการ ขนส่ง เพื่อลดจานวนรอบในการเดินทางขนส่งสินค้า ที่มีการบรรทุกสินค้าในปริมาณที่ น้อย - เปลี่ยนแหล่งที่มาของวัตถุดิบ : เปลี่ยนแหล่งที่มาของวัตถุดิบที่ไกลจากโรงงานให้เป็น แหล่งที่มาที่ใกล้โรงงานมากขึ้น เพื่อลดระยะทางการขนส่งวัตถุดิบ 5. การปรับปรุงประสิทธิภาพของพลังงาน : ใช้เทคโนโลยีและอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสูงใน กระบวนการผลิต เพื่อป้องกันการสูญเสียพลังงานในการผลิต สูญเสียวัตถุดิบหรือทรัพยากร และ ป้องกันการใช้ระยะเวลาการผลิตที่มีการปล่อยคาร์บอนมากขึ้น 22 บทที่ 3 ขั้นตอนการดาเนินงาน 3.1 กรอบแนวคิดในการดาเนินงาน จากปัญหาของการปล่อยก๊าซเรือ นกระจกในปัจจุบันที่ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศแปรปรวน อุณหภูมิของโลกที่สูงขึ้นทาให้ทั่วโลกตระหนักถึงการวางแผนควบคุมอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกไม่ให้ เพิ่มขึ้นเกิน 2 องศาเซลเซียส แม้ว่าอุตสาหกรรมเครื่องปรับอากาศแบบคอยล์ร้อนไม่ได้อยู่ในรายการ สินค้าที่มีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สูง แต่ในกระบวนการผลิตหลัก ๆ ได้มีการใช้วัสดุที่เป็น ทองแดง อลูมิเนียม และเหล็ก เป็นส่วนใหญ่ จึงควรมีการเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับมาตรการ ควบคุมการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในอนาคต โดยการวัดผลและการทารายงานปริมาณการปล่อยก๊าซ เรือนกระจก ซึง่ จะต้องมีการวิเคราะห์และคานวณปริมาณก๊าซเรือนกระจกอย่างเหมาะสม การวิเคราะห์และคานวณปริมาณก๊าซเรือนกระจกภายใต้โครงงานนี้ จะใช้หลักการประเมิน ผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมตลอดช่วงชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Life cycle assessment) โดยอ้างอิงจาก มาตรฐาน ISO 14040 และ ISO 14044 โดยมีรายละเอียดดังนี้ ISO 14040 เป็นมาตรฐานที่กล่าวถึงหลักการนิยาม ศัพท์ และกรอบการดาเนินการประเมินวัฏ จักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ดังตารางที่ 3.1 ตารางที่ 3.1 รายละเอียดของมาตรฐาน ISO 14040 [18] เกณฑ์การประเมิน - มาตรฐานนี้ มี การประเมิ น ขนาดและความสาคั ญ ของ (Evaluation criteria) ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นตลอดตลอดวัฏจักร ชีวิตของผลิตภัณฑ์ - มาตรฐานนี้ ใ ห้ ค วามหมายและขั้ น ตอนของหลั ก การ ประเมิน วัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ความสาคัญ (Importance) - มาตรฐานนี้เป็นเครื่องมือที่ใช้สาหรับการประเมินวงจร ชีวิตเพื่อสนับสนุนการพัฒนาสิ่งแวดล้อม - มาตรฐานนี้ช่วยให้มีการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ 23 ISO 14044 เป็นมาตรฐานเกี่ยวกับการกาหนดความต้องการและขั้นตอนที่จาเป็นในการ ประเมินวัฏจักรชีวิตผลิตภัณฑ์ดังตารางที่ 3.2 ตารางที่ 3.2 รายละเอียดของมาตรฐาน ISO 14044 [19] ขอบเขต (Scope) - มาตรฐานนี้ครอบคลุมการดาเนินการประเมินผลกระทบ ต่อสิ่งแวดล้อมตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ วัตถุประสงค์ (Objective) การคานวณและการประเมินผล (Calculations and evaluation) - เพื่ อ ทราบถึ ง หลั ก การการดาเนิ น งานสาหรั บ การ ประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ - เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ - มาตรฐานนี้ ใ ห้ รายละเอี ย ดและข้ อ จากั ด ของแต่ ละ ขั้นตอนในหลักเกณฑ์ประเมินวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ โดยจะพิจารณาถึงพลังงานและมลพิษที่เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม โครงการนี้มีข้อจากัดในเรื่องของการติดตั้งอุปกรณ์วัดปริมาณการใช้ไฟฟ้าของ เครื่องจักรในกระบวนการผลิต ดังนั้นผู้จัดทาจึงได้มีการศึกษาขั้นตอนและวิธีการเพื่อ ให้ได้มาซึ่ง ปริมาณการใช้ไฟฟ้าของเครื่องจักรแต่ละเครื่อง แล้วจึงนาค่าที่ได้มาวิเคราะห์และคานวณผล 24 3.2 ขั้นตอนการดาเนินงาน ขั้นตอนดาเนินงานประกอบด้วย 8 ขั้นตอน ตามรูปที่ 3.1 AB12 รูปที่ 3.1 ขั้นตอนการดาเนินงาน 25 3.2.1 การศึกษาทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ในหัวข้อนี้ได้ทาการศึกษาทบทวนความหมายของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ รูปแบบการประเมินก๊าซ เรือนกระจก ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ การจัดทาบัญชีรายการ (Life cycle inventory: LCI) ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และการคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ดังได้แสดงไว้แล้วในบทที่ 2 3.2.2 การสารวจโรงงาน การสารวจโรงงานจะแบ่ ง เป็ น 3 ครั้ ง ซึ่ ง แต่ ละครั้ ง จะมี ช่ว งระยะเวลาการสารวจ และ วัตถุประสงค์แตกต่างกัน ดังแสดงในรายละเอียดด้านล่าง ในการสารวจโรงงานครั้งที่ 1 ได้มีการประสานงานกับบริษัท AB12 จากัด เพื่อเข้าเยี่ยมชม โรงงานใน วันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ - แนะนาโครงงานการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับทางบริษัท AB12 จากัด - คั ด เลื อ กผลิ ต ภั ณ ฑ์ ที่ จะนามาจั ด ทาโครงงาน ซึ่ ง ทางบริ ษั ท แนะนาเป็ น ผลิ ต ภั ณ ฑ์ Condenser รุ่น AB12 - สารวจขั้นตอนการผลิตทั่วไปภายในโรงงาน - สอบถามแนวทางในการเก็บข้อมูลครั้งต่อไป ในการสารวจโรงงานครั้งที่ 2 ได้มีการประสานงานกับ บริษัท AB12 จากัด เพื่อขอลงพื้นที่ หน้างานเพื่อเก็บข้อมูลรายละเอียดกระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 ในวันที่ 12 ธันวาคม ถึง 16 ธันวาคม พ.ศ.2567 โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ - เก็บข้อมูลในกระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 ประกอบไปด้วย การผลิตขาอะไหล่ ท่อเข้า ขาอะไหล่ท่อออก ท่อเข้า ท่อออก การเชื่อม การเช็ครั่ว การพ่นสี การประกอบ ผลิตภัณฑ์ และการแพ็คผลิตภัณฑ์ ในการสารวจโรงงานครั้งที่ 3 ได้มีการประสานงานกับ บริษัท AB12 จากัด เพื่อเก็บข้อมูลใน กระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 เพิ่มเติมซึ่งเข้าเก็บข้อมูลในวันที่ 6 มกราคม ถึง 8 มกราคม พ.ศ. 2568 โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้ - เก็บข้อมูลในกระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 ประกอบไปด้วย การผลิต U-Bend Plate , Venturi , Hairpin , Fin , การประกอบ Coil และ Tube expansion 26 - ปรับปรุงการเก็บข้อมูล - สอบถามข้อมูลการขนส่งวัสดุ 3.2.3 การเลือกขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การเลือกขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก จะเลือกระหว่างขอบเขตแบบ Cradle-to-Grave (B2C) หรือแบบ Cradle-to-Gate (B2B) เพื่อกาหนดขอบเขตของการเก็บรวบรวม ข้อมูล โดยจะเลือกตามขอบเขตที่ระบุไว้ในข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (PCRs) ซึ่งข้อกาหนด เฉพาะของผลิตภัณฑ์จะบ่งบอกถึงกฎ ข้อกาหนด ขอบเขต และแนวทางในการประเมิน และการเลือก กลุ่มผลิตภัณฑ์ของข้อกาหนดเฉพาะผลิตภัณฑ์นั้นจะเลือกจากผลิตภัณฑ์ที่ได้นามาศึกษา 3.2.4 การจัดทาแผนภาพวัฏจักรชีวิต เมื่อดาเนินการเลือกขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมาทาแผนภาพวัฏจักรชีวิต แล้ว จะดาเนินการจัดทาแผนภาพวั ฏจักรชีวิต โดยการวิเคราะห์ขอบเขตแบบ B2B (Business to Business) จะพิจารณาแค่การได้มาซึ่งวัตถุดิบ การขนส่งวัตถุดิบไปที่โรงงาน กระบวนการผลิต และ การบรรจุภัณฑ์ เพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่พร้อมจะขนส่งจากหน้าโรงงานเพื่อนาไปจาหน่ายสู่กลุ่มลูกค้า ต่ อ ไป แสดงดั ง กรอบสี แ ดงในรู ป ที่ 3.2 หรื อ การวิ เ คราะห์ ข อบเขตแบบ B2C (Business to Consumer) จะพิจารณาตั้งแต่การได้มาซึ่งวัตถุดิบ การขนส่งวัตถุดิบไปที่โรงงาน กระบวนการผลิต การจัดจาหน่าย การใช้งาน และการกาจัดซาก แสดงดังกรอบสีเขียวในรูปที่ 3.2 (ขึ้นอยู่กับผลการ เลือกขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในหัวข้อที่ 3.2.3) รูปที่ 3.2 ตัวอย่างแผนภาพวัฏจักรชีวิตของขอบเขตการวิเคราะห์ 3.2.5 การจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม 27 เมื่อได้ข้อมูล ปริมาณสารขาเข้า สารขาออก พลังงานขาเข้า และพลังงานขาออกแล้ว จะ ดาเนินการทา Mass balance และ Energy balance ของกระบวนการผลิต และระบบสนับสนุนการ ผลิต เพื่อจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม ดังแสดงเป็นตัวอย่างในรูปที่ 3.3 รูปที่ 3.3 ตัวอย่างการทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม การทา Mass balance เป็นการคานวณปริมาณสารขาเข้า เช่น ท่อทองแดง แผ่นอลูมิเนียม แผ่นโลหะชุบสังกะสี เส้นลวดเชื่อม น้า น้ายาล้างผลิตภัณฑ์ สีเคลือบผลิตภัณฑ์ จุกยาง และวัสดุบรรจุ ภัณฑ์ รวมถึงการคานวณปริมาณสารขาออก เช่น เศษท่อทองแดง เศษแผ่นอลูมิเนียม เศษแผ่นโลหะ น้าเสีย น้ามันไฮดรอลิก และเศษบรรจุภัณฑ์ ดังตารางที่ 3.3 การทา Energy balance เป็นการคานวณปริมาณพลังงานขาเข้า เช่น พลังงานไฟฟ้า ออกซิเจน ไนโตรเจน และก๊าซ LPG รวมถึงการคานวณปริมาณพลังงานออก ดังตารางที่ 3.4 28 ตารางที่ 3.3 รายการสารขาเข้าและสารขาออกของ Mass balance ปริมาณสารขาเข้า ปริมาณสารขาออก ท่อทองแดง เศษท่อทองแดง แผ่นอลูมิเนียม เศษแผ่นอลูมิเนียม แผ่นโลหะชุบสังกะสี เศษแผ่นโลหะ เส้นลวดเชื่อม น้าเสีย น้า เศษบรรจุภัณฑ์ น้ายาล้างผลิตภัณฑ์ สีเคลือบผลิตภัณฑ์ จุกยาง วัสดุบรรจุภัณฑ์ น้ามันไฮดรอลิค ตารางที่ 3.4 รายการพลังงานขาเข้าและพลังงานขาออกของ Energy balance ปริมาณพลังงานขาเข้า ปริมาณพลังงานขาออก พลังงานไฟฟ้า ออกซิเจน ไนโตรเจน ก๊าซ LPG ทั้งนี้ปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่ใช้จะประเมินจากบิลค่าไฟตลอดทั้งปี โดยนามาปันส่วนกับจานวน ตัว ของผลิตภัณฑ์ทั้งหมดของโรงงานในระยะเวลา 1 ปี เพื่อให้ได้ปริมาณค่าไฟฟ้า เฉลี่ย ต่ อ 1 ผลิตภัณฑ์ แล้วนามาคูณกับจานวนผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 ที่ผลิตในระยะเวลา 1 ปี 3.2.6 การจัดทาการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ การทาการประเมิน ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ จะต้องรวบรวมข้อมูล ที่เกี่ ยวกับ ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก ปริมาณสารและพลังงานทั้งหมดที่ใช้ในการผลิต ปริมาณที่ ผลิตได้ต่อหน่วยผลิตภัณฑ์หรือปริมาณ/FU ซึ่งเป็นข้อมูลที่จะต้องครอบคลุม ตั้งแต่กระบวนการการ 29 ได้มาซึ่งวัตถุดิบและวัสดุบรรจุภัณฑ์ กระบวนการผลิต และการขนส่งวัตถุดิบและวัสดุบรรจุภัณฑ์ เพื่อ นามาคานวณหาค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังตารางที่ 3.5 ถึงตารางที่ 3.8 ค่า LCI ช่ ว งวั ฎ จั ก ร ชี วิ ต แหล่ งที่ มา รายการ หน่ ว ย ปริ มาณ/ ของค่า LCI eq./หน่ ว ย) ปริ มาณ FU รั บวั ตถุ ดิบ วัตถุดบิ ตัวที่ 1 วัตถุดบิ ตัวที่ 2 วัตถุดบิ ตัวที่ 3 การ ได้มาของวั ตถุ ดิบ ค่า EF (kgCO2 …. รั บวั ส ดุ บ ร ร จุ ภั ณ ฑ์ วัสดุบรรจุภัณฑ์ตวั ที่ 1 วัสดุบรรจุภัณฑ์ตวั ที่ 2 วัสดุบรรจุภัณฑ์ตวั ที่ 3 .... ร วม 30 แหล่ งอ้างอิ ง การ ปั น ส่ ว น EF (%) ผลคู ณ สั ดส่ ว น (%) Cut-off* ตารางที่ 3.5 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ คาอธิ บาย เพิ่ มเติ ม ค่า LCI ช่วงวัฎจักรชีวิต แหล่งที่ มา รายการ หน่วย ปริ มาณ/ ของค่า LCI eq./หน่วย) ปริ มาณ FU กระบวนการย่อยที่ 1 สารขาเข้า สารขาเข้าตัวที่ 1 สารขาเข้าตัวที่ 2 สารขาเข้าตัวที่ 3 ... สารขาออก สารขาออกตัวที่ 1 สารขาออกตัวที่ 2 สารขาออกตัวที่ 3 ... กระบวนการย่อยที่ 2 สารขาเข้า สารขาเข้าตัวที่ 1 สารขาเข้าตัวที่ 2 สารขาเข้าตัวที่ 3 การผลิ ต ค่า EF (kgCO2 ... สารขาออก สารขาออกตัวที่ 1 สารขาออกตัวที่ 2 สารขาออกตัวที่ 3 ... กระบวนการย่อยที่ 3 สารขาเข้า สารขาเข้าตัวที่ 1 สารขาเข้าตัวที่ 2 สารขาเข้าตัวที่ 3 ... สารขาออก สารขาออกตัวที่ 1 สารขาออกตัวที่ 2 สารขาออกตัวที่ 3 ... 31 แหล่งอ้า งอิง การปั นส่วน EF (%) ผลคู ณ สัด ส่วน (%) Cut-off* ตารางที่ 3.6 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของกระบวนการผลิต คาอธิบาย เพิ่มเติ ม ตารางที่ 3.7 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการกระจายสินค้า การใช้งาน และการกาจัดซาก ช่ ว งวั ฎ จั ก ร ชี วิ ต แหล่ งที่ มา รายการ แหล่ งอ้างอิ ง การ ปั น ส่ ว น ปริ มาณ/ ของค่า LCI eq./หน่ ว ย) ปริ มาณ FU EF ผลคู ณ (%) สั ดส่ ว น (%) คาอธิ บาย เพิ่ มเติ ม การ จั ดการ ซาก การ ใช้ งาน การ กระจายสิ น ค้า หน่ ว ย ค่า EF (kgCO2 Cut-off* ค่า LCI ร วม kgCO2 eq. ตารางที่ 3.8 การประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งวัตถุดิบและวัสดุบรรจุภัณฑ์ ช่ ว งวั ฎ จั ก ร ชี วิ ต รายการ สิ่ งที่ ขนส่ ง หน่ ว ย ปริ มาณ ระยะทาง/ / FU km ข.) แบบการ ใช้ ระยะทาง แหล่ งที่ มา ของข้อ มูล ภาระ การ ขนส่ ง บร ร ทุ ก บร ร ทุ ก พาหนะ ขาไป ภาระ ขากลั บ % เที่ ย วไป EF % เที่ ย ว เที่ ย วไป เที่ ย ว EF EF กลั บ (kgCO2 (kgCO2 แหล่ งที่ มา การ ปั น EF ส่ ว น (%) การ ได้มาของวั ตถุ ดิบ สาร ขาเข้า รถ xxx บรรทุก xx ล้ อ วัตถุดบิ ตัวที่ 1 วัตถุดบิ ตัวที่ 2 วัตถุดบิ ตัวที่ 3 … ร วม 3.2.7 การเสนอมาตรการการลดการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ หลั ง จากการประเมิ น ค่า คาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ จะทาให้ ท ราบปริ มาณการปล่ อ ยค่า คาร์บ อนไดออกไซด์ในแต่ละกระบวนการ ขั้นตอนนี้จะเป็นการนาเสนอมาตรการลดการปล่อย คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ โดยจะนาแนวทางการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ซึ่งแสดง ไว้ในหัวข้อที่ 2.4 มาจัดทาเกณฑ์เปรียบเทียบ โดยจะพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น ความพร้อมของ โรงงาน ต้นทุนในการปรับปรุง ความง่ายยากของวิธีการปรับปรุง และอื่น ๆ โดยจะมีการประสานงาน กับบริษัทเพื่อกาหนดเกณฑ์ในลาดับถัดไป 32 ผลคู ณ 3.2.8 การเปรียบเทียบปริมาณการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ก่อนปรับปรุงและหลังปรับปรุง เมื่อได้คัดเลือกมาตรการการลดการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ที่เหมาะสมแล้ว จะดาเนินการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ปรับปรุง และนามาเปรียบเทียบกับ คาร์บอนฟุตพริ้นท์ก่อน ปรับปรุงที่ประเมินไว้ในข้อที่ 3.2.6 3.3 วัสดุอุปกรณ์ เครื่องชั่งน้าหนักรุ่น DRC-6 CST 6 kg x 0.2 g ชั่งน้าหนักได้สูงสุด 6000 กรัม (6 กิโลกรัม) มี ค่าความละเอียด 0.2 กรัม ชั่งได้ 4 หน่วย คือ kg, g, lb และ oz รูปที่ 3.4 เครื่องชั่งน้าหนักรุ่น DRC-6 CST 6 kg x 0.2 g เครื่องชั่งน้าหนักรุ่น JWI-3000-2000K ชั่งน้าหนักได้สูงสุด 2000 กิโลกรัม มีค่าความละเอียด 0.2 กิโลกรัม รูปที่ 3.5 เครื่องชั่งน้าหนักรุ่น JWI-3000-2000K 33 เครื่องชั่งดิจิตอลแบบแขวน รุ่น JC-II-10T ใช้ในการชั่งน้าหนักชั่งได้สูงสุด 10,000 กิโลกรัม มี ค่าความละเอียด 5 กิโลกรัม รูปที่ 3.6 เครื่องชั่งดิจิตอลแบบแขวนรุ่น JC-II-10T 34 บทที่ 4 ผลการดาเนินงาน ในบทนี้จะกล่าวถึงผลการดาเนินงานตามแผนการดาเนินงาน ประกอบไปด้วยผลการสารวจ โรงงาน ผลการเลือกขอบเขตการประเมินก๊าซเรือนกระจก ผลการจัดทาแผนภาพวัฏจักรชีวิต ผลการ จัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม ผลการจัดทาการประเมิน Carbon footprint และผลการนาเสนอ มาตรการลดการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และการเปรียบเทียบปริมาณการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ก่อนปรับปรุงและหลังปรับปรุง โดยมีรายละเอียดดังแสดงด้านล่าง 4.1 ผลการศึกษาทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาในหัวข้อนี้ได้แสดงถึงการศึกษาทบทวนความหมายของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ รูปแบบ การประเมินก๊าซเรือนกระจก ข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ การจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และการคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ดังได้แสดงรายละเอียดไว้แล้วในบทที่ 2 4.2 ผลการสารวจโรงงาน ในการสารวจโรงงานของบริษัท AB12 จากัด ทั้ง 3 ครั้ง สามารถสรุปผลการสารวจได้ดังนี้ 4.2.1 ส่วนประกอบและกระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 ส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ผลิ ต ภั ณ ฑ์ ที่ เ ลื อ กทามาประเมิ น คาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ คื อ Condenser รุ่ น AB12 ซึ่ ง มี ส่วนประกอบหลัก คือ แผ่นโลหะ ท่อเข้า ท่อออก ท่อทองแดง แผ่นครีบอลูมิเนียม ท่อยูเบน แผ่นเวน ทูรี และแผ่นรองมอเตอร์ ดังแสดงในรูปที่ 4.1 35 รูปที่ 4.1 ส่วนประกอบของ Condenser รุ่น AB12 ดัดแปลงจาก : บริษัท AB12 จากัด กระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 กระบวนการผลิต Condenser รุ่น AB12 ประกอบด้วยการผลิตชิ้นส่วนหลัก ได้แก่ แผ่นโลหะ (Plate) แผ่นเวนทูรี (Venturi) ท่อทองแดง (Hairpin) และแผ่นครีบอลูมิเนียม (Fin) นอกจากนี้ยังมี ชิ้นส่วนย่อยอื่น ๆ ได้แก่ ท่อตัวยู (U-Bend) ขาอะไหล่ท่อเข้า ท่อเข้า ขาอะไหล่ท่อออก ท่อออก ดังนี้ ชิ้นส่วนหลัก 1. การผลิตแผ่นโลหะ (Plate) เริ่มจากนาแผ่นโลหะชุบซิงค์หนา 1.2 มิลลิเมตร เข้าเครื่อง เทอเรทพันซ์ SM-TP03 เพื่อพันซ์บนแผ่นโลหะ จากนั้นนาแผ่นโลหะเข้าเครื่อง Marking SM-CN02 เพื่อนามาสลักเลขบนแผ่นโลหะ และนาแผ่นโลหะเข้าเครื่องพับ SM-PB03 เพื่อพับแผ่นโลหะตามที่ ต้องการ ดังรูปที่ 4.2 ถึง รูปที่ 4.4 รูปที่ 4.2 เครื่องเทอเรทพันซ์ SM-TP03 36 รูปที่ 4.3 เครื่อง Marking SM-CN02 รูปที่ 4.4 เครื่องพับ SM-PB03 2. การผลิตแผ่นเวนทูรี (Venturi) เริ่มจากนาแผ่นโลหะชุบซิงค์หนา 1.0 มิลลิเมตร เข้าเครื่อง เทอเรทพันซ์ SM-TP03 เพื่อพันซ์บนแผ่นโลหะ จากนั้นนามาทาการขึ้นรูปขอบโดยใช้เครื่องจักร SMHP01 ดังรูปที่ 4.5 และนาแผ่นโลหะมาพับโดยใช้เครื่องจักร SM-PB03 รูปที่ 4.5 เครื่องขึ้นขอบ SM-HP01 37 3. การผลิตท่อทองแดง (Hairpin) เริ่มจากนาท่อทองแดงขนาด 3/8”x 0.30 มิลลิเมตร มาตัด ให้ได้ความยาวที่ต้องการและนามาดัดด้วยเครื่องจักร TU-BA04 ดังรูปที่ 4.6 รูปที่ 4.6 เครื่องตัดและดัดท่อทองแดง TU-BA04 4. การผลิ ต แผ่ น ครี บ อลูมิ เนีย ม (Fin) โดยนาแผ่ นอลู มิ เ นี ยมหนา 0.11 มิ ล ลิ เ มตร เข้า เครื่องจักร FI-FP02 เพื่อปั๊มฟินและตัดเป็นแผ่นออกมา ดังรูปที่ 4.7 รูปที่ 4.7 เครื่องปั๊มฟิน FI-FP02 ชิ้นส่วนย่อย 1. การผลิตท่อตัวยู (U-Bend) โดยนาท่อทองแดงเข้าเครื่องดัดให้เป็นตัวยู และตัดท่อ โดยใช้ เครื่องจักร TU-UB02 และนาท่อทองแดงมาล้างต่อที่เครื่องจักร SM-TP01 ดังรูปที่ 4.8 ถึงรูปที่ 4.9 38 รูปที่ 4.8 เครื่องดัดท่อตัวยู TU-UB02 รูปที่ 4.9 เครื่องล้างท่อตัวยู SM-TP01 2. การผลิตขาอะไหล่ท่อเข้า 1 โดยนาท่อ ทองแดงขนาด 3/8”x0.5 มาตัดโดยใช้เครื่องจักร TU-CA02 ให้ได้ความยาว 43 มิลลิเมตร ดังรูปที่ 4.10 รูปที่ 4.10 เครื่องตัดท่อทองแดง TU-CA02 39 3. การผลิตขาอะไหล่ท่อเข้า 2 โดยนาท่อทองแดงขนาด 3/8”x0.5 มาตัดโดยใช้เครื่องจักร AC-CM09 ให้ได้ความยาว 90 มิลลิเมตร และนามาดัดมือ ดังรูปที่ 4.11 ถึงรูปที่ 4.12 รูปที่ 4.11 เครื่องตัดท่อทองแดง AC-CM09 รูปที่ 4.12 เครื่องดัดท่อทองแดง 4. การผลิตขาอะไหล่ท่อเข้า 3 โดยนาท่อ ทองแดงขนาด 3/8”x0.5 มาตัดโดยใช้เครื่องจักร TU-CA02 ให้ได้ความยาว 43 มิลลิเมตร 5. การผลิตท่อเข้า เริ่มจากนาท่อทองแดงขนาด 3/8” มาตัดโดยใช้เครื่องจักร AC-CM07 ให้ ได้ความยาว 1,219 มิลลิเมตร จากนั้นนามากลึงและเจาะที่ปลายท่อโดยใช้เครื่องจักร AC-LA01 และ นามาเจาะรูท่อที่เครื่องจักร AC-DV02 เพื่อนาไปทาการ T-Drill และขึ้นรูปถ้วยที่เครื่องจักร ACML01 และนาขาอะไหล่ 1 2 และ 3 มาเชื่อมประกอบ ดังรูปที่ 4.13 ถึงรูปที่ 4.17 40 รูปที่ 4.13 เครื่องตัดท่อทองแดง AC-CM07 รูปที่ 4.14 เครื่องกลึง AC-LA01 รูปที่ 4.15 เครื่องเจาะรู AC-DV02 41 รูปที่ 4.16 เครื่องT-Drill และขึ้นรูปถ้วย AC-ML01 รูปที่ 4.17 เครื่องเชื่อม 6. การผลิตขาอะไหล่ท่อออก 1 โดยนาท่อ ทองแดงขนาด 3/8”x0.5 มาตัดโดยใช้เครื่องจักร TU-CA02 ให้ได้ความยาว 43 มิลลิเมตร ดังรูปที่ 4.10 7. การผลิตขาอะไหล่ท่อออก 2 โดยนาท่อ ทองแดงขนาด 3/8”x0.5 มาตัดโดยใช้เครื่องจักร CM-CM09 ให้ได้ความยาว 75 มิลลิเมตร และนามาดัดมือ ดังรูปที่ 4.11 ถึงรูปที่ 4.12 8. การผลิตท่อออก เริ่มจากการนาท่อทองแดงขนาด 1/8” มาตัดโดยใช้เครื่องจักร AC-CM07 ให้ได้ความยาว 1,196 มิลลิเมตร จากนั้นนามากลึงท่อโดยใช้เครื่องจักร AC-LA01 นาท่อมาดัดที่ เครื่องจักร AC-TB10 และนาท่อมาเจาะรูที่เครื่องจักร AC-DV02 เพื่อนาไปทาการ T-Drill และขึ้นรูป ถ้วยที่เครื่องจักร AC-ML01 และนาขาอะไหล่ 1 และ 2 มาเชื่อมประกอบ ดังรูปที่ 4.13 ถึงรูปที่ 4.17 42 รูปที่ 4.18 เครื่องดัดท่อ AC-TB10 การประกอบชิ้นส่วนผลิตภัณฑ์ การประกอบชิ้น ส่วนผลิตภัณฑ์ เริ่มจากนาชิ้นส่ว นหลัก ได้แก่ แผ่นโลหะ แผ่นเวนทูรี ท่อ ทองแดง แผ่นครีบอลูมิเนียม มาประกอบเข้าด้วยกันก่อน และนาเข้าเครื่องอัดขยายท่อแบบนอน จากนั้นนาท่อตัวยูมาเชื่อมต่อ โดยก่อนจะเชื่อมท่อทองแดงกับท่อตัวยูต้องมีการใช้ลมเป่าบริเวณปาก ท่อทองแดงเพื่อให้ขยายออก นาท่อตัวยูมาใส่และใช้การเชื่อมท่อแบบเชื่อมแก๊ส จากนั้นนาท่อเข้าท่อ ออกมาเชื่อมเช่นเดียวกัน และได้มีการนาไปเช็ครั่วโดยนาไปแช่ในน้า และนาไปเป่าให้แห้ง จากนั้น นาไปพ่นสีเพื่อป้องกันการกัดกร่อน และทาการประกอบชิ้นส่วนเพิ่มเติม เช่น มอเตอร์ ใบพัด และ นาไปแพ็คบรรจุภัณฑ์โดยใช้การห่อพลาสติก และใช้กระดาษ ดังรูปที่ 4.19 ถึงรูปที่ 4.27 รูปที่ 4.19 การประกอบแผ่นโลหะ ท่อทองแดง แผ่นครีบอลูมิเนียม 43 รูปที่ 4.20 เครื่องอัดนอน รูปที่ 4.21 เครื่องเป่าลมขยายปากท่อทองแดง รูปที่ 4.22 การตอกท่อตัวยูเพื่อเตรียมเชื่อม 44 รูปที่ 4.23 การเชื่อมท่อตัวยู รูปที่ 4.24 การเช็ครั่ว รูปที่ 4.25 การพ่นสี 45 รูปที่ 4.26 การประกอบ รูปที่ 4.27 การบรรจุภัณฑ์ 4.2.2 ปริมาณวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต Condenser รุ่น AB12 ปริมาณวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต Condenser รุ่น AB12 ได้มาจากการเก็บข้อมูลจากการชั่ง น้าหนัก ชิ้นส่วนต่าง ๆ ในแต่ละกระบวนการ ดังรูปที่ 4.28 และแสดงข้อมูลไว้ในหัวข้อที่ 4.5 46 (ก) การชั่งผลิตภัณฑ์ก่อน เช็ครั่ว (ข) การชั่งชิ้นส่วนสนับสนุน (ค) การชั่งชิ้นส่วนบรรจุภัณฑ์ (ง) การชั่งท่อทองแดง (จ) การวัดน้ามันไฮดรอลิค (ฉ) การชั่ง Sup Motor (ช) วางแผนการเก็บข้อมูล (ซ) การชั่งหลังการประกอบ มอเตอร์ รูปที่ 4.28 ตัวอย่างการเก็บข้อมูล (ฌ) การชั่งก่อนนาไปพ่นสี 4.2.3 ข้อมูลการขนส่งวัสดุ การขนส่งของวัสดุที่ใช้ประกอบขึ้นเป็นตัวผลิตภัณฑ์ และวัสดุบรรจุภัณฑ์จะใช้วิธีการขนส่ง และ ระยะทางการขนส่งแตกต่างกัน โดยมีรายละเอียดดังแสดงในตารางที่ 4.1 และตารางที่ 4.2 47 ตารางที่ 4.1 รายละเอียดการขนส่งวัสดุที่ใช้ประกอบขึ้นเป็นตัวผลิตภัณฑ์ ลาดับ รายการวัสดุ ประเภทรถ เชื้อเพลิง ระยะทางไป ระยะทางกลับ 1 ท่อทองแดงขนาด รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 174 กม. 174 กม. 3/8”x0.30 mm ตู้ทึบ 2 ท่อทองแดงขนาด รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 174 กม. 174 กม. 3/8”x0.50 mm ตู้ทึบ 3 ท่อทองแดงขนาด รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 1-3/8”x1 mm 4 ท่อทองแดงขนาด รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 174 กม. 174 กม. 1-3/8”x1,219 mm ตู้ทึบ 5 ท่อทองแดงขนาด รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 1-1/8”x1 mm 6 ท่อทองแดงขนาด รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 174 กม. 174 กม. 1-1/8”x1,196 mm ตู้ทึบ 7 แผ่นโลหะชุบสังกะสี ขนาด 1.0 mm รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 31 กม. 31 กม. 8 แผ่นโลหะชุบสังกะสี ขนาด 1.2 mm แผ่นโลหะชุบสังกะสี ขนาด 2.0 mm แผ่นอะลูมิเนียมขนาด 0.11 mm ฝาครอบปิดแกนมอเตอร์ Fan guard 30" gold 100 mm Fan blade AL 30" เส้นลวดทองแดง 0% Tapping screws sus M6X3-4" 3.4mm. P+ รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 31 กม. 31 กม. รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 31 กม. 31 กม. รถตู้คอนเทนเนอร์ 10 ล้อ รถบรรทุก 10 ล้อ รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 4169 กม. 4169 กม. ดีเซล ดีเซล 10 กม. 40 กม. 10 กม. 40 กม. รถกระบะ 4 ล้อ รถกระบะ 4 ล้อ รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล ดีเซล ดีเซล 43 กม. 75 กม. 40 กม. 43 กม. 75 กม. 40 กม. 9 10 11 12 13 14 15 48 ตารางที่ 4.1 รายละเอียดการขนส่งวัสดุที่ใช้ประกอบขึ้นเป็นตัวผลิตภัณฑ์ (ต่อ) ลาดับ รายการวัสดุ ประเภทรถ เชื้อเพลิง ระยะทางไป ระยะทางกลับ 16 ก๊าซ LPG รถบรรทุก 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 17 Oxygen (O2) รถบรรทุก 4 ล้อ ดีเซล 26 กม. 26 กม. 18 Nitrogen (N2) รถบรรทุก 4 ล้อ ดีเซล 26 กม. 26 กม. 19 Trichloroethylene รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 52 กม. 52 กม. 20 ทินเทอร์ 3A รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 35 กม. 35 กม. 21 สีรองพื้นอะครีลิคเกาะ รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 53 กม. 53 กม. เหล็กชนิดแห้งเร็ว 22 สีน้ามันอุตสาหกรรม รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 53 กม. 53 กม. 23 Rubber plug 3-8" รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 135 กม. 135 กม. 24 Motor 1.5 HP รถตู้คอนเทนเนอร์ ดีเซล 48 กม. 48 กม. 10 ล้อ 25 Snap bushing SR-16 รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 26 Hex nut steel M8 รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 27 Flat washer steel M8 รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 28 Hex bolt steel M8X20 รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 29 Hex bolt steel M8X15 รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 30 Hex bolt steel รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. M10X30-15 31 Spring washer steel รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. M10 32 Hex nut steel M10-15 รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 33 Electric box รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 34 เคเบิ้ลแกลนพลาสติก รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 35 เทอร์มินอล รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 36 หางปลาหุ้มฉนานหัวแฉก รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 37 หางปลาหุ้มฉนวนหัวกลม รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 38 สายไฟ+สายไฟกราวด์ รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 46 กม. 46 กม. 49 ตารางที่ 4.2 รายละเอียดการขนส่งวัสดุบรรจุภัณฑ์ ลาดับ รายการวัสดุ ประเภทรถ เชื้อเพลิง ระยะทางไป ระยะทางกลับ 1 พลาสติกแรป รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 62 กม. 62 กม. 2 กระดาษลูกฟูก รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 45 กม. 45 กม. 3 โฟม รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 45 กม. 45 กม. 4 Flat washer steel รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. M10 5 ยางรอง รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 49 กม. 49 กม. 6 Tapping screw รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 40 กม. 40 กม. 7 ป้ายชื่อสินค้า (Steel) รถบรรทุก 10 ล้อ ดีเซล 10 กม. 10 กม. 8 Rivet รถกระบะ 4 ล้อ ดีเซล 63 กม. 63 กม. (ก) รถบรรทุก 10 ล้อ ตู้ทึบ (ข) กระบะ 4 ล้อ (ค) รถบรรทุก 4 ล้อ (จ) รถตู้คอนเทนเนอร์ 10 ล้อ (ง) รถบรรทุก 10 ล้อ รูปที่ 4.29 ยานพาหนะที่ใช้ในการขนส่ง 4.2.4 ข้อมูลการใช้พลังงานไฟฟ้า จากการสารวจโรงงานพบว่า ในกระบวนการผลิตมีเครื่ องจักรที่ต้ อ งใช้ พลังงานไฟฟ้า ใน กระบวนการผลิตทุกเครื่อง ทาให้ต้องคานวณปริมาณการใช้พลังงานไฟฟ้าจากทุกกระบวนการผลิต โดยการคานวณปริ มาณการใช้ ไ ฟฟ้า นั้น จะคานวณจากปริ มาณค่า ไฟฟ้า ของโรงงานทั้ง หมดใน ระยะเวลา 1 ปี แล้วนามาหารกับจานวนผลิตภัณฑ์ที่ผลิตทั้งหมดของโรงงาน ไม่ใช่แค่ผลิตภัณฑ์ที่กาลัง ศึกษาอยู่ จะทาให้ทราบปริมาณค่าไฟฟ้าเฉลี่ยของผลิตภัณฑ์ 1 ตัว จากนั้นนาจานวนการผลิตของ ผลิตภัณฑ์ที่ศึกษามาคูณกับค่าเฉลี่ยของผลิตภัณฑ์ 1 ตัว จะได้ปริมาณการใช้ไฟฟ้าทั้งหมดของ ผลิตภัณฑ์ที่สนใจในระยะเวลา 1 ปี จากนั้นนามาปันส่วนเป็นปริมาณไฟฟ้าที่เครื่องจักรแต่ละเครื่องใช้ ในการผลิต Condenser รุ่น AB12 โดยคานวณจากการคิดร้อยละของระยะเวลาการผลิตของ 50 เครื่องจักรแต่ละเครื่อง ซึ่งได้เก็บข้อมูล ในขั้นตอนการสารวจโรงงานเรียบร้อยแล้ว จะทาให้ทราบว่า กระบวนการผลิตที่ใช้ระยะเวลาในการผลิตมาก ก็จะใช้ไฟฟ้ามากตามไปด้วย การคานวณโดยใช้การ ปันส่วนแบบนี้ทาให้ข้อมูลมีความแม่นยาที่สุด ตารางที่ 4.3 ข้อมูลการใช้ไฟฟ้าของกระบวนการผลิตของชิ้นหลักหลักและชิ้นส่วนย่อย 51 ตารางที่ 4.4 ข้อมูลการใช้ไฟฟ้าของการประกอบ Condenser รุ่น AB12 จากตารางที่ 4.3 และตารางที่ 4.4 พบว่า ผลการคานวณปริมาณการใช้ไฟฟ้าของ Condenser รุ่น AB12 ที่ได้ผลิตทั้งหมด 32 ตัว ในระยะเวลา 1 ปี เท่ากับ 394.816 kWh 4.3 ผลการเลือกขอบเขตการประเมินก๊าซเรือนกระจก จากการศึกษาข้อกาหนดเฉพาะของผลิตภัณฑ์ (PCRs) [12] พบว่า ผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 ที่ได้นามาศึกษายังไม่เคยมีการนามาคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ และไม่ได้มีกลุ่มผลิตภัณฑ์ จึงต้องวิเคราะห์ขอบเขตการประเมินก๊าซเรือนกระจกจากข้อมูลการจัดจาหน่ายของผลิตภัณฑ์ พบว่า ผลิตภัณฑ์ที่ได้นามาศึกษาจะต้องส่งไปประกอบต่อ ไม่ได้ส่งไปให้กับผู้บริโภคโดยตรง ทาให้ทราบถึง ขอบเขตการประเมินก๊าซเรือนกระจกว่าอยู่ใช้ขอบเขตการประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกแบ บ B2B (Business to Business) 4.4 การจัดทาแผนภาพวัฏจักรชีวิต การจัดทาแผนภาพวัฏจักรชีวิตจะเลือกการวิเคราะห์แบบ Cradle-to-gate หรือ B2B ผลการ ทาแผนภาพวัฏจักรชีวิตแสดงดังรูปที่ 4.30 52 4.5 ผลการจัดทาบัญชีรายการสิ่งแวดล้อม จากการรวบรวมข้อมูลสารขาเข้าและสารขาออก ปริมาณการใช้พลังงาน ทรัพยากร และของ เสียที่เกิดขึ้นจากกระบวนการผลิต และระบบสนับสนุนการผลิต สามารถนามาจัดทาเป็นบัญชีรายการ สิ่งแวดล้อมได้ดังรูปที่ 4.31 ทั้งนี้ปริมาณต่าง ๆ จะเป็นปริมาณต่อ 1 ปี (ตามแนวทางการประเมิน คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ที่กาหนดโดยองค์การบริหารก๊าซเรือนกระจก) โดยในปี พ.ศ. 2567 โรงงานมีกาลังการผลิต Condenser รุ่น AB12 จานวน 32 ตัว รูปที่ 4.30 แผนภาพวัฏจักรชีวิตแบบ Cradle-to-gate หรือ B2B 53 รูปที่ 4.31 บัญชีรายการสิ่งแวดล้อมของ Condenser รุ่น AB12 ในปี พ.ศ. 2567 54 รูปที่ 4.31 บัญชีรายการสิ่งแวดล้อมของ Condenser รุ่น AB12 ในปี พ.ศ. 2567 (ต่อ) 55 รูปที่ 4.31 บัญชีรายการสิ่งแวดล้อมของ Condenser รุ่น AB12 ในปี พ.ศ. 2567 (ต่อ) 4.6 ผลการจัดทาการประเมิน Carbon footprint จากการเก็บรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวกับค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซเรือนกระจก ปริมาณสารขา เข้า สารขาออก และทรัพยากรทั้งหมดที่ใช้ในการผลิต ปริมาณที่ผลิตได้ต่อหน่วยผลิตภัณฑ์หรือ ปริมาณ/FU ซึ่งเป็นข้อมูลที่จะต้องครอบคลุมตั้งแต่ (1) กระบวนการการได้มาซึ่งวัตถุดิบและวัสดุ บรรจุภัณฑ์ (2) กระบวนการผลิต และ (3) การขนส่งวัตถุดิบและวัสดุบรรจุภัณฑ์ ทั้งนี้ปริมาณต่าง ๆ จะเป็นปริมาณต่อ 1 ปี (ปี พ.ศ. 2567) 4.6.1 การประเมิน Carbon footprint ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบและวัสดุบรรจุภัณฑ์ เนื่องจาก Condenser รุ่น AB12 ประกอบด้วยชิ้นส่วนต่าง ๆ จานวนมาก ดังนั้นในการ ประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์จะคานวณหาค่า Emission factor ของชิ้นส่วนต่าง ๆ แต่ละชิ้นส่วนก่อน ดังแสดงรายละเอียดการคานวณในตารางที่ 4.5 ถึงตารางที่ 4.16 ส่วนตารางที่ 4.17 แสดงสรุปค่า Emission factor ของชิ้นส่วนหลักและชิ้นส่วนย่อยแต่ละชิ้น จากนั้นจึง นาค่า Emission factor ใน ตาราง 4.17 ไปคานวณหาค่าคาร์บอนฟุตพริ้ นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบและการขนส่งวัตถุดิบสาหรับ Condenser รุ่น AB12 ได้ดังตารางที่ 4.18 56 ตารางที่ 4.5 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Hairpin ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ เกี่ ย วข้อ ง Haripin 22.89 GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.30 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Hairpin 22.89 mm. สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.30 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Hairpin 25.4 mm. สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Haripin 25.4 ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 1426.432 1.000 3.3700 3.3700 3.3841 99.64% kg kWh 1.434 26.976 0.001 0.019 0.8319 0.5986 0.0008 0.0113 0.0009 0.0113 0.03% 0.33% kg 1426.432 1.000 3.3822 3.3963 100.00% ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง kg 305.664 1.000 3.3700 3.3700 3.3841 99.64% kg kWh 0.307 5.781 0.001 0.019 0.8319 0.5986 0.0008 0.0113 0.0009 0.0113 0.03% 0.33% kg 305.664 1.000 3.3822 3.3963 100.00% ตารางที่ 4.6 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Fin ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ แผ่นอลูมเิ นียมขนาด 0.11 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Punching ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Fin 0.11 mm. ของเสี ย เศษแผ่นโลหะขนาด 0.11 mm. สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Fin ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 1136.000 1.190 3.2231 3.8365 3.8948 97.63% kg kWh 59.648 65.881 0.063 0.069 0.8319 0.5986 0.0520 0.0413 0.0533 0.0413 1.33% 1.04% kg 954.368 1.000 kg 181.632 0.190 3.9298 3.9894 100.00% 57 ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.7 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Plate ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ แผ่นโลหะชุบสังกะสีขนาด 1.2 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Plate LH+RH+Middile ของเสี ย เศษแผ่นโลหะขนาด 1.2 mm. (รวม) สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Plate ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 726.400 1.220 2.7073 3.3041 3.3075 97.26% kWh 92.700 0.156 0.5986 0.0932 0.0932 2.74% kg 595.200 1.000 kg 131.200 0.220 3.3973 3.4007 100.00% ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.8 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Venturi ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ แผ่นโลหะชุบสังกะสีขนาด 1.0 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Venturi 1.0 mm. ของเสี ย เศษแผ่นโลหะขนาด 0.1 mm. สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Venturi ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 1459.200 1.295 2.7073 3.5072 3.5108 99.78% kWh 14.666 0.013 0.5986 0.0078 0.0078 0.22% kg 1126.400 1.000 kg 332.800 0.295 3.5150 3.5186 100.00% 58 ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.9 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน U-Bend ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ เกี่ย วข้อ ง U-Bend 22.89 GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดงตัวยู ø3/8''x0.5 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix น้า ยา Trichloloethylene สารขาออก U-Bend 22.89 mm. ของเสี ย เศษท่อทองแดง น้า ยา Trichloloethylene ผสมน้า มัน สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดงตัวยู ø3/8''x0.5 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix น้า ยา Trichloloethylene สารขาออก U-Bend 25.4 mm. ของเสี ย เศษท่อทองแดง น้า ยา Trichloloethylene ผสมน้า มัน สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ U-Bend 25.4 ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 32.000 2.273 3.3700 7.6591 7.6912 87.83% kg kWh kg 2.560 13.925 74.240 0.182 0.989 5.273 0.8319 0.5986 0.0440 0.1513 0.5920 0.2320 0.1550 0.5920 0.3182 1.77% 6.76% 3.63% kg 14.080 1.000 kg kg 17.920 76.800 1.273 5.455 8.6344 8.7565 100.00% ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง kg 8.800 2.273 3.3700 7.6591 7.6912 87.84% kg kWh kg 0.704 3.829 20.416 0.182 0.989 5.273 0.8319 0.5986 0.0440 0.1513 0.5920 0.2320 0.1550 0.5920 0.3182 1.77% 6.76% 3.63% kg 3.872 1.000 kg kg 4.928 21.120 1.273 5.455 8.6343 8.7565 100.00% 59 ตารางที่ 4.10 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วนขาอะไหล่ Inlet ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ ขาอะไหล่ Inlet 1 เกี่ ย วข้อ ง ขาอะไหล่ Inlet 2 GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.5 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ขาอะไหล่ Inlet 1 สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.5 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ขาอะไหล่ Inlet 2 ของเสี ย เศษท่อทองแดง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.5 mm. สารขาออก ขาอะไหล่ Inlet 3 สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ ขาอะไหล่ Inlet 3 ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 4.224 1.000 3.3700 3.3700 3.3841 92.62% kWh 1.904 0.451 0.5986 0.2698 0.2698 7.38% kg 4.224 1.000 3.6398 3.6540 100.00% ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง kg 0.608 1.056 3.3700 3.5572 3.5722 84.82% kg kWh 0.005 0.034 0.009 1.056 0.8319 0.5986 0.0072 0.6319 0.0074 0.6319 0.18% 15.00% kg 0.576 1.000 kg 0.032 0.056 4.1963 4.2114 100.00% 3.3700 3.3841 100.00% 3.3700 3.3841 100.00% kg 2.400 1.000 kg 2.400 1.000 60 3.3700 ตารางที่ 4.11 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Inlet ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง 1-3/8''x1,219 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Inlet ของเสี ย เศษท่อทองแดง สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Inlet ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 42.688 1.005 3.3700 3.3879 3.4013 97.51% kWh 6.150 0.145 0.5986 0.0867 0.0867 2.49% kg 42.462 1.000 kg 0.226 0.005 3.4746 3.4880 100.00% ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.12 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Inlet assembly ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ Inlet ขาอะไหล่ Inlet 1 ขาอะไหล่ Inlet 2 ขาอะไหล่ Inlet 3 Leakest tube ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต เส้นลวดทองแดง 0% ก๊าซ LPG ออกซิเจน ไฟฟ้า Grid mix กรดกามะถัน 98% น้า ประปา สารขาออก Inlet Assembly ของเสี ย น้า เสีย สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Inlet Assembly ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg kg kg kg kg 42.462 4.224 0.576 2.400 0.512 0.825 0.082 0.011 0.047 0.010 3.4880 3.6540 4.2114 3.3841 3.3700 2.8767 0.2998 0.0471 0.1578 0.0335 2.8767 0.2998 0.0471 0.1578 0.0335 62.94% 6.56% 1.03% 3.45% 0.73% kg kg kg kWh kg m3 1.312 9.600 12.800 8.096 0.148 19.275 0.025 0.186 0.249 0.157 0.003 0.374 3.3700 3.9716 0.1090 0.5986 0.1219 0.5410 0.0859 0.7405 0.0271 0.0941 0.0004 0.2025 0.0865 0.7429 0.0291 0.0941 0.0004 0.2025 1.89% 16.25% 0.64% 2.06% 0.01% 4.43% kg 51.486 1.000 m3 19.423 0.377 4.5654 4.5704 100.00% 61 ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.13 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วนขาอะไหล่ Outlet ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ เกี่ย วข้อ ง ขาอะไหล่ Outlet 1 GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.5 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ขาอะไหล่ Onlet 1 สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง ø3/8''x0.5 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ขาอะไหล่ Outlet 2 สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ ขาอะไหล่ Outlet 2 ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง kg 3.844 1.000 3.3700 3.3700 3.3841 92.40% kWh 1.788 0.465 0.5986 0.2784 0.2784 7.60% kg 3.844 1.000 3.6484 3.6626 100.00% kg 1.056 1.000 3.3700 3.3700 3.3841 95.30% kg kWh 0.064 0.203 0.061 0.192 0.8319 0.5986 0.0504 0.1151 0.0517 0.1151 1.46% 3.24% kg 1.056 1.000 3.5355 3.5509 100.00% ตารางที่ 4.14 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Outlet ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ท่อทองแดง 1-1/8''x1,119 mm. ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มัน Bending tube ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก Outlet สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Outlet ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg 32.992 1.000 3.3700 3.3700 3.3833 97.05% kg kWh 0.128 5.490 0.004 0.166 0.8319 0.5986 0.0032 0.0996 0.0033 0.0996 0.09% 2.86% kg 32.992 1.000 3.4728 3.4862 100.00% 62 ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.15 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Outlet assembly ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า LCI รายการ GHG Emission (kgCO2eq (kgCO2eq/FU) เกี่ย วข้อ ง สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ Outlet ขาอะไหล่ Outlet 1 ขาอะไหล่ Outlet 2 ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต เส้นลวดทองแดง 0% ก๊าซ LPG ออกซิเจน ไฟฟ้า Grid mix กรดกามะถัน 98% น้า ประปา สารขาออก Outlet Assembly ของเสี ย น้า เสีย สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Outlet Assembly ค่า EF หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg kg kg 32.992 3.844 1.056 0.830 0.097 0.027 3.4862 3.6626 3.5509 2.8937 0.3542 0.0943 2.8937 0.3542 0.0943 59.73% 7.31% 1.95% kg kg kg kWh kg m3 1.856 9.600 12.800 5.379 0.148 19.275 0.047 0.242 0.322 0.135 0.004 0.485 3.3700 3.9716 0.1090 0.5986 0.1219 0.5410 0.1574 0.9592 0.0351 0.0810 0.0005 0.2623 0.1585 0.9623 0.0377 0.0810 0.0005 0.2623 3.27% 19.86% 0.78% 1.67% 0.01% 5.42% kg 39.748 1.000 m3 19.423 0.489 4.8377 4.8446 100.00% 63 ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง ตารางที่ 4.16 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์การได้มาซึ่งวัตถุดิบของชิ้นส่วน Sup motor ชื่ อ หน่ ว ย สนั บ สนุ น การ ผลิ ตหรื อชื่ อ ระบบ ค่า EF ค่า LCI รายการ (kgCO2eq เกี่ย วข้อ ง Sup Motor-92-138 LH (kgCO2eq/FU) สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ แผ่นโลหะชุบสังกะสีขนาด 2.0 mm. สีรองพืน้ สีเขียว สีเร่งแข็ง ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ทินเนอร์ ไฟฟ้า Grid mix ก๊าซ CO2 สารขาออก Sup Motor LH+RH ของเสี ย ทินเนอร์ระเหย สีรองพืน้ สีเขียว เศษแผ่นโลหะ สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ แผ่นโลหะชุบสังกะสีขนาด 2.0 mm. สีรองพืน้ สีเขียว สีเร่งแข็ง ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ทินเนอร์ ไฟฟ้า Grid mix ก๊าซ CO2 สารขาออก Sup Motor LH+RH ของเสี ย ทินเนอร์ระเหย สีรองพืน้ สีเขียว เศษแผ่นโลหะ สั ดส่ ว น (%) /หน่ ว ย) ผลิ ตภั ณ ฑ์ ที่ Sup Motor-92-138 RH GHG Emission หน่ ว ย ปริ มาณ ปริ มาณ/FU kg kg kg kg 460.800 0.352 0.330 0.142 2.769 0.002 0.002 0.001 2.7073 7.4971 0.0000 0.0000 0.0000 7.5049 0.0000 0.0000 0.0000 99.54% 0.00% 0.00% 0.00% kg kWh kg 1.632 3.653 0.096 0.010 0.022 0.001 2.1220 0.5986 1.0506 0.0208 0.0131 0.0006 0.0209 0.0131 0.0006 0.28% 0.17% 0.01% kg 166.400 1.000 kg kg kg kg 1.632 0.256 0.256 294.400 0.010 0.002 0.002 1.769 7.5317 7.5396 100.00% ไม่ร วมขนส่ ง ร วมขนส่ ง kg kg kg kg 460.800 0.342 0.315 0.136 2.769 0.002 0.002 0.001 2.7073 7.4971 0.0000 0.0000 0.0000 7.5049 0.0000 0.0000 0.0000 99.55% 0.00% 0.00% 0.00% kg kWh kg 1.568 3.638 0.096 0.009 0.022 0.001 2.1220 0.5986 1.0506 0.0200 0.0131 0.0006 0.0201 0.0131 0.0006 0.27% 0.17% 0.01% kg 166.400 1.000 kg kg kg kg 1.568 0.260 0.245 294.400 0.009 0.002 0.001 1.769 7.5308 7.5388 100.00% 64 ตารางที่ 4.17 ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบทั้งชิ้นส่วนหลักและชิ้นส่วนย่อย ลาดับ รายการ 1 2 3 4 5 6 7 8 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ ลาดับ (kgCO2eq/หน่วย) Hairpin 22.89 3.3963 10 Hairpin 25.4 3.3963 11 Fin 3.9894 12 Plate 3.4007 13 Venturi 3.5186 14 U-Bend 22.89 8.7565 15 U-Bend 25.4 8.7565 16 ขาอะไหล่ท่อเข้า 1 3.6540 17 9 ขาอะไหล่ท่อเข้า 2 4.2114 รายการ ขาอะไหล่ท่อเข้า 3 Inlet Inlet assembly ขาอะไหล่ท่อออก 1 ขาอะไหล่ท่อออก 2 Outlet Outlet assembly Sup motor-92-138 LH Sup motor-92-138 RH 18 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ (kgCO2eq/หน่วย) 3.3841 3.4880 4.5704 3.6626 3.5509 3.4862 4.8446 7.5396 7.5388 ตารางที่ 4.18 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ช่ ว งวั ฎ การ ได้มาของวั ตถุ ดิบ จั ก ร ชี วิ ต ค่า EF ค่า LCI รายการ หน่ ว ย ปริ มาณ 1.การ ประกอบท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี Hairpin 22.89 mm. Hairpin 25.4 mm. Fin 0.11 mm. Plate LH+RH+Middile 1.2 mm. Venturi 1.0 mm. Rivet 2.การ อั ดท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี 3.การ เชื่ อ มท่ อ ตั ว ยู ท่ อ เข้าและท่ อ ออก Inlet Assembly Outlet Assembly U-Bend 22.89 mm. U-Bend 25.4 mm. Copper Cap 1 1-8" Copper Cap 1 3-8" เส้นลวดทองแดง 0 % 4.การ เช็ ค การ รั่ วไหลของผลิ ตภั ณ ฑ์ จุกยาง ø3/8'' 5.กาพ่ น สี เ คลื อ บผลิ ตภั ณ ฑ์ สีรองพืน้ สีเขียว สีเร่งแข็ง 65 ปริ มาณ/ FU (kgCO2eq /หน่ ว ย) GHG การ ปั น Emission สั ดส่ ว น ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) FU) kg kg kg kg kg kg 1426.432 305.664 954.368 595.200 1126.400 4.326 44.576 9.552 29.824 18.600 35.200 0.135 3.3963 3.3963 3.9894 3.4007 3.5186 3.2231 100% 100% 100% 100% 100% 100% 151.3951 20.12% 32.4418 4.31% 118.9795 15.81% 63.2534 8.41% 123.8550 16.46% 0.4357 0.06% kg kg kg kg kg kg kg 51.486 39.748 14.080 3.872 10.600 10.600 4.800 1.609 1.242 0.440 0.121 0.331 0.331 0.150 4.5704 4.8446 8.7565 8.7565 3.3700 3.3700 3.3700 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 7.3536 6.0177 3.8529 1.0595 1.1163 1.1163 0.5055 0.98% 0.80% 0.51% 0.14% 0.15% 0.15% 0.07% kg 0.205 0.006 3.5138 100% 0.0225 0.00% kg kg kg 72.32 66.56 28.80 2.260 2.080 0.900 11.8200 11.8200 11.8200 100% 100% 100% 26.7133 24.5857 10.6380 3.55% 3.27% 1.41% ตารางที่ 4.18 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ (ต่อ) ช่ ว งวั ฎ การ ได้ มาของวั ตถุ ดิบ จั ก ร ชี วิ ต ค่า EF ค่า LCI รายการ หน่ ว ย ปริ มาณ 6.การ ประกอบผลิ ตภั ณ ฑ์ SUP MOT-92-138-LH SUP MOT-92-138-RH MOTOR 1.5 HP ฝาครอบปิดแกนมอเตอร์ FAN BLADE AL 30" FAN GUARD 30" GOLD 100 mm TAPPING SCREWS SUS M6X3-4" 3.4mm. P+ SNAP BUSHING SR-16 HEX NUT STEEL M8 FLAT WASHER STEEL M8 HEX BOLT STEEL M8X20 HEX BOLT STEEL M8X15 HEX BOLT STEEL M10X30-15 SPRING WASHER STEEL M10 HEX NUT STEEL M10-15 FLAT WASHER STEEL M10 ELECTRIC BOX RIVET เคเบิ้ลแกลนพลาสติก เทอร์มนิ อล หางปลาหุ้มฉนานหัวแฉก หางปลาหุ้มฉนวนหัวกลม สายไฟ+สายไฟกราวด์ 7.การ แพ็ ค ผลิ ตภั ณ ฑ์ พลาสติกแรป กระดาษลูกฟูก โฟม Flash Washer Steel M10 ยางรอง พาเลทไม้ Tapping Screws 14x1 ป้ายชื่อสินค้า Rivet 8.กระบวนการ สนั บ สนุ น นการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix ปริ มาณ/ FU (kgCO2eq /หน่ ว ย) GHG การ ปั น Emission สั ดส่ ว น ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) FU) kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg 166.400 166.400 921.600 0.084 177.152 243.200 0.115 0.128 0.704 0.800 2.061 0.589 13.478 0.928 2.554 0.915 4.461 0.083 0.621 1.869 0.154 0.269 16.294 5.200 5.200 28.800 0.003 5.536 7.600 0.004 0.004 0.022 0.025 0.064 0.018 0.421 0.029 0.080 0.029 0.139 0.003 0.019 0.058 0.005 0.008 0.509 7.5396 7.5388 1.6382 3.2231 3.2231 2.7073 2.7073 6.7071 2.7073 2.7073 2.7073 2.7073 2.7073 2.7073 2.7073 2.7073 6.7071 3.2231 9.2691 2.1331 2.7073 2.7073 2.7073 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 39.2062 39.2016 47.1803 0.0085 17.8431 20.5755 0.0097 0.0268 0.0596 0.0677 0.1744 0.0498 1.1403 0.0785 0.2161 0.0774 0.9350 0.0084 0.1799 0.1246 0.0130 0.0228 1.3785 5.21% 5.21% 6.27% 0.00% 2.37% 2.73% 0.00% 0.00% 0.01% 0.01% 0.02% 0.01% 0.15% 0.01% 0.03% 0.01% 0.12% 0.00% 0.02% 0.02% 0.00% 0.00% 0.18% kg kg kg kg kg kg kg kg kg 44.800 57.600 1.536 0.627 0.096 646.400 0.422 1.344 0.083 1.400 1.800 0.048 0.020 0.003 20.200 0.013 0.042 0.003 2.1331 2.9300 1.8814 2.7073 3.5138 0.0930 2.7073 2.7073 3.2231 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 2.9863 5.2740 0.0903 0.0530 0.0105 1.8786 0.0357 0.1137 0.0084 0.40% 0.70% 0.01% 0.01% 0.00% 0.25% 0.00% 0.02% 0.00% kWh 394.816 12.338 ร วม 99.1145 752.3702 100.00% ตารางที่ 4.18 เป็นผลการประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบในขั้นตอนหลัก ซึ่งประกอบไปด้วย ชิ้นส่วนหลัก ชิ้นส่วนย่อย และชิ้นส่วนสนับสนุนการผลิตในขั้นตอนหลัก ดังนั้นจะ ได้ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบทั้งหมดเท่ากับ 752.3702 kgCO2eq/หน่วย 66 4.6.2 การประเมิน Carbon footprint จากกระบวนการผลิต การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิต จะนาคานวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ การประกอบ ชิ้นส่วนหลักและชิ้นส่วนย่อยเข้าด้วยกัน เพื่อให้ได้มาซึ่งผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 โดย พิจารณาสารขาเข้าที่เป็นทรัพยากรช่วยการผลิตที่ประกอบไปด้วย ไฟฟ้า น้ามันไฮดรอลิค ก๊าซ LPG ไนโตรเจน ออกซิเจน ทินเนอร์ และน้าประปา และข้อมูลสารขาออกที่เป็นของเสีย ดังตารางที่ 4.19 ตารางที่ 4.19 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิต ช่ ว งวั ฎ การ ผลิ ต จั ก ร ชี วิ ต ค่า EF ค่า LCI รายการ หน่ ว ย ปริ มาณ 1.การ ประกอบท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ Hairpin 22.89 mm. Hairpin 25.4 mm. Fin 0.11 mm. Plate LH+RH+Middile 1.2 mm. Venturi 1.0 mm. Rivet ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก E286 coil 2.การ อั ดท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ E286 coil ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า มันไฮดรอลิค ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก E286 coil ทีผ่่านการอัด 67 ปริ มาณ/ FU (kgCO2eq /หน่ ว ย) kg kg kg kg kg kg 1426.432 305.664 954.368 595.200 1126.400 4.326 44.576 9.552 29.824 18.600 35.200 0.135 - kWh 0.052 0.002 0.5986 kg 4412.390 137.888 kg 4412.390 137.888 kg kWh 4.480 26.941 kg 4412.390 137.888 0.140 0.842 GHG การ ปั น Emission สั ดส่ ว น ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) FU) 100% 0.0010 0.00% 100% 100% 0.1165 0.5040 0.39% 1.69% 0.8319 0.5986 ตารางที่ 4.19 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิต (ต่อ) ช่ ว งวั ฎ จั ก ร ชี วิ ต ค่า EF ค่า LCI รายการ หน่ ว ย ปริ มาณ การ ผลิ ต 3.การ เชื่ อ มท่ อ ตั ว ยู ท่ อ เข้าและท่ อ ออก สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ E286 coil ทีผ่่านการอัด Inlet Assembly Outlet Assembly U-Bend 22.89 mm. U-Bend 25.4 mm. Copper Cap 1 1-8" Copper Cap 1 3-8" เส้นลวดทองแดง 0 % ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ก๊าซ LPG ออกซิเจน ไนโตรเจน ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการเชื่อม 4.การ เช็ ค การ รั่ วไหลของผลิ ตภั ณ ฑ์ สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการเชื่อม จุกยาง ø3/8'' ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต น้า ปะปา ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ช่ ว งวั ฎ ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการเช็ครั่ว รายการ จั ก ร ชี วิ ต ของเสี ย น้า เสีย 5.การ พ่ น สี เ คลื อ บผลิ ตภั ณ ฑ์ สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการเช็ครั่ว สีรองพืน้ สีเขียว สีเร่งแข็ง ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix ทินเนอร์ สารขาออก ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการพ่นสี ของเสี ย ทินเนอร์ระเหย สีรองพืน้ สีเขียว ปริ มาณ/ FU kg kg kg kg kg kg kg kg 4412.390 137.888 51.486 1.609 39.748 1.242 14.080 0.440 3.872 0.121 10.600 0.331 10.600 0.331 4.800 0.150 kg kg kg kWh 38.400 57.600 12.800 15.254 kg 4547.576 142.112 kg kg 4547.576 142.112 0.2050 0.006 m3 kWh 0.371 10.573 1.200 1.800 0.400 0.477 0.012 0.330 (kgCO2eq /หน่ ว ย) GHG การ ปั น Emission สั ดส่ ว น ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) FU) 3.9716 0.1090 0.1420 0.5986 100% 100% 100% 100% 4.7659 0.1962 0.0568 0.2853 15.97% 0.66% 0.19% 0.96% 100% 100% 0.0063 0.1978 GHG 0.02% 0.66% 1.4465 22.0901 4.85% 74.04% 0.5410 0.5986 ค่า EF ค่า LCI 4547.781 142.119 (kgCO2eq การ ปั น Emission สั ดส่ ว น ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) ปริ มาณ/ /หน่ ว ย) หน่ ว ย ปริ มาณ m3 0.371 0.012 0.5410 100% 0.0063 0.02% FU) FU การ ผลิ ต kg 68 kg kg kg kg 4547.781 142.119 72.32 2.260 66.56 2.080 28.80 0.900 kWh kg 77.328 333.12 kg 4579.781 143.119 kg kg kg 333.12 55.04 51.84 2.417 10.410 10.410 1.720 1.620 0.5986 2.1220 100% 100% 0.0000 0.0000 0.0000 ตารางที่ 4.19 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการผลิต (ต่อ) ช่ ว งวั ฎ จั ก ร ชี วิ ต ค่า EF ค่า LCI รายการ หน่ ว ย ปริ มาณ 6.การ ประกอบผลิ ตภั ณ ฑ์ สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการพ่นสี SUP MOT-92-138-LH SUP MOT-92-138-RH MOTOR 1.5 HP ฝาครอบปิดแกนมอเตอร์ FAN BLADE AL 30" FAN GUARD 30" GOLD 100 mm. TAPPING SCREWS SUS M6X3-4" 3.4mm. P+ SNAP BUSHING SR-16 HEX NUT STEEL M8 FLAT WASHER STEEL M8 HEX BOLT STEEL M8X20 HEX BOLT STEEL M8X15 HEX BOLT STEEL M10X30-15 SPRING WASHER STEEL M10 HEX NUT STEEL M10-15 FLAT WASHER STEEL M10 ELECTRIC BOX RIVET เคเบิ้ลแกลนพลาสติก เทอร์มนิ อล หางปลาหุ้มฉนานหัวแฉก หางปลาหุ้มฉนวนหัวกลม สายไฟ+สายไฟกราวด์ ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต แก๊สไนโตรเจน ช่ ว งวั ฎ ไฟฟ้า Grid mix รายการ จั ก ร ชี วิ ต สารขาออก ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการประกอบ 7.การ แพ็ ค ผลิ ตภั ณ ฑ์ สารขาเข้า วั ตถุ ดิบ ผลิตภัณฑ์ทผี่่านการประกอบ พลาสติกแรป กระดาษลูกฟูก โฟม Flash Washer Steel M10 ยางรอง พาเลทไม้ Tapping Screws 14x1 ป้ายชื่อสินค้า Rivet ทรั พยากร ช่ ว ยการ ผลิ ต ไฟฟ้า Grid mix สารขาออก ผลิตภัณฑ์ การ ผลิ ต kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg ปริ มาณ/ FU 4579.781 143.119 166.400 5.200 166.400 5.200 921.600 28.800 0.084 0.003 177.152 5.536 243.200 7.600 0.115 0.004 0.128 0.004 0.704 0.022 0.800 0.025 2.061 0.064 0.589 0.018 13.478 0.421 0.928 0.029 2.554 0.080 0.915 0.029 4.461 0.139 0.083 0.003 0.621 0.019 1.869 0.058 0.154 0.005 0.269 0.008 16.294 0.509 (kgCO2eq /หน่ ว ย) GHG การ ปั น Emission สั ดส่ ว น ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) FU) - GHG 6.400 100% 0.0284 0.10% ค่า EF ค่า LCI 0.200 0.1420 การ ปั น Emission ดส่ ว น 7.006 0.219 (kgCO2eq 0.5986 100% 0.1311 สั0.44% ส่ ว น (%) (kgCO2eq/ (%) ปริ มาณ/ /หน่ ว ย) หน่ ว ย ปริ มาณ kg 6300.640 196.896 FU) FU การ ผลิ ต kg kWh kg kg kg kg kg kg kg kg kg kg 6300.640 196.896 44.800 1.400 57.600 1.800 1.536 0.048 0.627 0.020 0.096 0.003 646.400 20.200 0.422 0.013 1.344 0.042 0.083 0.003 kWh 0.258 kg 7053.548 220.424 0.008 0.5986 100% 0.0048 0.02% 29.8369 100.00% 69 จากตารางที่ 4.19 เมื่อนาข้อมูลปริมาณสารขาเข้าและสารขาออกมาคานวณจะได้ค่าคาร์บอน ฟุตพริ้นท์ของกระบวนการผลิตเท่ากับ 29.8369 kgCO2eq/หน่วย และเมื่อชั่งน้าหนักของผลิตภัณฑ์ พบว่าCondenser รุ่น AB12 มีน้าหนัก 220.424 kg 4.6.3 การประเมิน Carbon footprint จากการขนส่ง การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ (1) การประเมิน คาร์บอนฟุตพริ้นท์ ของการขนส่งวัตถุดิบที่ใช้สนับสนุนการผลิต เช่น ชิ้นส่วนสาหรับการประกอบ (น๊อต สกรู และอื่นๆ) สีรองพื้น สีภายนอก สีเร่งแข็ง จุกยาง จุกทองแดง เป็นต้น ซึ่งไม่ได้รวมอยู่ใน หัวข้อ 4.2.1 และ (2) การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งทรัพยากรที่ช่วยในกระบวนการ ผลิต เช่น น้ามันไฮดรอลิค ก๊าซ LPG ไนโตรเจน ออกซิเจน และทินเนอร์ เป็นต้น ดังตารางที่ 4.20 และตารางที่ 4.21 ตามลาดับ ตารางที่ 4.20 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งวัตถุดิบสนับสนุนการผลิต EF ช่ ว งวั ฎ รายการ สิ่ งที่ ขนส่ ง จั ก ร ชี วิ ต หน่ ว ย ปริ มาณ ระยะทาง / FU /km เที่ ย วไป GHG เที่ ย วกลั บ การ ปั น ส่ ว น Emission (%) (kgCO2eq/FU EF (kgCO2 EF (kgCO2 eq/tkm) eq/km) ) 1.การ ประกอบท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี kg 0.135 63 0.2698 0.3131 100% 0.0027 Copper Cap 1 1-8" kg 0.331 40 0.2698 0.3131 100% 0.0042 Copper Cap 1 3-8" kg 0.331 40 0.2698 0.3131 100% 0.0042 เส้นลวดทองแดง 0 % kg 0.150 75 0.2698 0.3131 100% 0.0035 kg 0.006 135 0.2698 0.3131 100% 0.0003 สีรองพืน้ kg 2.260 53 0.2698 0.3131 100% 0.0377 สีเขียว kg 2.080 53 0.2698 0.3131 100% 0.0347 สีเร่งแข็ง kg 0.900 54 0.2698 0.3131 100% 0.0153 Rivet 2.การ อั ดท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี การ ได้มาซึ่ งวั ตถุ ดิบ 3.การ เชื่ อ มท่ อ ตั ว ยู ท่ อ เข้าและท่ อ ออก 4.การ เช็ ค การ รั่ วไหลของผลิ ตภั ณ ฑ์ จุกยาง ø3/8'' 5.กาพ่ น สี เ คลื อ บผลิ ตภั ณ ฑ์ 70 ตารางที่ 4.20 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งวัตถุดิบสนับสนุนการผลิต (ต่อ) EF ช่ ว งวั ฎ รายการ สิ่งที่ ขนส่ ง จั ก ร ชี วิ ต หน่ ว ย ปริ มาณ ระยะทาง / FU /km เที่ ย วไป GHG เที่ ย วกลั บ การ ปั น ส่ ว น Emission (%) (kgCO2eq/FU EF (kgCO2 EF (kgCO2 eq/tkm) eq/km) ) การ ได้ มาซึ่ งวั ตถุ ดิบ 6.การ ประกอบผลิ ตภั ณ ฑ์ MOTOR 1.5 HP kg 28.800 48 0.0454 0.5747 100% 0.1124 ฝาครอบปิดแกนมอเตอร์ kg 0.003 10 0.0533 0.5900 100% 0.0000 FAN BLADE AL 30" kg 5.536 43 0.2698 0.3131 100% 0.0749 FAN GUARD 30" GOLD 100 mm. kg 7.600 40 0.2698 0.3131 100% 0.0956 TAPPING SCREWS SUS M6X3-4" 3.4mm. P+ kg 0.004 40 0.2698 0.3131 100% 0.0000 SNAP BUSHING SR-16 kg 0.004 46 0.2698 0.3131 100% 0.0001 HEX NUT STEEL M8 kg 0.022 40 0.2698 0.3131 100% 0.0003 FLAT WASHER STEEL M8 kg 0.025 40 0.2698 0.3131 100% 0.0003 HEX BOLT STEEL M8X20 kg 0.064 40 0.2698 0.3131 100% 0.0008 HEX BOLT STEEL M8X15 kg 0.018 40 0.2698 0.3131 100% 0.0002 HEX BOLT STEEL M10X30-15 kg 0.421 40 0.2698 0.3131 100% 0.0053 SPRING WASHER STEEL M10 kg 0.029 40 0.2698 0.3131 100% 0.0004 HEX NUT STEEL M10-15 kg 0.080 40 0.2698 0.3131 100% 0.0010 FLAT WASHER STEEL M10 kg 0.029 40 0.2698 0.3131 100% 0.0004 ELECTRIC BOX kg 0.139 46 0.2698 0.3131 100% 0.0020 RIVET kg 0.003 63 0.2698 0.3131 100% 0.0001 เคเบิ้ลแกลนพลาสติก kg 0.019 46 0.2698 0.3131 100% 0.0003 เทอร์มนิ อล kg 0.058 46 0.2698 0.3131 100% 0.0008 หางปลาหุ้มฉนานหัวแฉก kg 0.005 46 0.2698 0.3131 100% 0.0001 หางปลาหุ้มฉนวนหัวกลม kg 0.008 46 0.2698 0.3131 100% 0.0001 สายไฟ+สายไฟกราวด์ kg 0.509 46 0.2698 0.3131 100% 0.0074 พลาสติกแรป kg 1.400 62 0.2698 0.3131 100% 0.0273 กระดาษลูกฟูก kg 1.800 45 0.1411 0.3131 100% 0.0151 โฟม kg 0.048 45 0.2698 0.3131 100% 0.0007 Flash Washer Steel M10 kg 0.020 40 0.2698 0.3131 100% 0.0002 ยางรอง kg 0.003 49 0.2698 0.3131 100% 0.0000 พาเลทไม้ kg 20.200 4 0.1411 0.3131 100% 0.0150 Tapping Screws 14x1 kg 0.013 40 0.2698 0.3131 100% 0.0002 ป้ายชื่อสินค้า kg 0.042 10 0.0533 0.5900 100% 0.0000 Rivet kg 0.003 63 0.2698 0.3131 100% 0.0001 ร วม 0.4635 7.การ แพ็ ค ผลิ ตภั ณ ฑ์ 71 ตารางที่ 4.21 การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งทรัพยากรที่ช่วยในกระบวนการผลิต EF ช่ ว งวั ฎ รายการ สิ่งที่ ขนส่ ง จั ก ร ชี วิ ต หน่ ว ย ปริ มาณ ระยะทาง / FU /km เที่ ย วไป GHG เที่ ย วกลั บ การ ปั น ส่ ว น Emission (%) (kgCO2eq/FU EF (kgCO2 EF (kgCO2 eq/tkm) eq/km) ) 1.การ ประกอบท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี 2.การ อั ดท่ อ ทองแดง ครี บอะลู มิเ นี ย ม แผ่น โลหะและแผ่น เวนทู รี การ ผลิ ต 3.การ เชื่ อ มท่ อ ตัว ยู ท่ อ เข้าและท่ อ ออก แก๊ส LPG kg 1.200 40 0.1411 0.3131 100% 0.0089 ออกซิเจน kg 1.800 26 0.1411 0.3131 100% 0.0087 แก๊สไนโตรเจน kg 0.400 26 0.1411 0.3131 100% 0.0019 kg 10.410 35 0.2698 0.3131 100% 0.1146 kg 0.200 26 0.1411 0.3131 100% 0.0010 ร วม 0.1351 4.การ เช็ ค การ รั่ ว ไหลของผลิ ตภั ณ ฑ์ 5.กาพ่ น สี เ คลื อ บผลิ ตภั ณ ฑ์ ทินเนอร์ 6.การ ประกอบผลิ ตภั ณ ฑ์ แก๊สไนโตรเจน 7.การ แพ็ ค ผลิ ตภั ณ ฑ์ จากตารางที่ 4.20 และตารางที่ 4.21 จะได้ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการขนส่งของการได้มาซึ่ง วัตถุดิบที่ใช้สนับสนุนการผลิต และทรัพยากรที่ช่วยในกระบวนการผลิต เท่ากับ 0.4635 kgCO2eq/ หน่วย และ 0.1351 kgCO2eq/หน่วย ตามลาดับ จากการประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ทั้งในส่วนของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ กระบวนการผลิต และ การขนส่ง พบว่า Condenser รุ่น AB12 มีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์เท่ากับ 782.8057 kgCO2eq/หน่วย ซึ่งสามารถแบ่งเป็น 2 ส่วน ได้แก่ การได้มาซึ่งวัตถุดิบ ทั้งหมด 752.8337 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 96 % และกระบวนการผลิต 29.9720 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 4 % ดังรูปที่ 4.32 เมื่อพิจารณาเฉพาะการได้มาซึ่งวัตถุดิบและการขนส่งวัตถุดิบนั้น ๆ พบว่า ชิ้นส่วนที่มีค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์มากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ Hairpin 183.837 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 24 % Fin 118.98 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 16% Venturi 123.855 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 17% Plate 63.253 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 8 % และ Support motor 78.408 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 10% ดังแสดงในรูปที่ 4.33 72 รูปที่ 4.32 ปริมาณค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ AB12 รูปที่ 4.33 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ การจัดทาการประเมินค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 ทาให้ทราบ ถึงปริมาณการปล่ อยคาร์ บ อนไดออกไซด์ ข องผลิตภั ณฑ์ ซึ่ง เป็นผลมาจากการตระหนั ก ถึ ง การ เปลี่ยนแปลงสภาพอากาศและสภาพแวดล้อมทั่วโลกในปัจจุบัน และเป็นการให้ความร่วมมือในการ จัดทาการยกระดับการแก้ไขปัญหาภูมิอากาศในประเทศไทย เพื่อบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทาง คาร์บอนภายในปี พ.ศ. 2593 และบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ได้ภายในปี พ.ศ. 2608 73 4.7 ผลการนาเสนอมาตรการลดการปล่อย Carbon footprint การนาเสนอมาตรการลดการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้ นท์จะพิจารณาแหล่งกาเนิด ที่มีการปล่อย คาร์บอนฟุตพริ้นท์สูงที่สุด ซึ่งจากผลการศึกษาในหัวข้อ 4.6 พบว่า ปริมาณค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ ผลิ ต ภั ณ ฑ์ มาจากการได้ มาซึ่ ง วั ต ถุ ดิ บ ซึ่ ง ไม่ ส อดคล้ อ งกั บ แนวทางการลดการปล่ อ ยก๊า ซ คาร์ บ อนไดออกไซด์ ที่ ศึ ก ษาไว้ ใ นหั ว ข้ อ ที่ 2.3 เนื่ อ งจากแนวทางการลดการปล่ อ ยก๊า ซ คาร์บอนไดออกไซด์เป็นการลดการใช้พลังงาน หรือการใช้พลังงานหมุนเวียนในกระบวนการผลิตเป็น ส่วนใหญ่ ดังนั้นการนาเสนอมาตการการลดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จะพิจารณาเพื่อให้ลดปริมาณการ ใช้วัตถุดิบในการผลิต Condenser รุ่น AB12 และพิจารณาร่วมกับปัจจัยต่าง ๆ เช่น ความพร้อมของ โรงงาน ต้น ทุน ในการปรับ ปรุง ความยากง่ายของวิธีการปรับปรุง และอื่น ๆ โดยได้นาเสนอ 2 มาตรการ ดังนี้ 1. การลดความหนาของแผ่น Plate จาก 1.2 มิลลิเมตร เป็น 1.0 มิลลิเมตร และ Venturi จาก 1.0 มิลลิเมตร เป็น 0.8 มิลลิเมตร ซึ่งการลดความหนาจะส่งผลให้น้าหนักของวัตถุดิบลดลง 2. การลดขนาดของผลิตภัณฑ์ โดยจะนาชิ้นส่วนภายในผลิตภัณฑ์ที่ประกอบไปด้วย Hairpin 22.89, Hairpin 25.4 และ Fin มาลดขนาดทั้งความกว้าง (X) และความสูง (Y) ดังรูปที่ 4.34 รูปที่ 4.34 ตัวอย่างเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนที่ใช้เพื่อเป็นตัวอย่างในการลดขนาด 4.8 ผลการเปรียบเทียบปริมาณการปล่อย Carbon footprint ก่อนและหลังปรับปรุง จากการนาเสนอมาตรการในหัวข้อ 4.7 จึงได้มีการเปรียบเทียบปริมาณการปล่อย Carbon footprint ก่อนและหลังปรับปรุงของทั้ง 2 มาตรการ โดยมีรายละเอียดดังนี้ 74 4.8.1 การลดความหนาของแผ่น Plate และ Venturi การลดความหนาของแผ่น Plate จาก 1.2 มิลลิเมตร เป็น 1.0 มิลลิเมตร และ Venturi จาก 1.0 มิ ล ลิ เ มตร เป็ น 0.8 มิ ล ลิ เ มตร ซึ่ ง การลดความหนาจะส่ง ผลให้ น้าหนั ก ของวั ต ถุดิบ ลดลง โดยการคานวณค่าน้าหนักที่ลดลงจะพิจารณาจากความหนาแน่นและปริมาตรของวัสดุ ดัง สมการที่ 4.1 ถึงสมการที่ 4.4 m= ρ×V m𝑏𝑎𝑠𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 = ρ × (W × H × 𝑡𝑏𝑎𝑠𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 ) m𝑖𝑚𝑝𝑟𝑜𝑣𝑒𝑑 = ρ × (W × H × 𝑡𝑖𝑚𝑝𝑟𝑜𝑣𝑒𝑑 ) m𝑏𝑎𝑠𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 m𝑖𝑚𝑝𝑟𝑜𝑣𝑒𝑑 ρ 𝑊 𝐻 𝑡𝑏𝑎𝑠𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 𝑡𝑖𝑚𝑝𝑟𝑜𝑣𝑒𝑑 คือ คือ คือ คือ คือ คือ คือ (4.1) (4.2) (4.3) น้าหนักก่อนลดความหนา (kg) น้าหนักหลังลดความหนา (kg) ความหนาแน่น (kg/m3) ความกว้าง (m) ความสูง (m) ความหนาก่อนลดความหนา (m) ความหนาหลังลดความหนา (m) จากนั้นนาสมการที่ 4.2 หารกับสมการที่ 4.3 เพื่อหาน้าหนักหลังลดความหนา โดยค่าความ หนาแน่น ความกว้าง และความสูงของทั้ง 2 ชิ้นส่วน จะไม่ถูกนามาคานวณ เนื่องจากค่าเหล่านี้มีค่าที่ เท่ากัน ดังสมการที่ 4.4 m𝑖𝑚𝑝𝑟𝑜𝑣𝑒𝑑 = m𝑏𝑎𝑠𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 × 𝑡𝑖𝑚𝑝𝑟𝑜𝑣𝑒𝑑 𝑡𝑏𝑎𝑠𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 (4.4) จากสมการที่ 4.4 การคานวณหาน้าหนักหลังลดความหนา จะพิจารณาจากข้อมูลของ Plate และ Venturi ที่คานวณต่อจานวนชิ้นที่ใช้ในการผลิต โดยข้อมูลที่นามาคานวณจะสามารถแบ่ง ออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ค่าน้าหนักก่อนลดขนาดที่ได้ชั่งน้าหนักตามความจริง ค่าความหนาของ วัสดุทั้งก่อนและหลังลดความหนา และเมื่อคานวณออกมาจะทาให้น้าหนักลดลงและส่งผลให้ค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ลดลงตามไปด้วย ดังตารางที่ 4.22 75 ตารางที่ 4.22 ค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ก่อนและหลังลดความหนาของ Plate และ Venturi Plate Baseline หลังปรับปรุง t (mm) m (kg) CFP (kgCO2eq/หน่วย) t (mm) 1.2 1.0 18.6 15.5 63.252 52.710 1.0 0.8 Venturi m CFP (kg) (kgCO2eq/หน่วย ) 35.2 123.854 28.2 99.084 จากการคานวณน้าหนักและค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของวัตถุดิบที่ใช้ทา Plate และ Venturi หลัง การลดความหนา พบว่า การลดความหนาของ Plate ที่ 1.2 มิลลิเมตร ให้เหลืออยู่ที่ 1.0 มิลลิเมตร จะทาให้น้าหนัก จาก 18.6 kg ลดลงเหลือ 15.5 kg และคาร์บอนฟุตพริ้ นท์ล ดลงจาก 63.252 kgCO2eq/หน่วย ลดลงเหลือ 52.710 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 16.7% และการลดความหนาของ Venturi ที่ 1.0 มิลลิเมตร ให้เหลืออยู่ที่ 0.8 มิลลิเมตร จะทาให้น้าหนักจาก 35.2 kg ลดลงเหลือ 28.2 kg และคาร์บอนฟุตพริ้ นท์ลดลงจาก 123.854 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 99.084 kgCO2eq/ หน่วย คิดเป็น 20% หากพิ จารณาคาร์ บ อนฟุ ต พริ้ น ท์ ข องผลิ ต ภั ณ ฑ์ ใ นภาพรวมทั้ ง การได้ มาซึ่ ง วั ต ถุ ดิ บ กระบวนการผลิต และการขนส่ง พบว่า การลดความหนาของ Plate และ Venturi จะสามารถลดค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 747.4926 kgCO2eq/หน่วย หรือคิดเป็น 4.51% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.35 รูปที่ 4.35 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ก่อนและหลังลดความหนาของของ Plate และ Venturi 76 4.8.2 การลดขนาดของผลิตภัณฑ์ โดยได้นาเสนอมาตรการลดขนาดทั้งด้าน X และ/หรือด้าน Y ลง ซึ่งพบว่า การลดความกว้างลง 5% และ 10% จะสามารถลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ได้ 4.43% และ 8.84% ตามลาดับ และส่งผลให้ชิ้นส่วน Venturi และ Sup Motor LH-RH มีขนาดความกว้างที่ลดลง และ หากลดความสูงลง 5% และ 10% จะสามารถลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบได้ 4.28% และ 8.56% และถ้าลดความกว้างและความสูงลง 5% และ 10% ขนาดทั้ง 2 ด้านจะสามารถลดค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบได้ 8.53% และ 15.94% ดังรูปที่ 4.36 รูปที่ 4.36 คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของการได้มาซึ่งวัตถุดิบจากการลดขนาดของผลิตภัณฑ์ หากพิจารณาคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ในภาพรวมทั้งการได้มาซึ่งวัตถุดิบ กระบวนการ ผลิต และการขนส่ง พบว่า 1. การลดความกว้างของ Condenser รุ่น AB12 ลง 5% จะสามารถลดค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 758.6786 kgCO2eq/หน่วย หรือคิดเป็น 3.08% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.37 77 รูปที่ 4.37 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้าง 5% 2. การลดความสูงของ Condenser รุ่น AB12 5% จะสามารถลดค่าคาร์บอนฟุตพริ้ นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 759.5243 kgCO2eq/หน่วย หรือ คิดเป็น 2.97% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.38 รูปที่ 4.38 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความสูง 5% 3. การลดความกว้างและความสูงของ Condenser รุ่น AB12 ด้านละ 5% จะสามารถลดค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 736.4075 kgCO2eq/หน่วย หรือคิดเป็น 5.93% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.39 78 รูปที่ 4.39 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้างและความสูง 5% 4. การลดความกว้างของ Condenser รุ่น AB12 ลง 10% จะสามารถลดค่าคาร์บอนฟุต พริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 734.7266 kgCO2eq/ หน่วย หรือคิดเป็น 6.14% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.40 รูปที่ 4.40 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้าง 10% 5. การลดความสูงของ Condenser รุ่น AB12 10% จะสามารถลดค่าคาร์บอนฟุตพริ้ นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 736.2420 kgCO2eq/หน่วย หรือ คิดเป็น 5.95% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.41 79 รูปที่ 4.41 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความสูง 10% 6. การลดความกว้างและความสูงของ Condenser รุ่น AB12 ด้านละ 10% จะสามารถลดค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ลงจาก 782.8057 kgCO2eq/หน่วย เหลือ 696.1064 kgCO2eq/หน่วย หรือคิดเป็น 11.08% ของคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ดังรูปที่ 4.42 รูปที่ 4.42 ปริมาณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ก่อน-หลัง ลดความกว้างและความสูง 10% จากการเปรียบเทียบค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ที่ลดลงระหว่างมาตรการลดความหนา ของ Plate และ Venturi กับ มาตรการลดขนาดผลิ ตภั ณ ฑ์ 5% และ 10% สามารถสรุปได้ ว่า มาตรการลดขนาดผลิตภัณฑ์ สามารถลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ของผลิตภัณฑ์ได้มากกว่า มาตรการลด ความหนา 80 บทที่ 5 สรุปผลการดาเนินงานและข้อเสนอแนะ 5.1 สรุปผลการดาเนินงาน โครงงานนี้ได้ดาเนินการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ของ Condenser รุ่น AB12 กรณีศึกษา บริษัท AB12 จากัด แสดงดังรูปที่ 5.1 โดยเข้าโรงงานเพื่อเก็บข้อมูล วัตถุดิบและการขนส่งวัตถุดิบ รวมถึงศึกษาขั้นตอนกระบวนการผลิต และการบรรจุภัณฑ์ 3 ครั้ง ในวันที่ 26พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 วันที่ 12-16 ธันวาคม พ.ศ.2567 และวันที่ 6-8 มกราคม พ.ศ. 2568 รูปที่ 5.1 ผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 ข้อมูลที่ได้จากการเข้าโรงงานถูกนามาใช้ในการมาประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของ Condenser รุ่น AB12 ตามแนวทางการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ ซึ่งกาหนดโดยองค์การบริหาร ก๊าซเรือนกระจก ในการประเมินจะใช้วิธี B2B ประกอบด้วยคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากการได้มาซึ่ง วัตถุดิบและคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากกระบวนการผลิต จากการดาเนินงานพบว่า Condenser รุ่น AB12 มีค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ 782.8057 kgCO2eq/หน่วย แบ่งเป็นคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากการได้มาซึ่ง วัตถุดิบและการขนส่งวัตถุดิบ 752.8337 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 96% และคาร์บอนฟุตพริ้นท์จาก กระบวนการผลิต 29.9720 kgCO2eq/หน่วย คิดเป็น 4% ดังแสดงในรูปที่ 5.2 81 รูปที่ 5.2 ปริมาณค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ Condenser รุ่น AB12 เนื่องจากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มาจากการได้มาซึ่งวัตถุดิบ ดังนั้นในการนาเสนอ มาตรการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ จึงได้นาเสนอมาตรการ 2 มาตรการ ได้แก่ (1) การลดความหนาของ Plate จาก 1.2 มิลลิเมตร เหลือ 1 มิลลิเมตร และการลดความ หนาของ Venturi จาก 1 มิลลิเมตร เหลือ 0.8 มิลลิเมตร ซึ่งจากการคานวณพบว่า สามารถลดค่า คาร์บอนฟุตพริ้นท์เหลือ 747.4926 kgCO2eq/หน่วย คิดลดลง 4.51% (2) การลดขนาดของผลิตภัณฑ์ โดยพบว่า หากลดขนาดของผลิตภัณฑ์ลง 5 หรือ 10% ของ ขนาดเดิมดังแสดงในรูปที่ 5.3 จะสามารถลดค่าคาร์บอนฟุตพริ้นท์เหลือ 736.4075 kgCO2eq/หน่วย (คิดเป็น 5.93%) และ 696.1064 kgCO2eq/หน่วย (คิดเป็น 11.08%) ตามลาดับ ดังแสดงในรูปที่ 5.3 รูปที่ 5.3 รูปแบบการรีดีไซน์หรือการลดขนาดของผลิตภัณฑ์ 82 5.2 ข้อเสนอแนะ จากมาตรการการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ที่ได้นาเสนอไว้ จึงมีข้อเสนอแนะเพิ่มเติมสาหรับโรงงาน ดังนี้ (1) การลดความหนาของตัวผลิตภัณฑ์อาจส่งผลต่อการสั่นสะเทือนของตัวเครื่องเป็นหลัก เนื่องจากส่วนประกอบภายนอก เช่น Venturi และ Plate มีความบางอยู่แล้ว จึงไม่ส่งผล กระทบต่อโครงสร้างภายในที่ประกอบด้วยท่อและฟิน อีกทั้งยังช่วยให้ Capacity ของ ระบบยังคงเดิมโดยไม่จาเป็นต้องทาการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ อย่างไรก็ตาม ควรให้ ความสาคัญกับการแก้ไขปัญหาการสั่นสะเทือนที่อาจเกิดขึ้นจากการลดความหนา เพื่อให้ มั่นใจว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะไม่ส่งผลกระทบต่อความแข็งแรงของผลิตภัณฑ์ รวมถึง ไม่ ส่ ง ผลกระทบทางเสี ย งต่ อ สิ่ ง แวดล้ อ มตามมาตรฐานระดั บ เสี ย งของกรมโรงงาน อุตสาหกรรม (2) การลดขนาดของผลิ ต ภั ณ ฑ์ พบว่า การลดขนาดของตั ว ผลิ ต ภั ณ ฑ์ อาจส่ ง ผลต่ อ ค่า Capacity ของระบบ เนื่องจากการลดขนาดของตัวผลิตภัณฑ์ทาให้ปริมาณ Fin และ Hairpin ลดลง ซึ่งทั้งสองชิ้นส่วนนี้เป็นชิ้นส่วนในการแลกเปลี่ยนความร้อนของเครื่อง Condenser ดังนั้นจึงควรมีการออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ เพื่อให้ค่า Capacity คงที่ หรือ ลดลงให้น้อยที่สุด 83 เอกสารอ้างอิง [1] Hannah Ritchie, Pablo Rosado and Max Roser, Our World in Data [Online], Available: https://ourworldindata.org/grapher/co-emissions-by-sector [29 กรกฎาคม 2567]. [2] Climate Care Collaboration Platform [Online], Available: https://climatecare. setsocialimpact.com/carethebear/article/detail/10 [20 กรกฎาคม 2567]. [3] กรมควบคุมมลพิษ [Online],Available: https://epo04.pcd.go.th/th/news/detail/ 144165/ [23 กรกฎาคม 2567]. [4] สภาวะโลกร้อน [Online], Available: http://climate.tmd.go.th/content/file/11 [23 กรกฎาคม 2567]. [5] Mr.Vop, the standard [Online], Available: https://thestandard.co/worldtemperature-exceed-1-5-degree-celcius/ [20 กรกฎาคม 2567]. [6] TMBThanachart Bank [Online], Available: https://www.ttbbank.com/ th/newsroom/detail/ttba-ready-to-eu-us-cbam-2023 [24 กรกฎาคม 2567]. [7] Thai Public Broadcasting Service [Online], 2564, Available: https://www.thai pbs.or.th/news/content/309258 [24 กรกฎาคม 2567]. [8] วานิสสา เสือนิล, Bangkok Biz News [Online], 2567, Available: https://www.bangkok biznews.com/environment/1135266#google_vignette [29 กรกฎาคม 2567]. [9] kpru.ac.th [Online], Available: https://epo04.pcd.go.th/th/news/detail/144165/ [23 กรกฎาคม 2567]. [10] Vicki Worden, Slideshare [Online], 2557, Available: https://www.slideshare.net/ slideshow/worden-presentation-2014-timberlands-conf-4-1814-public-version/ 34536838#13 [13 สิงหาคม 2567]. [11] คณะกรรมการเทคนิคด้านคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ , “แนวทางการประเมินคาร์บอน ฟุตพริ้นท์”, ครั้งที่ 3, องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน), 2554, หน้า 1-101 [16 ตุลาคม 2567]. [12] ข้อกาหนดเฉพาะกลุ่มผลิตภั ณฑ์ อาหารแปรรู ปและอาหารพร้ อมรั บประทาน [Online], Available:https://thaicarbonlabel.tgo.or.th/index.php?lang=TH&mod=Y0hKdlpIV mpkSE5mY25Wc1pYTT0 [16 ตุลาคม 2567]. [13] องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก [Online], Available: https://www.tgo.or.th/2023/ index.php/th [30 กรกฎาคม 2567]. 84 [14] Environnet [Online], 2559, Available: http://www.environnet.in.th/archives/1496 [10 สิงหาคม 2567]. [15] นุสรา จริยะสกุลโรจน์, PRETOMAT [Online], 2565, Available: https://petromat.org/ home/carbon-label/ [10 สิงหาคม 2567]. [16] เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน [Online], Available: http://www.completesengineering. com/ style/article_heat%20xechanger1.pdf [12 มกราคม 2568]. [17] BSI Group (Thailand) Co., Ltd. [Online], Available: https://www.bsigroup.com/ globalassets/localfiles/en-th/webinars/document/material/webinar-lca220523.pdf [13 สิงหาคม 2567]. [18] BSI Group (Thailand) Co., Ltd. [Online], Available: https://www.bsigroup.com/ globalassets/localfiles/en-th/webinars/document/material/webinar-lca220523.pdf [13 สิงหาคม 2567]. [19] ISO International Organization for Standardization, “Environmental management - Life cycle assessment-Requirements and guidelines,” ISO 14044:2006, No. 1, 2006, pp. 1-15 [13 สิงหาคม 2567]. 85

Abstract

This project aims to evaluate the carbon footprint of product (CFP) for a condenser model AB12 and propose measures to reduce CFP. Business-to-business model is used for evaluation, covering material acquisition, transportation and production process. The results show that a Condenser Model AB12 has a CFP, the amount of greenhouse gas emissions of a product through its life cycle stages, of is 782.8057 kgCO2eq/unit. The raw materials acquisition and transportation contributes the most CFP, accounting for 96% or 752.8337 kgCO2eq/unit, while the production process contributes only 29.9720 kgCO2eq/unit, or 4%. Two measures are proposed to reduce the CFP of Condenser Model AB12: (1) reducing the plate thickness from 1.2 mm to 1 mm and the venturi from 1 mm to 0.8 mm can reduce CFP by 4.51%, and (2) reducing the product size by 10% can reduce CFP by up to 11.08%. The study indicated that reducing the product size is a more effective approach than reducing the thickness of plate and venturi. However, reducing the product size requires a new design to maintain the same cooling capacity.

อ้างอิงผลงานนี้ / Cite this

รหัสโปรเจค

TF-2567-003

ชื่อเรื่อง

การคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์สำหรับเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน / Calculation of Carbon Footprint for Heat exchanger

ผู้จัดทำ

สุกัลยา เหนือเกาะหวาย, พิมชนาถ เข็มกลัดทอง, ณัฐพล ธรรมเตโชดม

อาจารย์ที่ปรึกษา

รศ.ดร.กรองแก้ว เลาหลิดานนท์

ปีการศึกษา

2567 (C.E. 2024)

หน่วยงาน

ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกลและการบิน-อวกาศ (MAE) มจพ.

URL

https://maeconnect.eng.kmutnb.ac.th/projects/cmoi2nxpm005n0gyr9ik0jzpo