โครงการออกแบบเพื่อพัฒนาระบบระบายอากาศในโรงเรือนไก่แบบปิด

บทคัดย่อ

โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ แก้ไขปัญหาของผู้ประกอบการฟาร์มไก่ ระบบปิดในการเพิ่ม ประสิทธิภาพการระบายอากาศและการลดจุดอับของการระบายอากาศภายในโรงเรือน ซึ่งวิธีที่จะ นามาใช้งานคือการติดชิ่งลม (Air Deflector) โดยการใช้โปรแกรมในการจาลอง (Simulation) เพื่อ วิเคราะห์หารูปแบบการติดตั้งที่ดีที่สุดในข้อจากัดในเรื่องต่าง ๆ เช่น สถานที่ สภาพแวดล้อม เพื่อให้ได้ ผลลัพธ์เป็นไปตามความต้องการของผู้ประกอบการ ในโครงงานในครั้งนี้ คณะผู้จัด ทาคาดหวังว่าข้อมูล การทาผลการจาลองและเก็บข้อมูล ใน สถานที่จริงนี้จะสามารถนาไปใช้ อ้างอิงและมีประโยชน์สามารถนาไปใช้ต่อยอดในชีวิตประวันของ ผู้อ่านได้ คาสาคัญ: ชิ่งลม (Air Deflector) / เพิ่มประสิทธิภาพการระบายอากาศ / โรงเรือนระบบปิด ก Name Thesis Title Parin Saengsomsong Nitsara Kraneejitr Athiti Srichaiya Design for Air Ventilation Improvement in Closed Poultry Houses Department Mechanical and Aerospace Engineering Advisor Asst.Prof. Tonkid Chantrasmi, Ph.D. Academic year 2024 Abstract This project aims to address the challenges faced by closed-system chicken farm operators in enhancing ventilation efficiency and reducing dead spots in the ventilation within the poultry houses. The approach to be utilized involves the installation of air deflectors, with the use of simulation software to analyze and determine the best installation patterns under various constraints such as location and environmental. The goal is to achieve results that meet the operators' requirements. In this project, the team expects that the simulation results and data collected from real locations can serve as a reference and be beneficial for practical applications in daily life. Keywords: Air Deflector / Ventilation Efficiency Improvement / Closed-System Poultry House ข สารบัญ บทที่ 1 บทนา ....................................................................................................................................1 1.1 ที่มาและความสาคัญของโครงงาน ...................................................................................1 1.2 กลุ่มเป้าหมาย ..................................................................................................................3 1.3 ระบุความต้องการของลูกค้า ............................................................................................3 1.4 วัตถุประสงค์ของโครงการ ................................................................................................3 1.5 ขอบเขต ...........................................................................................................................4 1.6 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ...............................................................................................4 1.7 แผนการดาเนินงาน..........................................................................................................4 1.8 งบประมาณ .....................................................................................................................6 บทที่ 2 งานวิจัยและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ...............................................................................................7 2.1 ความหมายของไก่กระทง .................................................................................................7 2.1.1 ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพของไก่...............................................8 2.2 หลักการทางานของโรงเรือนระบบปิด Evap. ................................................................ 10 2.2.1 โรงเรือนระบบปิด Evap. ในเขตร้อนชื้น .............................................................. 11 2.2.2 หลักควบคุมการทางานอัตโนมัติของโรงเรือน ...................................................... 12 2.3 ระบบการไหลของอากาศในโรงเรือนระบบปิด .............................................................. 12 2.3.1 ชิ่งลม (Air deflectors) ....................................................................................... 12 2.3.2 ประโยชน์ของการใช้ชิ่งลมในโรงเรือนเลี้ยงไก่ ...................................................... 13 2.4 อิทธิพลของตาแหน่งการเลี้ยงไก่กระทงในโรงเรือนแบบปิดต่อสมรรถนะการผลิต ......... 14 2.4.1 ปัจจัยของอากาศภายในโรงเรือนที่มีผลต่อสมรรถนะการผลิตของไก่.................... 14 2.4.2 อิทธิพลของตาแหน่งโรงเรือนที่มีผลต่อสมรรถนะการเจริญเติบโตของไก่กระทง ... 15 2.5 การจัดการในกระบวนการผลิตไก่เนื้อเชิงอุตสาหกรรม.................................................. 20 2.5.1 รูปแบบของโรงเรือน (Housing Design) ............................................................. 20 ค 2.5.2 การควบคุมสภาวะอากาศในโรงเรือนอีแว็ป (Climate Control)......................... 21 2.5.3 การควบคุมด้วย Heat Stress Index (HSI)......................................................... 21 2.6 หลักการทางาน หลักการควบคุมและการปรับปรุงประสิทธิภาพของพัดลม................... 21 2.6.1 ประเภทและหลักการทางานของพัดลม ............................................................... 22 2.6.2 คุณลักษณะและสมรรถนะการทางานของพัดลม.................................................. 22 2.6.3 การควบคุมการทางานของพัดลม (OPERATION CONTROL OF FAN) .............. 25 2.6.4 แนวทางการอนุรักษ์พลังงานในพัดลม ................................................................. 26 2.7 Moody Chart ............................................................................................................. 27 2.7.1 ประวัติความเป็นมา ............................................................................................. 28 2.7.2 ทฤษฎีและสมการต่าง ๆ ...................................................................................... 28 2.8 Separation Bubble ................................................................................................... 30 บทที่ 3 ขั้นตอนการออกแบบ .......................................................................................................... 32 3.1 ความต้องการของโครงงาน ........................................................................................... 32 3.2 ข้อกาหนดการออกแบบ ................................................................................................ 32 3.3 มาตราฐาน .................................................................................................................... 32 3.4 ขนาดของโรงเรือนจากการสารวจพื้นที่จริง ................................................................... 33 3.4.1 Concept Generation ....................................................................................... 33 3.4.2 Evalation Process ............................................................................................ 36 3.5 การกาหนดออกแบบ .................................................................................................... 38 3.5.1 ความหนา ............................................................................................................ 38 3.5.2 ความสูง ............................................................................................................... 39 3.5.3 มุมองศา .............................................................................................................. 39 3.5.4 ระยะการติดตั้ง Air Deflector ตัวแรก (First Air Deflector)............................. 40 3.5.5 ระยะห่างระหว่าง Air Deflector (Series) .......................................................... 40 ง 3.6 การ Simulation .......................................................................................................... 40 3.6.1 การกาหนด Dimension ..................................................................................... 40 3.6.2 การกาหนด Mesh............................................................................................... 41 3.6.3 การกาหนด Condition ....................................................................................... 41 3.6.4 การกาหนด Boundary Condition .................................................................... 43 3.6.5 การใส่ก๊าซแอมโมเนีย (NH3) ............................................................................... 44 3.6.6 การกาหนด Solution ......................................................................................... 46 3.6.7 Result ................................................................................................................ 46 3.6.8 การตรวจสอบความต้องของMesh ...................................................................... 47 3.7 การคานวณทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ....................................................................................... 48 3.8 ข้อจากัดการ Simulation ............................................................................................ 49 3.9 ข้อกาหนดการ Simulation ......................................................................................... 49 3.9.1 ความหนา ............................................................................................................ 49 3.9.2 ความสูง ............................................................................................................... 50 3.9.3 มุมองศา .............................................................................................................. 50 3.9.4 ระยะการติดตั้ง Air Deflector ตัวแรก................................................................ 50 3.9.5 ระยะห่างระหว่าง Air Deflector ........................................................................ 50 บทที่ 4 ผลการจาลอง...................................................................................................................... 51 4.1 Idea01 ......................................................................................................................... 51 4.1.1 การหาความหนาของ Air Deflector ทีเ่ หมาะสม ................................................ 51 4.1.2 การหาความสูงของ Air Deflector ทีเ่ หมาะสม ................................................... 53 4.1.3 การหามุมของ Air Deflector ทีเ่ หมาะสม........................................................... 56 4.1.4 การหาตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรกทีเ่ หมาะสม ....................................... 60 4.1.5 การหาระยะห่างระหว่าง Air Deflector ทีเ่ หมาะสม........................................... 64 จ 4.1.6 ตรวจสอบความถูกต้องของการ Simulation....................................................... 67 4.2 Idea02 ......................................................................................................................... 68 4.3 Idea03 ......................................................................................................................... 69 4.3.1 การออกแบบและสร้าง Air Deflector ................................................................ 69 4.3.2 ผลลัพธ์จากการจาลอง......................................................................................... 69 บทที่ 5 สรุปผล................................................................................................................................ 71 5.1 สรุปผลโครงการ............................................................................................................ 71 5.2 ข้อเสนอแนะในการพัฒนา ............................................................................................ 72 เอกสารอ้างอิง ................................................................................................................................. 73 ฉ บทที่ 1 บทนา 1.1 ที่มาและความสาคัญของโครงการ อุตสาหกรรมไก่เนื้อของไทยมีการเติบโตที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับปัจจัยหนุนจากความ ต้องการบริโภคเนื้อไก่ทั้งจากตลาดในประเทศและตลาดส่งออกที่ขยายตัว โดยสัดส่วนราวร้อยละ 70 ของผลผลิตไก่ทั้งหมดผลิตเพื่อป้อนตลาดภายในประเทศ ส่วนที่เหลือราวร้อยละ 30 เป็นการส่งออก ไปยังประเทศคู่ค้า รูปที่ 1 ปริมาณการบริโภคเนื้อไก่ภายในประเทศ ที่มา : จากการวิเคราะห์โดย SCB EIC จากข้อมูลของสานักงานเศรษฐกิจการเกษตร (OAE) และ กระทรวงพาณิชย์ (MOC) 1 เนื้อไก่เป็นอาหารที่ให้โปรตีนสูงที่สุดในกลุ่มเนื้อสัตว์บกและถือเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่ให้ผลตอบแทนเร็ว ปัจจุบันไก่ได้ถูกปรับปรุงพันธุ์ให้มีการเจริญเติบโตเร็ว ให้เนื้อมาก อายุการเลี้ยงสั้นลง คือ สามารถ นามาบริโภคได้ตั้งแต่อายุ 28-60 วัน ประเทศไทยเป็นประเทศที่อยู่ ในเขตร้อนและมีอุณหภูมิของ อากาศค่อนข้างสูง ส่วนใหญ่ในฟาร์มไก่เนื้อมักสร้างโรงเรือนระบบปิดเพื่อหลีกเลี่ยงจากอากาศร้อน และต้องการควบคุมอุณหภูมิ อีกทั้งสามารถเพิ่มสมรรถภาพในการผลิตในแง่ของปริมาณและคุณภาพ และสามารถควบคุมโรคระบาดได้ดีกว่าโรงเรือนระบบเปิด การทางานของโรงเรือนระบบปิดเป็น วิธีการนาหลักการระบายอากาศแบบอุโ มงค์ลม (Tunnel Ventilation) การทาความเย็นด้วยวิธี ระเหยน้า อุ ณ หภู มิ ที่ เ กิ ด จากความเร็ ว ลม (Effective Cooling) และหลั ก สั ต วบาล (Animal Husbandry) มาใช้อย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตามต้องคานวณให้มีปริมาณลมอย่างเพียงพอที่จะพา ความร้อน และความชื้นออกไปจากโรงเรือนได้อย่างต่อเนื่องและเหมาะสม และต้องมี ความเร็วลม ในช่วง 2-3.5 เมตรต่อวินาทีที่จะช่วยให้สัตว์เกิดความสุขสบาย การเลี้ยงไก่ในระบบปิดมีข้อเสีย เนื่องจากเกิดความกดอากาศที่ต่างกันของหน้าโรงเรื อนและ ท้ายโรงเรือน ทาให้ไก่อยู่ไม่สบาย นอกจากนี้พัดลมยังดูดเอาความร้อน ฝุ่นละออง และก๊าซแอมโมเนีย จากโรงเรือนมายังด้านหลัง ส่งผลให้ไก่ที่อยู่ด้านหลังไม่สบาย เนื่องจากมูลไก่จะระเหยก๊าซต่าง ๆ ออกมาโดยองค์ ป ระกอบของก๊า ซประกอบด้ ว ยมี เ ทนร้ อ ยละ 60-70 ที่ เ หลื อ จะเป็ น ก๊า ซ คาร์บอนไดออกไซด์ ไฮโดรเจนซัลไฟด์ ก๊าซไนโตรเจนและไอน้า โดยเฉพาะไนโตรเจนเมื่อทาปฏิกิรยิา จะเกิดเป็นก๊าซแอมโมเนีย ซึ่งกลิ่นฉุนของแอมโมเนียก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อเยื่อบุดวงตา ระบบ ทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทาให้ไก่เครียด ไม่กินอาหาร ไอจาม มีน้ามูกและเป็นโรคได้ง่าย โดยก๊าซที่ระเหยออกมามากเกิดจากมูลไก่ที่กองอยู่และเกิดการสะสมมากมักจะเกิดในช่วงไก่อายุ 3040 วัน ซึ่งไก่จะมีขนาดใหญ่และแน่นเต็มพื้นที่ ทาให้ไม่สามารถกลับแกลบที่มีมูลไก่ได้ ต่างจากไก่ที่ อายุน้อยมีขนาดเล็กที่มีพื้นที่มากเพียงพอที่จะกลับแกลบ ดังนั้นโครงการนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มการระบายอากาศภายในโรงเรือนระบบปิดและเพิ่ม พื้นที่ Air Change Rate ให้มีความใกล้เคียงกันในทุกพื้นที่ วิเคราะห์การระบายอากาศที่เหมาะสมต่อ ทุกช่วงอายุของไก่เนื้อและลดก๊าซแอมโมเนีย เพื่อเพิ่มสมรรถภาพในการผลิตของอุตสาหกรรมไก่เนื้อ ในแง่ของปริมาณและคุณภาพ โครงการนี้สามารถนาไปประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมสัตว์อื่น ๆ ที่ใช้ โรงเรือนระบบปิด เช่น ไก่ไข่ สุกรขุน โคนม โคเนื้อ 2 1.2 กลุ่มเป้าหมาย ผู้ประกอบการโรงเรือนไก่เนื้อระบบปิดที่ต้องการเพิ่มการระบายอากาศภายในโรงเรือนเพื่อเพิ่ม คุณภาพของไก่ให้ดีขึ้น รวมทั้งโรงเรือนระบบปิดของไก่ไข่ สุกร โคนม โคเนื้อ เป็นต้น สาหรับโครงการนี้ขอขอบพระคุณผู้ประกอบการซีเอฟอีฟาร์มผู้ให้ความกรุณาในการศึกษาเก็บ ข้อมูลและใช้ สถานที่ในการปฏิบัติ งานของโครงการ โดยฟาร์มมีจานวน 3 โรงเรือน ซึ่งในแต่ละ โรงเรือนนั้นมีขนาดที่ใกล้เคียงกัน โดยโรงเรือนมีขนาด 16 x 100 x 2.2 เมตร (กว้าง x ยาว x สูง) จานวน ไก่รวมกันทั้งสิ้นประมาณ 57,000 ตัว โดยแต่ละโรงเรือนมีจานวนไก่เนื้อประมาณ 19,000 ตัว 1.3 ระบุความต้องการของลูกค้า จากการสอบถามผู้ประกอบการ สามารถระบุความต้องการได้เป็น 3 หัวข้อใหญ่ ดังนี้ 1.3.1 เพิ่มการระบายอากาศภายในโรงเรือน 1.3.2 ปรับอัตราการไหลในโรงเรือนให้ทุกพื้นที่มีค่าใกล้เคียงกัน 1.3.3 ค่ามาตรฐานของกรมปศุสัตว์กาหนดภายในโรงเรือนต้องมีแอมโมเนียไม่เกิน 20 ppm แต่เนื่องจากผู้ประกอบการต้องการให้ลดจากเดิมเฉลี่ย 7 ppm เป็นน้อยกว่าหรือเท่ากับ 5 ppm เนื่องจากข้อ 1.3.1 และ 1.3.2 นั้นมีความไม่ชัดเจน จึงจาเป็นต้องระบุเป็น ค่าตัว แปรที่ เปรียบเทียบได้อย่างเหมาะสม เป็นค่าเฉลี่ย Air Change Rate เพิ่มขึ้น 5% และจุดที่ Air Change Rate ต่าที่สุดจะต้องไม่ลดลงเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง 1.4 วัตถุประสงค์ของโครงการ เนื่องจากข้อมูลเบื้องต้นที่ได้จากผู้ประกอบการและการลงสารวจพื้นที่ภายในโรงเรือนไก่ ระบบ ปิดนั้นได้สิ่งทีท่ ราบสิ่งที่จะพัฒนา ดังนี้ 1.4.1 เก็บข้อมูลวัดผลทางวิศวกรรม ณ สถานที่ปฏิบัติงานของโครงการ 1.4.2 ออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์ที่ใช้เสริมการทางานของผู้ประกอบการ 1.4.3 ตรวจสอบความถูกต้องของการทา Simulation 3 1.5 ขอบเขต โดยในการทาโครงการในครั้งนี้จะมีขอบเขตการทางานและข้อจากัด ดังต่อไปนี้ 1.5.1 พื้นที่ของโรงเรือนระบบปิดมีขนาด 16 x 100 x 2.2 เมตร (กว้าง xยาว x สูง) 1.5.2 พื้นที่ที่สนใจในการคิดอัตราการแลกเปลี่ยนของอากาศและลดแอมโมเนีย คิดที่ความสูง ไม่เกิน 25 เซนติเมตรจากพื้น 1.5.3 ไม่พิจารณาการเปลี่ยนสภาพแวดล้อมภายนอกโรงเรือน 1.6 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ จากการออกแบบพัฒนาอุปกรณ์ และเก็บข้อมูลเชิงวิศวกรรม ทาให้สามารถลดปัญหาด้าน สุขภาพและเพิ่มคุณภาพของไก่ ซึ่งตอบสนองต่อความต้องการของผู้ประกอบการ โดยทางคณะ ผู้จัดทาคาดหวังว่าโครงงานนี้จะสามารถนาไปปรับใช้กับโรงเรือนระบบปิดของสัตว์ ประเภทอื่น ๆ ได้ เช่น ไก่ไข่ สุกร โคขุน 1.7 แผนการดาเนินงาน โดยการดาเนินงานนั้นจะมีการประชุมกันในทุก ๆ วันพุธ ซึ่งจะเป็นออนไลน์ผ่านแอพพลิเคชัน ต่าง ๆ หรือประชุมที่ห้องพร้อมอาจารย์ที่ปรึกษา โดยแบ่งงานเป็นทั้งหมด 4 เฟส ในแต่ละเฟสจะมี หัวหน้าของเฟสนั้น ๆ ซึ่งหัวหน้าแต่ละเฟสจะมีหน้าที่ในการแจกแจงและแก้ปัญหาตามสถานการณ์ที่ เกิดขึ้นให้กับสมาชิกที่เหลือไปดาเนินการแก้ไข โดยการตามความคืบหน้าของงานนั้นจะแบ่งเป็นราย สัปดาห์ซึ่งจะมีตารางการทางานของโครงการ ดังนี้ 4 ตารางที่ 1 ตารางการดาเนินงานโครงงาน 5 1.8 งบประมาณ การดาเนินงานนี้จาเป็นต้องมีการใช้อุปกรณ์สาหรับวัดค่าต่าง ๆ ได้แก่ 1.เครื่องวัดระยะ 2. เครื่องวัดความเร็วลม 3.เครื่องวัดปริมาณก๊าซแอมโมเนีย 4.เครื่องวัดอุณหภูมิ 5.เครื่องวัดความชื้น นอกจากอุปกรณ์แล้วยังมีในส่วนค่าใช้จ่ายสาหรับการเดินทางไปเก็บข้อมูลเนื่องจากพื้นที่ห่างไกล ซึ่งมี รายละเอียดค่าใช้จ่าย ดังนี้ ตารางที่ 2 รายละเอียดงบประมาณที่ใช้ในการดาเนินงาน ลาดับ รายการ จานวนเงิน (บาท) 1 เครื่องวัดลมแบบลวดร้อน Hotwire 4,000 2 เครื่องวัดก๊าซแอมโมเนีย 5,500 3 ค่าเดินทาง 500 รวม 10,000 6 บทที่ 2 วิจัยและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ในบทนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงการค้นคว้าหาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับโครงงาน เช่น การตรวจสอบ วรรณกรรม ประกอบด้วยความหมายของไก่กระทง ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพของ ไก่ การเลี้ยงไก่ อิทธิพลของตาแหน่งการเลี้ยงไก่กระทงในโรงเรือนระบบปิดต่อสมรรถนะการผลิต 2.1 ความหมายของไก่กระทง ดร.สุวรรณ เกษตรสุวรรณ (2511) ได้กล่าวถึงลักษณะเด่นชัดของไก่กระทง คือ เป็นไก่ที่มี เนื้ออ่อนนุ่ม ไม่เหนียวหรือเปื่อยจนเกินไป ทั้งนี้ไก่กระทงในสมัยนั้นเป็นเพียงผลพลอยได้จากการเลี้ยง ไก่ไข่ เนื่องจากการค้าในสมัยก่อนเลี้ยงเพื่อเอาไข่ ไก่ตัวผู้ที่ไม่ต้องการทาพันธุ์จึงถูกเลี้ยงเป็นไก่กระทง เพื่อเป็นช่องทางเสริมรายได้ ด้วยเหตุนี้จึงเรียกไก่ตัวผู้อายุประมาณ 3 เดือนว่า “ไก่กระทง” ต่อมาใน สหรัฐอเมริกาได้มีการผสมพันธุ์ไก่ เพื่อให้ไก่เติบโตเร็ว น้าหนักตัวเพิ่ม อัตราการตายลดลง ประเทศ ไทยจึงนาเข้าไก่พันธุ์มาทดลองผสม เพื่อให้ไก่กระทงมีคุณภาพที่ดีขึ้นและทนต่อสภาพภูมิอากาศของ ประเทศไทย ผศ.ดร.ประภากร ธาราฉาย (2560) ได้ให้ความหมายของไก่กระทง (Broilers) หมายถึง ไก่ที่ เลี้ยงเพื่อบริโภคเนื้อเป็นหลักและมีอายุการเลี้ยงสั้น ปัจจุบันไก่กระทงได้ถูกปรับปรุงพันธุ์ให้มีการ เจริญเติบโตเร็ว ให้เนื้อมาก อายุการเลี้ยงสั้นลง คือ สามารถนามาบริโภคได้ตั้งแต่อายุ 28-60 วัน การ เลี้ยงไก่กระทงควรใช้ระบบการเลี้ ยงแบบเข้าออกพร้อมกันหมด (All in – All out) คือ ในโรงเรือน เดียวกันจะเริ่มต้นเลี้ยงไก่อายุเท่ากัน ภายหลังจากที่จับไก่ออกหมดแล้ว โรงเรือนจะมีเวลาว่าง ซึ่งเป็น เวลาที่ผู้เลี้ยงจะต้องทาความสะอาดโรงเรือนและอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้สะอาด ทาการฆ่าเชื้อโรคทั้ง ภายในและภายนอกโรงเรือน ซ่อมบารุงพัดลมและอุปกรณ์ต่าง ๆ หลังจากทาความสะอาดโรงเรือน และอุปกรณ์จะมีการหยุดพักโรงเรือน (Downtime) อย่างน้อย 7-14 วันเพื่อตัดวงจรการติดต่อของ โรคระบาดบางชนิด ระยะเวลาในการเลี้ยงไก่กระทงจะขึ้นอยู่กับ ขนาดของไก่ที่ตลาดต้องการซึ่งจะมี น้าหนักตั้งแต่ 1.3-2.8 กิโลกรัม และระยะเวลาในการเลี้ยงจะอยู่ระหว่าง 28-60 วัน 7 2.1.1 ปัจจัยที่สง่ ผลต่อการเจริญเติบโตและคุณภาพของไก่ ผศ.ดร.ประภากร ธาราฉาย (2560) ได้สร้างโปรแกรมการเลี้ยงไก่กระทง โดยแบ่งปัจจัยหลัก ๆ ที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของไก่ มีดงั ต่อไปนี้ 1. วัสดุรองพื้น วัสดุรองพื้นที่ดีจะต้องมีน้าหนักเบา สามารถดูดซับความชื้นและน้าได้ดีช่วยให้พื้นโรงเรือนแห้ง ช่วยเจือจางมูล โดยมูลที่ถูกขับถ่ายออกมาจะผสมกับวัสดุรองพื้น ช่วยให้ไก่ไม่สัมผัสกับมูลโดยตรงมาก อีกทั้งยังช่วยเป็นฉนวนกันความหนาวเย็นของพื้นคอนกรีตในช่วงฤดูหนาวและช่วยเป็นสื่อนาความ ร้อนออกจากร่างกายในช่วงฤดูร้อน 2. การจัดการวัสดุรองพื้น การจัดการวัสดุรองพื้นส่วนใหญ่จะให้ความสาคัญไปที่การลดลดความชื้นและปริมาณก๊าซ แอมโมเนียซึ่งจะสัมพันธ์กับการจัดการน้า ดื่ม เพื่อยับยั้งมิให้แบคทีเรียย่อยสลายไนโตรเจนจากมูลไป เป็นก๊าซแอมโมเนีย ความชื้นในวัสดุรองพื้นไม่ควรเกิน 35% เนื่องจากจะเป็นสาเหตุก่อให้เกิดอาการ ฝ่าเท้าอักเสบ (Foot pad dermatitis) และถุงน้าใต้ผิวหนังหน้าอก (Breast blister) 3. การกกลูกไก่ การกกหรือการให้ความอบอุ่นแก่ลูกไก่สาคัญมาก เนื่องจากลูกไก่แรกเกิดจนถึงอายุประมาณ 5 วันจะไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิร่างกายให้คงที่ได้ และระบบควบคุมอุณหภูมิร่างกายจะค่อย ๆ พัฒนาขึ้นจนสมบูรณ์ เมื่ออายุประมาณ 14 วัน ดังนั้นอุณหภูมิร่างกายจะขึ้นกับอุณหภูมิภายใต้เครื่อง กก ถ้าอุณหภูมิภายใต้เครื่องกกต่า จะทาให้ไก่นอนสุมรวมกันใต้เครื่องกกเพื่อเพิ่มความอบอุ่นให้กับ ร่างกาย กินอาหารและน้าน้อยลง ส่งผลให้การเจริญเติบโตลดลงและการสร้างภูมิคุ้มกันในร่างกายจะ ลดลงด้วย 4. คุณภาพของลูกไก่ ตรวจสอบคุณภาพของลูกไก่โดยการสังเกตลักษณะภายนอก ลูกไก่ที่มีคุณภาพดีจะต้ องมี ลักษณะดังนี้ ขนแห้งฟู นัยน์ตากลมสดใส สดใสตื่นตัวตลอดเวลา สะดือปิดสนิท ขาและแข้งสีสดใส เป็นมันวาว ขาและเข่าไม่มีลักษณะแดงช้า และจะต้องไม่มีลักษณะผิดปกติ เช่น ขาโก่งบิดงอ คอบิด และจะงอยปากบิดไขว้ เป็นต้น 5. การเตรียมความพร้อมของอุปกรณ์ การตรวจสอบนิปเปิล (Nipple check) การตรวจสอบอุปกรณ์ให้อาหาร (Feeder check) การ ตรวจสอบอุปกรณ์ให้น้า รูประฆัง (Bell shape drinker) และการตรวจสอบอุปกรณ์ให้น้า เสริมหรือ กระปุกน้า (Mini drinker) เพื่อลดปัญหาที่ส่งผลต่อการกินอาหารของไก่ 8 6. อุณหภูมิและความชื้นสาหรับการกกลูกไก่ที่มาจากแม่พันธุ์ 2 ช่วงอายุ จากคู่มือแนะนาการเลี้ยงไก่กระทง แนะนาอุณหภูมิและความชื้นสาหรับการกกลูกไก่ที่มาจาก แม่พันธุ์ 2 ช่วงอายุ ดังแสดงในตารางที่ 3 ตารางที่ 3 ค่าความชื้นสัมพัทธ์และอุณหภูมิที่แนะนาสาหรับการเลี้ยงไก่กระทง ที่มา : Cobb Broiler Management Guide (2013) หน้า 21 หมายเหตุ : 1. ถ้าความชื้นสัมพัทธ์ต่ากว่าช่วงที่แนะนาให้เพิ่มอุณหภูมิขึ้นอีกประมาณ 0.5-1.0 °c 2. ถ้าความชื้นสัมพัทธ์สูงกว่าช่วงที่แนะนาให้ลดอุณหภูมิลงประมาณ 0.5-1.0 °c 3. การสังเกตพฤติกรรมของลูกไก่ในระหว่างการกกจะให้ผลที่แม่นยาที่สุดว่าอุณหภูมิใน ขณะนั้นเหมาะสมหรือไม่ โดยสังเกตจากพฤติกรรมการกินอาหาร การกินน้า การพักผ่อน การเดิน การวิ่ง การร้องและการนอนสุมรวมกันหรือไม่ 4. แม่พันธุ์ที่อายุต่ากว่า 30 สัปดาห์ มักจะให้ไข่ฟองเล็กกว่าจึงทาให้ลูกไก่ที่ฟักออกมามี ขนาดเล็กตามไปด้วย ลูกไก่ที่มีขนาดเล็กมักจะมีการผลิตความร้อนในร่างกายต่า กว่าลูกไก่ขนาดใหญ่ ประมาณ 1 °c จึงต้องเพิ่มอุณหภูมิกกในช่วงสัปดาห์แรกขึ้นประมาณ 1 °c 7. อากาศที่เหมาะสมต่อน้าหนักตัวไก่ นายศิขัณฑ์ พงษพิพัฒน์ (2565) จากประสบการณ์พบว่าว่าลูกไก่ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกไม่ สามารถควบคุมอุณหภูมิร่างกายให้คงที่ได้ จึงต้องเพิ่มความอบอุ่นให้กับลูกไก่ เพื่อให้ลูกไก่มีการ เจริญเติบโตเป็นปกติ ดังนั้นลูกไก่ควรควบคุมอุณหภูมิที่ 32 - 33 องศาเซลเซียส และไก่ใหญ่ จะ ควบคุมอุณหภูมิที่ 20–30 องศาเซลเซียส ทาให้ไก่เด็กต้องการความเร็ว ลมที่น้ อยกว่า ไก่ ใ หญ่ ดังตารางที่ 4 9 ตารางที่ 4 ตารางแนะนาอากาศที่เหมาะสมต่อน้าหนักตัวไก่ในภูมิอากาศเขตร้อนชื้น ที่มา : นายศิขัณฑ์ พงษพิพัฒน์ (2565) 8. การสร้างมลพิษในโรงเรือนที่เกิดจากมูลไก่ มู ล ไก่ จะระเหยก๊า ซต่า ง ๆ ออกมา โดยองค์ ป ระกอบของก๊า ซประกอบด้ ว ยมี เ ทน คาร์บอนไดออกไซด์ ไฮโดรเจนซัลไฟด์ ไนโตรเจนและไอน้า โดยเฉพาะไนโตรเจนเมื่อทาปฏิกิริยาจะ เกิดเป็นก๊าซแอมโมเนีย ซึ่งกลิ่นฉุนของแอมโมเนียก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อเยื่อบุดวงตา ระบบ ทางเดินหายใจ ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทาให้ไก่เครียด ไม่กินอาหาร ไอจาม มีน้ามูกและเป็นโรคได้ง่าย ก๊าซที่ระเหยออกมามากเกิดจากมูลไก่ โดยปัจจัยที่มีผลต่อการถ่าย ได้แก่ การจัดการฟาร์ม สภาพแวดล้อมในโรงเรือนและอาหารและโภชนาการของไก่ เป็นต้น แอมโมเนียเกิดจากมูลไก่ที่กอง อยู่และเกิดการสะสมมากมักจะเกิดในช่วงไก่อายุ 20-40 วัน หรือช่วงที่น้าหนักไก่มากกว่า 2 กิโลกรัม ซึ่งไก่จะมีขนาดใหญ่และแน่นเต็มพื้นที่ ดังตารางที่ 4 ความหนาแน่นในการเลี้ยงไก่กระทง (Stocking Density) มากกว่า 24 kg/sqm ทาให้ไม่สามารถกลับแกลบที่มีมูลไก่ได้ ต่างจากไก่ที่อายุน้อยมีขนาด เล็กที่มีพื้นที่มากเพียงพอที่จะกลับแกลบ 2.2 หลักการทางานของโรงเรือนระบบปิด (Evaporative Cooling) เป็นการนาหลักการระเหยของน้าและการไหลของลมผ่านอุโมงลม ซึ่งเป็นการระบายอากาศใน ลักษณะยาวตรงและมีการปิดมิดชิดในพื้นที่รอบ ๆ โดยที่ปลายด้านหนึ่งติดตั้งพัดลมดูดอากาศและที่ ปลายอีกด้านหนึ่งติดตั้ง แผ่นระเหยน้า (Cooling Pad) ซึ่งจะให้อากาศจากด้านนอกไหลผ่านอย่าง สม่าเสมอและต่อเนื่องกัน ซึ่งการไหลของอากาศลักษณะนี้ จะช่ว ยให้ การระบายอากาศมีความ สม่าเสมอและใกล้เคียงกันตลอดทั้งโรงเรือนและใช้พัดลมไม่มาก ซึ่งจาเป็นต้องคานวณค่าต่าง ๆ อย่าง เหมาะสมเนื่องจากการไหลนี้จะพาทั้งความร้อนและความชื้นออกไปด้วย ซึ่งมีข้อจากัดและเงื่อนไข ดังนี้ 10 1. ความเร็วของกระแสลมอยู่ที่ 0.3 – 4 เมตรต่อวินาที 2. อุณหภูมิของลมไม่เกิน 35 องศาเซลเซียส โดยการให้ลมผ่านตัว Cooling Pad เป็นการลด อุณหภูมิของลมลง 2.2.1 โรงเรือนระบบปิดEvap.ในเขตร้อนชื้น เนื่องจากในประเทศไทยมีอุณหภูมิอากาศที่ค่อนข้างสูงทาให้ประสิทธิภาพในการระเหยน้าต่า เพราะฉะนั้นการออกแบบควรที่จะให้สามารถทาความชื้นได้ที่ 80-85%RH และมีความเร็ว ลมใน โรงเรือน 2.5-2.8 เมตร/วินาที เพื่อใช้ประโยชน์จากความเร็วในการพาความชื้นออกจากโรงเรือน ทั้งนี้ ควรให้การไหลเวียนของลมมีความสม่าเสมอกันทุกพื้นที่ โดยไม่มีจุดอับลมอยู่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพใน การทางาน ขั้นตอนการออกแบบมีดังนี้ 1. คานวณหาปริมาณลมเฉลี่ยสูงสุด มี 2 วิธี คือ 1.1 คิดจากค่าอัตราการระบายอากาศ (Air Flow Rate) 1.2 คิดจากค่าอัตราการถ่ายเทอากาศ (Air Change Rate) 2. หาความเร็วลมที่จะเกิดขึ้นภายในโรงเรือน 3. การคานวณหาจานวนและขนาด Cooling Pad ที่จะใช้สาหรับการเพิ่มความชื้นภายใน โรงเรือน 4. ค่าความกดดันอากาศเป็นลบ (Negative Pressure) ในโรงเรือน อยู่ระหว่าง 12.5 – 37.5 Pa เพื่อให้เกิดการไหลของอากาศ ตามทฤษฎีอุโมงค์ลม 5. ควรติดตั้งพัดลมและแผ่นระเหยน้า (Cooling Pad) เป็นเส้นตรงเพื่อป้องกันการไหลเวียน อากาศภายในโรงเรือนปั่นป่วน 6. ขนาดปัม๊ น้ามีความเหมาะสมกับแผ่นระเหยน้า (Cooling Pad) ที่นามาติดตั้งและ ถังพักน้า ควรมีปริมาตร 30% ของปริมาตร Pad ที่ใช้งาน 7. มีการถ่ายน้าจากcooling pad อย่างเหมาะสมเพื่อให้แผ่นระเหยน้า (Cooling Pad) ใช้งาน ได้นานขึ้นและยังเป็นการปรับค่า pH ของน้า 6-8 8. ควรติดตั้งแสลน ห่างจาก Pad ประมาณ 1 เมตร เพื่อป้องกันสัตว์และแมลง 9. ติดตั้งพัดลมให้ถูกทิศไม่สวนทางกับลมตามธรรมชาติและติดตั้งแสลนห่างออกไป 4 เมตร เพื่อกันฝุ่นมาเกาะติดพัดลม 11 2.2.2 หลักควบคุมการทางานอัตโนมัติของโรงเรือน ควรติดตั้ง Sensor และตัววัดค่าไว้ในกลางโรงเรือน เช่น เครื่องวัดอุณหภูมิ เครื่องวัดความชื้น เครื่องวัดความเร็วลม โดยติดตั้งไว้สูงประมาณ 0.5-1.0 เมตร 1. พัดลมทางานครบทุกตัว อุณหภูมิไม่เกิน 28-30 องศาเซลเซียส 2. ควรมีการตั้งโปรแกรมในการเปิดปิดของพัดลม เพื่อควบคุมการไหลของอากาศและอุณหภูมิ เปิด-ปิดเป็นช่วงเวลา โดยให้ความเร็วลมในโรงเรือนไม่เกิน 0.3 เมตร/วินาที 3. ตั้งค่าอุณหภูมิและความชื้น สาหรับควบคุมการทางานของปั๊ม ตั้งค่าเมื่อค่าถึง 80-85%RH ให้ทาการปิดปั๊ มและเมื่อค่าถึง 75-80%RH ให้ทาการเปิดปั๊ ม การควบคุมความชื้นสัม พัทธ์และ ความเร็วลมจะทาให้สามารถควบคุมค่าดรรชนีความเครียดได้ 2.3 ระบบการไหลของอากาศในโรงเรือนระบบปิด ระบบการไหลของอากาศในโรงเรือนระบบปิดมีความสาคัญอย่างยิ่งในการเปลี่ยนอากาศให้ หมุนเวียนทั้งในแนวตั้งและแนวนอนภายในโรงเรือน ซึ่งการกาหนดทิศทางการไหลของอากาศให้ เหมาะสมในโรงเรือนนั้นเป็นปัจจัยสาคัญที่จะช่วยในการระบายอากาศและการปรับอุณหภูมิ ให้ เหมาะสม การวิจัยหลายชิ้นแสดงให้เห็นว่าการใช้ชิ่งลม (Deflectors) มีความสาคัญอย่างมากในการ ควบคุมการไหลของอากาศภายในโรงเรือน 2.3.1 ชิ่งลม (Air deflectors) ชิ่งลม คือ อุปกรณ์ที่นิยมใช้ กับโรงเรือนเลี้ยงสัตว์ที่มีรูปแบบลักษณะการไหลแบบอุโมงค์ และ มีความต้องการที่จะลดความสูงของเพดานโรงเรือนเพื่อเพิ่มความเร็วลม ภายในโรงเรือน โดยชิ่งลมจะ มีลักษณะคล้ายกับผ้าม่าน ติดตั้งตั้งฉากกับทิศทางการไหลของลมภายในโรงเรือนขอบด้านล่างของชิ่ง ลมจะมีความสูงจากพื้นตามความต้องการของผู้ใช้งาน ผลของการติดตั้งชิ่งลมจะทาให้กระแสการไหล ของลมที่ไหลผ่านใต้ชิ่งลมมีความเร็วลมสูงขึ้น เนื่องจากชิ่งลมจะทาให้พื้นที่หน้าตัดของโรงเรือนที่ลม ไหลผ่านลดลง ดังที่แสดงในรูปที่ 2 รูปที่ 2 แสดงลักษณะการทางานของชิ่งลม ที่มา : ชยานนท์ วิเศษ, รัชพล สันติวรากร, สรยุทธ วินจิ ฉัย และ Jr-Ping Wang (2558) 12 ชยานนท์ วิเศษ, รัชพล สันติวรากร, สรยุทธ วินิจฉัย และ Jr-Ping Wang (2558) กล่าวถึง งานวิจัย โดยวัตถุประสงค์ของงานวิจัยเพื่อศึกษาการเพิ่มประสิทธิภาพระบบหมุนเวียนอากาศของ โรงเรือนเลี้ ยงไก่เนื้ อระบบปิดด้วยชิ่งลม (Air deflectors) โดยทาการศึกษารูปแบบการไหลของ อากาศภายในโรงเรือนที่มีรูปแบบหน้าตัดห้าเหลี่ยม 14 x 120 x 3.8 เมตร (กว้าง x ยาว x สูง) และอยู่ใน สภาวะการไหลแบบ Maximum ventilation ในการศึกษาทาการจาลองการไหลทางคณิตศาสตร์ของ อากาศภายในโรงเรือนเปรียบเทียบกับระหว่างโรงเรือนที่ติดตั้ งและไม่ได้ติดตั้งชิ่งลมและเปรียบเทียบ ความเร็วลมกับการทดลอง จากผลการศึกษาพบว่า ที่ระนาบความสูงจากพื้น 0.3 เมตร ซึ่งเป็นระนาบ ที่มีผลต่อการเลี้ยงไก่เนื้อมากที่สุด การติดตัง้ ชิ่งลมจะทาให้พื้นที่ที่มีความเร็วในช่วงความเร็วมาตรฐาน และสูงกว่ามาตรฐานสาหรับการเลี้ยงไก่เนื้อเพิ่มขึ้น 14.35% และสามารถช่วยเพิ่มอัตราการเปลี่ยน อากาศให้มีค่าเพิ่มขึ้นจากเดิม 0.86 air change/min เป็น 1.37 air change/min คิดเป็น 59.3% ซึง่ จะส่งผลดีต่อการเลี้ ยงไก่เนื้อในโรงเรือนปิด แต่อย่างไรก็ตามการติดตั้ งชิ่งลมจะทาให้ความดันสถิต (Static pressure) ภายในโรงเรื อ นเพิ่ ม ขึ้ น ซึ่ ง จะส่ ง ผลต่ อ ประสิ ท ธิ ภาพการทางานของพั ด ลม เนื่องจากเป็นการเพิ่มแรงต้านทานการไหลของอากาศภายในโรงเรือน 2.3.2 ประโยชน์ของการใช้ชิ่งลมในโรงเรือนเลี้ยงไก่ 1. ช่วยเพิ่มความเร็วลมภายในโรงเรือน ทาให้อากาศหมุนเวียนได้ดีขึ้นและลดอุณหภูมิภายใน โรงเรือนได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2. ช่วยกระจายลมให้ทั่วถึงทั้งโรงเรือน ลดจุดที่มีการสะสมของอากาศร้อนและช่วยให้ลม หมุนเวียนอย่างสม่าเสมอ 3. การใช้ชิ่งลมช่วยลดความดันอากาศคงที่ภายในโรงเรือน ทาให้การไหลของอากาศไม่ติดขัด และมีประสิทธิภาพมากขึ้น 4. การระบายอากาศที่ดีช่ว ยลดความชื้นและกลิ่นไม่พึงประสงค์ภายในโรงเรือน ทาให้ สภาพแวดล้อมเหมาะสมกับการเลี้ยงไก่มากขึ้น 13 2.4 อิทธิพลของตาแหน่งการเลี้ยงไก่กระทงในโรงเรือนแบบปิดต่อสมรรถนะการผลิต จุฑารัตน์ เหมแดง และคณะ (2558) ได้กล่าวว่า “การเลี้ยงไก่เนื้อระบบปิดนั้นจะมีความเร็วลม ที่พัดผ่านในโรงเรือนบริเวณด้านหน้ามากกว่าด้านหลัง และลมบริเวณด้านหลังยังเป็นลมที่พัดลมดูด ความร้อนภายในโรงเรือนมาด้านหลังทาให้อุณหภูมิด้านหลังสูงกว่าด้านหน้า ส่งผลต่อการกินได้ของไก่ เนื้อลดลง เพราะเมื่อไก่รู้สึกร้อนจะทาให้เกิดความเครียดต่อตัวไก่ นอกจากพัดลมด้านหลังจะดูดเอา ความร้อนภายในโรงเรือนมากับลมที่พัดผ่านแล้วยังเอาฝุ่ นละออง และก๊าซแอมโมเนียที่ล่องลอย ภายในโรงเรือนมายังหลังโรงเรือนด้วย ทาให้ด้านหลังโรงเรือนมีอุณหภูมิที่สูงขึ้นและสกปรกมากขึ้น ส่งผลให้ไก่เนื้ออยู่อย่างไม่สบาย” ความเร็วลมที่เกิดขึ้นจริงในสภาพแวดล้อมของโรงเรือนมีค่าแปรผันตรงกับระดับความสูงของ โรงเรือน เมื่อความสูงของโรงเรือนเพิ่มขึ้น ความเร็วลมจะเพิ่มขึ้นตาม แต่หากความเร็วลมไม่พอจะ ส่งผลให้ไก่เกิดความเครียดเนื่องจากความร้อนทาให้ไก่ต้องถ่ายเทความร้อนออกจากร่างกายโดยการ อ้าปากหอบ ซึ่งจะทาให้ไก่สูญเสียน้าออกจากร่างกายมากขึ้นและเมื่อไก่กินน้าเพิ่มขึ้นจะทาให้มูลไก่ เปียกมากขึ้นซึ่งจะส่งผลต่อความชื้นของบรรยากาศ ถ้าอุณหภูมิและความชื้นมีค่าสูงเพิ่มมากขึ้นจะ ส่งผลอันตรายต่อตัวไก่ ผลการศึกษาดังกล่าวสอดคล้องกับงานทดลองของ Joseph et.al. (2012) พบว่าความร้อนหรือความเย็น ช่ว ยเพิ่มประสิทธิภาพของไก่ให้มีความเป็นอยู่ที่ส บายขึ้นและมี ประสิทธิภาพการผลิต พัชรีภรณ์ จอมพล ได้ทาการศึกษาว่าโรงเรือนไก่เนื้อระบบปิดมักใช้ระบบระบายอากาศแบบ ระเหย (EVAP) เพื่อควบคุมอุณหภูมิ ตาแหน่งต่าง ๆ ภายในโรงเรือนมีสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน ดังนั้นจึงต้องทาการศึกษาอิทธิพลในตาแหน่งต่าง ๆ ภายในโรงเรือนแบบปิด 2.4.1 ปัจจัยของอากาศภายในโรงเรือนที่มีผลต่อสมรรถนะการผลิตของไก่ 1. คุณภาพของอากาศ (Air Quality) การเลี้ยงไก่มักจะอยู่ในพื้นที่จากัดและหนาแน่น จึงจาเป็นต้องมีออกซิเจนที่เพียงพอและไม่มี ก๊าซพิษ ปัญหาเกี่ยวกับคุณภาพของอากาศมักพบในช่วงฤดูหนาวเนื่องจากผู้เลี้ยงจะต้องลดปริมาณ การระบายอากาศออกจากโรงเรือนให้น้อยลงเพื่อรักษาความอบอุ่นภายในโรงเรือนทาให้มีก๊าซพิษ สะสมอยู่มาก ดังตารางที่ 5 14 ตารางที่ 5 ระดับก๊าซที่พบบ่อยในโรงเรือนสัตว์ปีก ระดับก๊าซที่พบบ่อยในโรงเรือนสัตว์ปีก ก๊าซ สัญลักษณ์ ปริมาณที่ส่งผลต่อสัตว์ปีก ปริมาณที่เหมาะสม CO2 คาร์บอนไดออกไซด์ สูงกว่า 30% ต่ากว่า 1% NH3 แอมโมเนีย สูงกว่า 500 ppm ต่ากว่า 40 ppm O2 ออกซิเจน ต่ากว่า 6% มากกว่า 6% ที่มา : Hightop Livestock Farming Equipment Co., Ltd 2. ความเร็วลมภายในโรงเรือนระบบปิด การเลี้ยงไก่ในระบบปิด (EVEP) มีข้อเสียหลายอย่าง เช่น ความเร็วลมที่พัดผ่านในโรงเรือนมี ความแตกต่างกัน โดยที่บริเวณด้านหน้าจะมีความเร็วลมมากกว่าด้านหลัง ซึ่งทาให้อุณหภูมิด้านหลัง สูงกว่า ทาให้ไก่อยู่ไม่สบาย นอกจากนี้ พัดลมยังดูดเอาความร้อน ฝุ่นละออง และก๊าซแอมโมเนียจาก โรงเรือนมายังด้านหลัง ส่งผลให้ไก่ที่อยู่ด้านหลังไม่สบาย นอกจากนี้ยังพบว่าความเร็วลมในโรงเรื อน แปรผันตรงกับระดับความสูงของโรงเรือน เมื่อความสูงของโรงเรือนเพิ่มขึ้น ความเร็วลมก็จะเพิ่มขึ้น ตามไปด้วย 2.4.2 อิทธิพลของตาแหน่งโรงเรือนที่มีผลต่อสมรรถนะการเจริญเติบโตของไก่กระทง การเลี้ยงไก่กระทงในระบบโรงเรือนแบบปิดนั้นมีปัจจัยสาคัญคือ อุณหภูมิและความเร็วลม ภายในโรงเรือนซึ่งพบว่าความเร็วลมบริเวณหน้าเล้า กลางเล้า ท้ายเล้านั้นมี ความเร็วลมที่แตกต่างกัน โดยพบว่าไก่ที่ถูกเลี้ย งบริเวณหน้าเล้าและกลางเล้ามีส มรรถนะการผลิตที่ดีกว่าบริเวณท้า ยเ ล้า โดยเฉพาะเมื่ อ ไก่ โ ตขึ้ น ในสั ป ดาห์ ที่ 7และ8 และถ้า หากมี การเลี้ ย งและการจั ด การไม่ ดี มี สภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม จะทาให้ความผันแปรของน้าหนักตัวของไก่ทั้งฝูงมีมากขึ้นและทาให้ น้าหนักเฉลี่ยของไก่ในฝูงมีค่าลดลง ดังตารางที่ 6 15 ตารางที่ 6 แสดงน้าหนักตัวเฉลี่ยของไก่กระทงที่เลี้ยงแบบคละเพศในโรงเรือนปิด อายุ (สัปดาห์) น้าหนักตัวเฉลี่ยของไก่กระทง(กิโลกรัม/ตัว) หน้าเล้า กลางเล้า ท้ายเล้า 1 0.15 0.15 0.14 2 0.39 0.37 0.35 3 0.70 0.65 0.63 4 1.06 0.97 0.92 5 1.46 1.29 1.21 6 1.89 1.62 1.49 7 2.34 1.94 1.73 8 2.78 2.12 1.92 ที่มา : พัชรีภรณ์ จอมพล การที่น้าหนักตัวของไก่บริเวณหน้าเล้า กลางเล้ามากกว่าท้ายเล้านั้นเพราะว่าบริเวณท้ายเล้า นั้นอยู่ใกล้พัดลมทาให้ความร้อนและสิ่งสกปรกรวมไปถึงก๊าซแอมโมเนียไปอยู่ที่ท้ายเล้ามากกว่าจึง ส่งผลต่อไก่ที่อยู่บริเวณท้ายเล้าทาให้มีน้าหนักตัวน้อยกว่าเนื่องจากสุขภาพและความเครียดที่เกิดจาก สิ่งสกปรกต่าง ๆ และพบว่าอุณหภูมิของโรงเรือนในระบบปิดในส่วนท้ายเล้าสูงกว่าหน้าเล้าและกลาง เล้า ในขณะที่ความชื้นและความเร็วลมไม่แตกต่างกันมากนัก ดังตารางที่ 7 ตารางที่ 7 อุณหภูมิ ความชื้นและความเร็วลมในสัปดาห์ที่ 2-4 สัปดาห์ที่ 2 สัปดาห์ที่ 3 หน้า กลาง ท้าย หน้า กลาง สัปดาห์ที่ 4 ท้าย หน้า กลาง ท้าย อุ ณ ห ภู มิ 29.91 29.91 30.34 29.61 29.85 30.15 27.69 27.94 28.26 (°C ) ค วา ม ชื้ น 73.55 73.38 73.15 74.49 74.26 74.14 76.06 58.81 75.51 (%) ค วา ม เ ร็ ว 1.52 1.66 1.82 2.00 2.03 2.12 2.01 2.08 2.22 ลม(m/s) ที่มา : พัชรีภรณ์ จอมพล 16 นอกจากนี้ในโรงเรือนที่มีความกว้างต่างกันก็ส่งผลให้อุณหภูมิมีความแปรปรวนต่างกัน การ ทดลองเพื่อเปรียบเทียบลักษณะการระบายอากาศภายในโรงเรือนเลี้ยงไก่เนื้อระบบปิดที่มีความกว้าง โรงเรือน 2 ขนาด คือโรงเรือนกว้าง 12 เมตรกับโรงเรือนกว้าง 24 เมตร โดยมี การหาความเร็วลมใน ระนาบแนวราบที่ระดับตัวไก่ของโรงเรือนทั้งสองขนาด พบว่าโรงเรือนกว้าง 24 เมตรมีพื้นที่การเลี้ยง ที่เหมาะสมน้อยกว่า เนื่องจากลักษณะการกระจายตัวของความเร็วลมภายในโรงเรือนกว้าง 24 เมตร มีค่าแตกต่างกันมาก ดังตารางที่ 8 ตารางที่ 8 ค่า BGHI เฉลี่ยทั้งโรงเรือนและค่าร้อยละของพื้นที่ที่เหมาะสมในการเลี้ยงไก่ของโรงเรือน กว้าง 12 และ 24 เมตร ความกว้างของโรงเรือน เวลา 12 เมตร 24 เมตร ค่า BGHI พื้นที่ที่ ค่า BGHI พื้นที่ที่ เฉลี่ยทั้ง เหมาะสมใน เฉลี่ยทั้ง เหมาะสมใน โรงเรือน การเลี้ยง(%) โรงเรือน การเลี้ยง(%) 08.00 81.49 98.78 81.55 97.35 09.00 80.61 99.85 80.69 99.6 10.00 81.1 99.7 81.19 99.17 11.00 82.44 73.95 82.5 73.01 12.00 82.87 61.9 82.93 60.31 13.00 83.05 56.8 83.1 54.39 14.00 83.38 47.65 83.43 45.08 15.00 83.16 54.09 83.21 51.52 16.00 82.82 64.09 82.87 62.67 17.00 82.31 78.67 82.37 77.95 ที่มา : วสันต์ เลาห์กมล และตุลย์ มณีวัฒนา (2547) หมายเหตุ : Black Globe Humidity Index, BGHI ดัชนีที่รวมผลของพารามิเตอร์หลักทางความร้อน ของไก่ 4 ชนิด คือ อุณหภูมอิากาศ ความชื้นสัมพัทธ์ ความเร็วลม และการแผ่รังสีความร้อน 17 รูปที่ 3 ผลการคานวณค่าความเร็วลมตลอดความกว้างของโรงเรือนทั้งสองขนาดที่ X ต่าง ๆ จากตารางพบว่าอัตราการระบายอากาศและสภาวะอากาศที่เหมาะสมในการเลี้ยงไก่กระทงใน โรงเรือนปิดโดยเลี้ยงไก่ที่อุณหภูมิอากาศระหว่าง 20-30 องศาเซลเซียสละช่วงค่าความร้อน BGHI ที่ เหมาะสมในการเลี้ยงคือ 69.48-83.30 ดังนั้นจากผลการคานวณเชิงตัวเลขเมื่อนามาหาพื้นที่ที่มี BGHI อยู่ในช่วงที่เหมาะสมของโรงเรือนทั้งสองขนาดจะได้ค่าร้อยละของพื้นที่ โรงเรือนกว้าง 12 กว้างมีค่า ร้อยละของพื้นที่ที่เหมาะสมในการเลี้ยงไก่มากกว่าโรงเรือนกว้าง 24 เมตร เนื่องจากลักษณะการ กระจายตัวของความเร็วลมภายในโรงเรือนดังรูปที่ 3 และรูปที่ 4 รูปที่ 4 ผลการคานวณค่าอุณหภูมิตลอดความกว้างของโรงเรือนทั้งสองขนาดที่ X ต่าง ๆ ที่มา (รูปที่ 3, 4) : พัชรีภรณ์ จอมพล จากรูปพบว่าโรงเรือนที่ 20 เมตรทาให้อัตราความเร็วลมมีการกระจายตัวที่ดีกว่าโรงเรือนที่มี ความยาวที่ 40 เมตร และพบว่ายิ่งขนาดของโรงเรือนมีความยาวมากจะทาให้อัตราการกระจายตัว ของความเร็วลมลดลง 18 จุฑารัตน์ เหมแดง และคณะ (2558) ได้ทาการทดลองหาสมรรถนะการเจริญเติบโตของไก่ กระทงในตาแหน่งต่างกัน ในโรงเรือนแบบปิดและพบว่าในช่วงอายุ 7-21 วัน ไก่ที่เลี้ยงปลายเล้ามี อัตราการเจริญเติบโตต่ากว่าบริเวณอื่นโดยเฉพาะในช่วง 14-21 วันดังตารางที่ 9 ตารางที่ 9 อัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวันของไก่กระทงในตาแหน่งต่างกัน ในวันที่ 7-21 วันของ การเลี้ยง (60 ตัว) กลุ่ม อัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวัน (กรัม/วัน) 7-14 วัน 14-21 วัน 7-21 วัน หน้าเล้า 42.53 69.69 56.11 กลางเล้า 45.37 69.31 57.34 ท้ายเล้า 43.63 64.85 54.24 SEM 0.39 0.55 0.44 ที่มา : จุฑารัตน์เหมแดง และคณะ (2558) ทั้งนี้จุฑารัตน์ เหมแดง และคณะ (2558) ได้ทดลองสลับตาแหน่งของไก่กระทงที่อายุ 21 วัน ย้ายจากบริเวณหนึ่งไปยังอีกบริเวณหนึ่ง เพื่อศึกษาผลกระทบของบริเวณที่ต่างกัน พบว่าอัตราการ เจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวันของไก่กระทงที่อยู่หน้าเล้าและกลางเล้าดีกว่าท้ายเล้า การย้ายสลับไก่จากหน้า เล้าไปท้ายเล้าทาให้ไก่เจริญเติบโตลดลง และการย้ายไก่ที่มีการเจริญเติบโตต่าที่อยู่ท้ายเล้าไปอยู่หน้า เล้าไม่ได้ทาให้ไก่มีอัตราเจริญเติบโตดีกว่าการอยู่ที่ท้ายเล้าเดิม ดังตารางที่ 10 19 ตารางที่ 10 อัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวันของไก่กระทงในตาแหน่งต่างกัน ในวันที่ 7-21 วันของ การเลี้ยง กลุ่ม อัตราการเจริญเติบโตเฉลี่ยต่อวัน (กรัม/วัน) 7-14 วัน 14-21 วัน 21-27 วัน 7-21 วัน หน้าเล้าเดิม 42.43 69.97 61.29 57.73 กลางเล้า 45.37 69.31 60.61 58.32 ท้ายเล้าเดิม 43.24 65.40 56.14 54.87 หน้าเล้าไปหลังเล้า 42.63 69.43 53.96 55.41 ท้ายเล้าไปหน้าเล้า 44.02 64.30 59.43 55.74 SEM 0.39 0.56 0.80 0.39 ที่มา : จุฑารัตน์เหมแดง และคณะ (2558) จากการศึกษาพบว่าชั้นที่เลี้ยงและบริเวณที่เลี้ยงไก่กระทงส่งผลต่อไก่ เนื่องจากบริเวณในการ เลี้ยงมีผลต่ออุณหภูมิ ความเร็วลม ความชื้น ความเครียด ซึ่งจะส่งผลอัตราการตายของไก่ด้วย 2.5 การจัดการในกระบวนการผลิตไก่เนื้อเชิงอุตสาหกรรม การผลิตไก่เนื้อเชิงอุตสาหกรรมในปัจจุบันได้พัฒ นาระบบการจัดการที่ทันสมัยเพื่ อ เพิ่ ม ประสิ ท ธิ ภาพและคุ ณ ภาพของการผลิ ต หนึ่ ง ในวิ ธี การที่ สาคั ญ คื อ การใช้ โ รงเรื อ นอี แ ว๊ ป (Evaporative Cooling House) ซึ่งเป็นโรงเรือนที่ควบคุมสภาวะอากาศผ่านการระเหยน้าและระบบ ระบายอากาศแบบอุโมงค์ลม การจัดการที่เหมาะสมในโรงเรือนประเภทนี้มีบทบาทสาคัญต่อสุขภาพ และผลผลิตของไก่เนื้อ 2.5.1 รูปแบบของโรงเรือน (Housing Design) โรงเรือนอีแว๊ปเป็นโรงเรือนแบบปิดที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมสภาวะอากาศภายในให้เหมาะสม กับการเลี้ยงไก่ โดยใช้หลักการระบายอากาศแบบอุโมงค์ลม (Tunnel Ventilation) ร่วมกับการทา ความเย็ น ด้ว ยการระเหยน้า (Evaporative Cooling) โรงเรื อ นประเภทนี้เ หมาะสมในพื้น ที่ ที่มี ความชื้นต่าแต่ประสิทธิภาพจะลดลงในพื้นที่ที่มีความชื้นสูง การออกแบบโรงเรือนอีแว๊ปในพื้นที่ที่มี ภูมิอากาศร้อนชื้น จาเป็นต้องเน้นการระบายความร้อนออกจากโรงเรือนให้มากที่สุด เนื่องจาก ความร้อนในโรงเรือนเกิดจากสองแหล่งหลัก ได้แก่ ความร้อนที่ระบายออกจากตัวสัตว์และความร้ อน 20 จากภายนอกโรงเรือน เช่น รังสีความร้อนจากดวงอาทิตย์ ดังนั้นการระบายอากาศและการกระจายลม ที่ดีจึงมีความสาคัญในการลดความร้อนภายในโรงเรือน 2.5.2 การควบคุมสภาวะอากาศในโรงเรือนระบบปิด (Climate Control) การควบคุมสภาวะอากาศในโรงเรือนระบบปิดมีความสาคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพของไก่ โดย จะต้องรักษาอุณหภูมิและความชื้นในระดับที่เหมาะสม การควบคุมอุณหภูมิและความชื้นทาได้ผ่าน การใช้เครื่องควบคุมสภาวะอากาศที่ทางานด้วยโปรแกรมซอฟต์แวร์ (Software) ซึ่งจะสั่งงานให้พัด ลมและปั๊มน้าทางานตามความจาเป็น เครื่องควบคุม นี้จะสั่งการเปิดหรือปิดพัดลมและปั๊มน้าตามค่า อุณหภูมิและความชื้นในโรงเรือน เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นพัดลมจะถูกสั่งให้ทางานมากขึ้นและเมื่ออุณหภูมิ ถึงระดับที่กาหนด ปั๊มน้าจะเริ่มทางานเพื่อลดอุณหภูมิ โดยกระบวนการนี้จะต้องทาอย่างถูกต้องและ ต่อเนื่องเพื่อรักษาสภาวะอากาศที่เหมาะสมตลอดเวลา 2.5.3 การควบคุมด้วย Heat Stress Index (HSI) ค่า Heat Stress Index (HSI) เป็นดัช นีที่ ใช้ ในการประเมิน ความเครีย ดจากความร้ อ นใน โรงเรือน ซึ่งคานวณจากอุณหภูมิและความชื้นในอากาศ หากค่า HSI สูงเกินไป อาจทาให้ไก่เนื้อเกิด ความเครียดหรือถึงขั้นเสียชีวิตได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลากลางคืนที่ความชื้นในอากาศมักจะ สูงขึ้น การเพิ่มอัตราการระบายอากาศด้วยการเปิดพัดลมมากขึ้นจึงเป็นวิธีที่ช่วยลดค่า HSI และ ป้องกันการเสียชีวิตของไก่ สรุปได้ว่าการจัดการในกระบวนการผลิตไก่เนื้อเชิงอุตสาหกรรมที่มีประสิทธิภาพจาเป็นต้อง พึ่งพาการออกแบบโรงเรือนและการควบคุมสภาวะอากาศที่เหมาะสม โดยเฉพาะในโรงเรือนอีแว๊ป ซึ่ง การควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และการระบายอากาศอย่างมีประสิทธิภาพเป็นปัจจัยสาคัญที่จะส่งผล ต่อสุขภาพและผลผลิตของไก่ รวมถึงความคุ้มค่าต่อการลงทุนในกระบวนการผลิตนี้ 2.6 หลักการทางาน หลักการควบคุมและการปรับปรุงประสิทธิภาพของพัดลม หลักการทางาน หลักการควบคุมและการปรับปรุงประสิทธิภาพของพัดลมและแนวทางในการ อนุรักษ์พลังงานในระบบดังกล่า วในที่นี้จะศึก ษาถึงประเภท หลักการทางาน คุณลักษณะและ สมรรถภาพของพัดลม รวมทั้งวิธีการควบคุมที่ถูกต้องและแนวทางการอนุรักษ์ในระบบต่าง ๆ ที่ เกี่ยวข้อง ดังนี้ 21 2.6.1 ประเภทและหลักการทางานของพัดลม พั ด ลมมี ห ลายชนิ ด ขึ้ น อยู่ กั บ ขนาดอั ต ราไหลและความดั น ของของไหลที่ ลาเลี ย งและ วัตถุประสงค์การใช้งาน ดังตารางที่ 11 สามารถแบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้ แบบ centrifugal ซึ่ง ทางานด้วยการให้แรงหนีศูนย์กลาง ทาให้เกิดกระแสในทิศทางตั้งฉากกับแกน และแบบ axial flow ซึ่งสร้างกระแสของไหล (อากาศ) ในทิศทางเดียวกับเพลา แบบ cross flow ซึ่งมีคุณสมบัติอยู่ระหว่าง ทั้งสองแบบข้างต้น และแบบอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม เพื่อสามารถติดตั้งและเชื่อมต่อกั บท่อต่าง ๆ ได้ สะดวก พัดลมแบบ centrifugal บางครั้งดูภายนอกแล้วจะมีลักษณะเหมือนกับแบบ axial flow โดยทั่วไปพัดลมแบบ axial flow จะเหมาะกับความดันต่า -อัตราไหลสูง ส่วนแบบ centrifugal จะ เหมาะกับความดันสูง ตารางที่ 11 ประเภทของพัดลม ที่มา : กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. ม.ป.ป. : 34 2.6.2 คุณลักษณะและสมรรถนะการทางานของพัดลม ขณะที่พัดลมทางาน จะทาให้อากาศเกิดการเคลื่อนที่ได้ด้วยค่าความดันต่างที่เกิดขึ้น เมื่อ อากาศเคลื่อนที่ออกไประยะทางที่เพิ่มมากขึ้นจะทาให้ความดันลดลง ถ้านาค่าความดันในช่วงต่าง ๆ มาเขียนกราฟเทียบกับอัตราการไหลของอากาศที่ได้ในช่วงความดันนั้น ๆ ถ้าค่าความดันดังกล่าวเป็น ค่าความดัน รวมของระบบ เมื่อนาค่าความดันรวมที่ล ดลงของระบบมาหักออกจากค่าความดั น ความเร็ว จะได้กราฟอีกเส้นซึ่งแสดงถึงความดันสถิตของระบบ เราสามารถนากราฟดังกล่าวไปใช้ใน การเลือกจุดทางานที่เหมาะสมที่ของพัดลมชนิดนั้นได้ ดังตัวอย่างที่แสดงในรูปที่ 5 22 รูปที่ 5 แสดงการหาจุดทางานของพัดลมที่เหมาะสมจากกราฟคุณลักษณะของระบบ พัดลมแบบหมุนเหวี่ยงชนิดใบพัดโค้งไปข้างหลัง ขนาด 27 นิ้ว ที่ 1,080 รอบต่อนาที ที่มา : กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. 1. พัดลมแบบหมุนเหวี่ยงชนิดใบพัดโค้งไปข้างหน้า (Forward curved blade fans) รูปที่ 6 แสดงสมรรถนะของพัดลมแบบหมุนเหวี่ยงชนิดใบพัดโค้งไปข้างหน้า ที่มา : กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. จากรูปที่ 6 แสดงให้เห็นว่า เมื่อเปอร์เซ็นต์ของปริมาตรที่เปิดกว้างมีค่าสูงขึ้นจะทาให้ค่ากาลังงาน ที่ป้อนให้เพลาของพัดลมมีค่าสูงขึ้นตามไปด้วย ซึ่งมีผลทาให้มอเตอร์ของพัดลมทางานเกินกาลังใน ขณะที่ความต้านทานของระบบมีค่าลดลง ดังนั้นจึงไม่ควรใช้พัดลมชนิดนี้กับระบบที่มีอัตราการไหล ของอากาศเปลี่ ย นแปลงตลอดเวลา ช่ ว งที่ เ หมาะสมสาหรั บ การทางานของพั ด ลมชนิ ด นี้ คื อ ช่วงเปอร์เซ็นต์ของปริมาตรที่เปิดกว้างประมาณ 30–50% ซึ่งจะทาให้การทางานของพัดลมมีค่า ประสิทธิภาพสูงสุด เส้นกราฟค่าความดันสถิตจะมีช่วงการทางานของพัดลมที่ไม่มีความเสถียรภาพคือ 23 ช่วงเปอร์เซ็นต์ของปริมาตรที่เปิดกว้างในช่วงไม่เกิน 40% ดังนั้นจึงไม่ควรใช้ปริมาตรที่เปิดกว้างให้ อากาศเข้าสู่ตัวเรือนของพัดลมในช่วงนี้ 2. พัดลมแบบหมุนเหวี่ยงชนิดใบพัดโค้งไปข้างหน้า (Forward curved blade fans) รูปที่ 7 แสดงสมรรถนะของพัดลมแบบหมุนเหวี่ยงชนิดใบพัดโค้งไปข้างหลัง ที่มา : กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. จากรูปที่ 7 จะเห็นได้ว่าช่วงที่เหมาะสม สาหรับการทางานของพัดลมชนิดนี้ คือ ช่วงเปอร์เซ็นต์ ของปริมาตรที่เปิดกว้างให้อากาศเข้าสู่ตัวเรือนของพัดลม มีค่าประมาณ 50–65% ซึ่งจะทาให้การ ทางานของพัดลมชนิดนี้มีประสิทธิภาพสูงสุด ค่าประสิทธิภาพของพัดลมจะมีค่าสูงสุดเมื่อใช้กาลังงาน ในการขับเพลาของพัดลมสูงด้วยเช่นกัน พัดลมชนิดนี้จะไม่มีลักษณะที่มอเตอร์จะทางานเกินกาลังและ ไม่มีช่วงการทางานของพัดลมที่ไม่มีเสถียรภาพ 3. พัดลมแบบหมุนเหวี่ยงชนิดใบพัดตรง (Straight curved blade fans) กราฟสมรรถนะของพัดลมชนิดนี้ จะเหมือนกับกราฟสมรรถนะของพัดลมชนิดใบพั ดโค้งไป ข้างหน้า กล่าวคือเส้นกราฟกาลังงานของพัดลมจะมีค่าสูงขึ้น เรื่อย ๆ แม้ว่าค่าความดันของระบบจะ ลดลงก็ตาม แต่ความเร็วของอากาศที่ไหลผ่านตัวเรือนพัดลมชนิดนี้จะมีค่าต่ากว่าพัดลมชนิดใบพัดโค้ง ไปข้างหน้า 24 4. พัดลมแบบอากาศไหลตามแนวแกน (Axial flow fans) รูปที่ 8 แสดงกราฟสมรรถนะของพัดลมแบบอากาศไหลตามแนวแกน ที่มา : กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. จากรูปที่ 8 จะเห็นว่าเส้นกราฟของเฮดสถิตและเฮดรวมของพัดลมชนิดนี้จะลดลงและเพิ่มขึ้น ในช่วงเปอร์เซ็นต์ของปริมาตรเปิดให้อากาศเข้าสู่ตัวเรือนพัดลมมีค่าอยู่ประมาณ 30–50% ถ้าพัดลม ชนิดนี้ทางานอยู่ในช่วงดังกล่าวจะก่อให้เกิดความไม่เสถียรภาพขึ้นภายในระบบ และช่วงที่เหมาะสม สาหรับการทางานของพัดลมก็คือ ช่วงเปอร์เซ็นต์ของปริมาตรที่เปิดกว้างประมาณ 55–75% ซึ่งจะทา ให้การทางานของพัดลมมีประสิทธิภาพสูงสุด สามารถขับเคลื่อนอากาศได้ปริมาณที่มาก และใช้กาลัง งานในการขับเลื่อนไม่มากจนเกินไป เส้นกราฟการทางานของพัดลมจะค่อนข้างแบนราบ โดยเฉพาะ อย่างยิ่งภายในช่วงการทางานที่มีค่าเปอร์เซ็นต์ ของปริมาตรเปิดกว้างประมาณ 40% นั่นคือกาลังงาน ที่ใช้ในการขับเคลื่อนพัดลมภายในช่วงดังกล่าวจะมีค่าค่อนข้างคงที่ 2.6.3 การควบคุมการทางานของพัดลม (OPERATION CONTROL OF FAN) ระบบปรับอัตราการไหลของพัดลมให้เหมาะสมกับภาระการใช้งาน เรียกว่าระบบปริมาตร อากาศแปรผัน (VAV : Variable Air Volume) วิธีการควบคุมอัตราการไหลแปรผัน มีดังนี้ 1. การควบคุมแดมเปอร์ขาออก-วาล์วขาเข้า 2. การควบคุมความเร็วรอบ 3. การควบคุม rotor blade 4. การควบคุม stationary blade 5. การควบคุมจานวนเครื่อง (กรณีที่เดินเครื่องขนานหรืออนุกรม) 6. การควบคุมบายพาส 7. การควบคุม Guide Vane (Axial Flow) 25 โดยวิธีการควบคุมการไหลหลายๆแบบเมื่อนามาแสดงกราฟระหว่างอัตราการไหลและอัตราส่วนกาลัง ขับเพลาจะได้ ดังรูปที่ 9 รูปที่ 9 วิธีการควบคุมการไหลหลายๆแบบ ที่มา : กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. 2.6.4 แนวทางการอนุรักษ์พลังงานในพัดลม แนวทางการอนุรักษ์พลังงานในพัดลมรวมถึงการตรวจสอบและปรับปรุงระบบพัดลมเพื่อลด การใช้พลังงาน โดยมีจุดที่ต้องตรวจสอบ ดังนี้ 1. ปริมาณลมที่จ่ายออกมามากเกินความจาเป็นหรือไม่ 2. ประสิทธิภาพของพัดลม 3. สมรรถนะของพัดลมในช่วงที่ปริมาณลมเปลี่ยนแปลง 4. วิธีการควบคุมปริมาณลมมีประสิทธิภาพหรือไม่ 5. ความต้านทานของท่อและความเร็วลม 26 ประเด็นสาคัญในการอนุรักษ์พลังงานได้ คือ ลดปริมาณลม-ความดันให้เหมาะสมกับภาระและ ควบคุมการเดินเครื่องให้สอดคล้องกับปริมาณที่ต้องการสาหรับปัญหาพัดลม ควรเลือกพัดลมที่มี ประสิทธิภาพสูง ป้องกัน ฝุ่น ละอองสะสม และลดการรั่ว ไหล ในกรณีที่ปริมาณลมเปลี่ยนแปลง สามารถใช้วิธีหรี่แดมเปอร์ ควบคุม vane ขาเข้า ปรับจานวนพัดลม ควบคุม variable pitch ของ moving blade และควบคุ ม ความเร็ ว รอบการตรวจวิ เ คราะห์ เ พื่ อ อนุ รั ก ษ์ พ ลั ง งานรวมถึ ง การ ตรวจสอบสมรรถนะ การหรี่แดมเปอร์ ท่อโค้ง ความเร็วลมสูงเกินไป การรั่วไหลของอากาศ และการ อุดตันของไส้กรองอากาศการประหยัดพลังงานสามารถทาได้โดยการควบคุมความเร็วของพัดลมแทน การใช้แดมเปอร์ ซึ่งจะช่วยอนุรักษ์พลังงานได้อย่างมาก 2.7 Moody Chart ในทางวิศวกรรมแผนภูมิ Moody หรือ Moody diagram (หรือ Stanton diagram) คือกราฟ ในรูปแบบที่ไม่มีมิติซึ่งเกี่ยวข้องกับปัจจัยแรงเสียดทาน Darcy–Weisbach (𝑓𝐷 ), Reynolds number และความหยาบของพื้นผิว สาหรับ การไหลที่พัฒนาเต็มที่ในท่อกลม แผนภูมินี้สามารถใช้ทานายการ ลดลงของความดันหรืออัตราการไหลลงสู่ท่อดังกล่าวได้ รูปที่ 10 Moody Diagram ที่มา : Charlie Young, P.E 27 2.7.1 ประวัติความเป็นมา ในปี 1944 Lewis Ferry Moody ได้กาหนดปัจจัยแรงเสียดทาน Darcy–Weisbach เทียบกับ Reynolds number (Re) สาหรับค่าความหยาบสัมพัทธ์ต่าง ๆ แผนภูมินี้รู้จักกันทั่วไปในชื่อ Moody diagram ดัดแปลงมาจากงานของ Hunter Rouse แต่ใช้พิกัดที่ใช้งานได้จริงมากกว่า โดยใช้ในงาน ของ RJS Pigott อิงตามการวิเคราะห์การทดลองประมาณ 10,000 ครั้งจากแหล่งต่าง ๆ การวัดการ ไหลของของไหลในท่อที่ขรุขระเทียมโดย J. Nikuradse ในเวลานั้นยังใหม่เกินไปที่จะรวมอยู่ใน แผนภูมิของ Pigott จุดประสงค์ของแผนภูมิคือการนาเสนอภาพกราฟิกของฟังก์ชันของ CF Colebrook ร่วมกับ CM White ซึ่งให้รูปแบบเชิงปฏิบัติของเส้นโค้งการเปลี่ยนผ่านเพื่อเชื่อมโซนการเปลี่ยนผ่านระหว่าง ท่อเรียบและท่อขรุขระ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีความปั่นป่วนไม่สมบูรณ์ 2.7.2 ทฤษฎีและสมการต่าง ๆ ทีมของ Moody's ใช้ข้อมูลที่มีอยู่ (รวมถึงข้อมูลของ Nikuradse) เพื่อแสดงให้เห็นว่าการไหล ของของไหลในท่อดิบสามารถอธิบายได้ด้วยปริมาณไร้ มิติสี่ประการ ได้แก่ Reynolds number, Pressure loss coefficient, อัตราส่วนเส้นผ่านศูนย์กลางของท่อและความหยาบสัมพั ทธ์ข องท่ อ จากนั้นจึงสร้างกราฟเดียวที่แสดงให้เห็นว่าทั้งหมดนี้ยุบตัวลงบนเส้นชุดหนึ่ง ซึ่งปัจจุบันเรียกว่า แผนภูมิ Moody แผนภูมิไร้มิตินี้ใช้เพื่อคานวณการลดลงของความดันหรือ head loss, ℎ𝑓 (m) และ อัตราการไหลผ่านท่อ การสูญเสียแรงดันสามารถคานวณได้โดยใช้ สมการ Darcy–Weisbach ซึ่งมีค่า สัมประสิทธิ์แรงเสียดทานของ Darcy 𝑓𝐷 ปรากฏดังนี้ 𝐿 𝑉2 ℎ𝑓 = 𝑓𝐷 𝐷 2𝑔 จากนั้นสามารถประเมินการลดลงของแรงดันได้ดังนี้ ∆𝑃 =ρ𝑔ℎ𝑓 เมื่อนาสมการ head loss มาแทนในสมการการลดลงของแรงดันจะได้สมการดังนี้ ρ𝑉 2 𝐿 ∆𝑃 = 𝑓𝐷 2 𝐷 โดยที่ 𝜌 คือ ความหนาแน่นของของเหลว (kg/m3) 𝑉 คือ ความเร็วเฉลี่ยในท่อ (m/s) 𝑓𝐷 คือ ค่าสัมประสิทธิ์แรงเสียดทานจาก Moody Diagram 𝐿 คือ ความยาวของท่อ (m) 𝐷 คือ เส้นผ่านศูนย์กลางของท่อ (m) 28 แผนภูมิ Moody สามารถแบ่งการไหลออกเป็น 2 ระบบ คือ ระบบการไหลแบบ Laminar และแบบ Turbulent สาหรับ ระบบการไหลแบบ Laminar (Re < ~3000) ความหยาบไม่มีผ ลที่ สังเกตได้และปัจจัยแรงเสียดทาน Darcy–Weisbach (𝑓𝐷 ) แผนภูมิ Moody สามารถแบ่งการไหล ออกเป็น 2 ระบบ คือ ระบบการไหลแบบ Laminar และแบบ Turbulent สาหรับระบบการไหลแบบ Laminar (Re < ~3000) ความหยาบไม่มีผลที่สังเกตได้และปัจจัยแรงเสียดทาน Darcy–Weisbach (𝑓𝐷 ) วิเคราะห์โดย Poiseuille ได้ดงั นี้ 𝑓𝐷 = 64 Re โดยที่ค่า Reynolds number สามารถหาได้ดังนี้ 𝑅𝑒 = 𝜌𝑉𝐷ℎ 𝜇 โดยที่ 𝜌 คือ ความหนาแน่นของของไหล (kg/m3) 𝑉 𝐷ℎ 𝜇 คือ ความเร็วของไหล (m/s) คือ Hydraulic Diameter คือ ความหนืด (dynamic viscosity) (N·s/m²) สาหรั บ ระบบการไหลแบบ Turbulent ความสั ม พั น ธ์ ระหว่า งปั จ จั ย แรงเสี ย ดทาน 𝑓𝐷 Reynolds number และความหยาบสั ม พั น ธ์ มี ค วามซั บ ซ้ อ นมากขึ้ น แบบจาลองหนึ่ ง สาหรั บ ความสัมพันธ์นี้คือสมการ Colebrook (ซึ่งเป็นสมการโดยนัยใน 𝑓𝐷 ) 1 √𝑓𝐷 ≈ −2.0 log10 [ 2.51 Re√𝑓𝐷 𝜀 + ( 𝐷 )] 3.7 นอกจากนีย้ังมีสมการ Haaland ที่ถือเป็นค่าประมาณของสมการ Colebrook–White ที่เป็น นัย แต่ความคลาดเคลื่อนจากข้อมูลการทดลองนั้นอยู่ในขอบเขตความแม่นยาของข้อมูล ดังนี้ 𝜀 1.11 1 6.9 ≈ −1.8𝑙𝑜𝑔 [ +( 𝐷 ) ] Re 3.7 √𝑓 29 โดยที่ 𝜀 𝐷 คือ ค่าความหยาบสัมพัทธ์ (หน่วย) 𝜀 คือ ความหยาบสัมบูรณ์(m) 𝐷 คือ เส้นผ่านศูนย์กลางของท่อ (m) 2.8 Separation Bubble Laboratory for Flow Instabilities and Dynamics ของ Technische Universität Berlin ได้กล่าวถึง Fluid dynamics ของ turbulent separation bubbles (TSB) ไว้ว่า TSB จะเกิดขึ้นเมื่อ turbulent boundary layer ของ turbulent flow ที่ไหลผ่านพื้นผิว ที่แข็ง ดังรูปที่ 11 เกิดการ แยกตัวออกจากพื้นผิวดังกล่าว และกลับมาเชื่อมต่ออีกครั้ง (turbulent reattachment) ในบริเวณ ด้านท้ายเนื่องจากแรงดัน ย้อ นกลับ (adverse pressure gradients), ความโค้งหรือปัจจัยอื่น ๆ บริ เ วณที่ มี การไหลวนซ้า เช่ น นี้ มั ก เรี ย กว่า "separation bubble" ซึ่ ง การไหลใน Turbulent Separation Bubble มีความไม่คงที่ที่เด่นชัดในช่วงความถี่ที่หลากหลาย โดยทั่วไปจะเกิดขึ้นในสาม ช่วงความถี่ ได้แก่ ช่วงความถี่ต่า ซึ่งมักเรียกว่า flapping หรือ breathing ดังรูปที่ 12 ช่วงความถี่ ปานกลางจะเกี่ยวข้องกับการไหลออกของโครงสร้างที่สม่าเสมอ (coherent structures) ที่เกิดขึ้นใน shear layer ของ TSB และในช่ ว งความถี่ สู ง จะเกิ ด ความปั่ น ป่ ว นในระดั บ เล็ ก (small-scale turbulence) รูปที่ 11 Turbulent flow ที่ไหลผ่านพื้นผิวที่แข็ง 30 รูปที่ 12 แสดงflapping หรือ breathing V. Somashekar and A. Immanuel Selwyn Raj (2018) ได้กล่าวถึง Laminar Separation Bubble ดังรูปที่ 13 ว่าเกิดจากการไหลแยกตัว (separation flow) ใน laminar boundary layer อันเนื่องมาจากแรงดันย้อนกลับ (adverse pressure gradient) การเปลี่ยนแปลงของชั้นแยกตัวไป เป็นการไหลแบบปั่นป่วน (turbulent flow) การกลับมาเชื่อมต่อของชั้นขอบเขตในรูปแบบปั่นป่วน (turbulent reattachment) ภายใต้เงื่อนไขเหล่านี้ พื้นที่ที่เกิ ดการแยกตัวจะถูกกาหนดด้ว ยการ ไหลเวียนซ้า (recirculating flow) ในระดับปานกลางและมีแรงดันที่ค่อนข้างคงที่ ผลกระทบจากการเกิด Laminar Separation Bubble อาจสร้างปัญหา 2 ประเภทหลัก ได้แก่ ประสิทธิภาพของแผ่นอากาศลดลง (airfoil efficiency) เนื่องจากแรงลาก (drag) ของแผ่นอากาศ เพิ่มขึ้น และแรงดัน ที่แปรปรวนอย่างรุน แรง (pressure fluctuations) เกิดจากการระเบิ ด ของ laminar separation bubble ซึ่งส่งผลต่อเสถียรภาพและการทางานของโครงสร้าง รูปที่ 13 แสดง Laminar Separation Bubble 31 บทที่ 3 ขั้นตอนการออกแบบ ในบทนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงขั้นตอนการออกแบบและการดาเนินการต่าง ๆ สาหรับการ ออกแบบชิ้นงาน การทดลอง การ Simulation โดยรายละเอียดพื้นฐาน ดังนี้ 3.1 ความต้องการของโครงงาน 3.1.1 ค่าเฉลี่ย Air Change Rate เพิ่มขึ้น 5% ในช่วง 25 เซนติเมตรจากพื้น3.1.2 จุดที่ Air Change Rate ต่าที่สุดจะต้องไม่ลดลงเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง 3.1.2 ลดค่าแอมโมเนียเฉลี่ยทั้งโรงเรือนลง 25% ในช่วง 25 เซนติเมตรจากพื้น 3.1.3 ใช้ Simulation โปรแกรมในการออกแบบ ทั้งนี้ต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องของผล การ Simulation 3.2 ข้อกาหนดการออกแบบ 3.2.1 วัสดุที่ใช้มีความคงทนสามารถใช้งานได้เป็นระยะเวลานาน 3.2.2 การออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์เสริมไม่ก่อเกิดอันตรายในการใช้งาน 3.2.3 การออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์เสริมไม่สร้างความเสียหายต่อสิ่งปลูกสร้าง 3.3 มาตราฐาน โครงการนี้มี 2 มาตรฐานเป็นตัวเปรียบเทียบ คือของประเทศไทยและระดับนานาชาติ คือ มาตราฐานกรมปศุ สั ต ว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ แ ละ มาตราฐาน HFAC standards for Chickens จึงได้สร้างตารางเปรียบเทียบค่าตัวแปรต่าง ๆ ดังในตารางที่ 13 32 ตารางที่ 13 แสดงการเปรียบเทียบระหว่าง 2 Standard 3.4 ขนาดของโรงเรือนจากการสารวจพื้นที่จริง การออกแบบจาลองพื้นฐานนั้นจะเป็นการจาลองจากต้นแบบสถานที่จริงโดยมีการลงสารวจวัด ขนาดพื้นที่จริง โดยจะมีขนาดหลักคือ 16 x100 x 2.2 เมตร (กว้าง x ยาว x สูง) และจะมีรายละเอียด ขนาดเพิ่มเติมเติม ดังรูปที่ 14 และ15 ทั้งนี้เมื่อนาขนาดของโรงเรือนไปออกแบบ เพื่อลดความซับซ้อน ลงจะไม่คิดบางรายละเอียด เช่น ขนาดของเสา พัดลมส่วนต่อเติมที่ท้ายโรงเรือน เป็นต้น รูปที่ 14 เขียนแบบโรงเรือน Top View 33 รูปที่ 15 เขียนแบบโรงเรือน Side View 3.4.1 Concept Generation การออกแบบเพื่อตอบโจทย์ต่อเป้าหมายนั้น ได้มีการนาขนาดของโรงเรือนที่ลดรายละเอียดมา เป็นต้นแบบในการออกแบบ โดยรวบรวมความคิดของสมาชิกภายในโครงการ ได้มีการสร้างรูปแบบ ต่าง ๆ ดังนี้ ตารางที่ 14 Concept Generation No. 1 Concept คาอธิบาย ติดช่องด้านข้างเพื่อ เพิ่มการระบาย อากาศ 2 ติดตั้งลูกหมุนระบาย อากาศ 3 ติดตั้งท่อตรงด้านบน เพดานเพื่อดูด อากาศออก 34 4 เปลี่ยนทิศทางการ ระบายอากาศ 5 ติดตั้งแผ่นกั้น ด้านบนติดกับเพดาน 6 ติดตั้งแผ่นกั้น ด้านล่างติดกับ พื้นดิน ติดตั้งแผ่นกั้นตรง กลาง 7 8 ติดตั้งแผ่นกั้น ด้านบนแต่มีการ ออกแบบให้แผ่นกั้น มีส่วนโค้งเว้า ติดตั้งพัดลมเพิ่ม ระหว่างโรงเรือน 9 10 ติดตั้งพัดลมด้านยาว เพิ่ม 1 ด้าน 35 11 ติดตั้งพัดลมรอบ นอกตลอดทั้ง โรงเรือน 12 สร้างกาแพง ด้านหน้าทางเข้าเพื่อ เป็นช่องลม ติดตั้งให้พื้นที่พัดมี ขนาดเท่ากับ พื้นทีC่ ooling Pad 13 14 ติดตั้งช่องนาอากาศ เข้าตลอดแนว ติดตั้งพัดลมด้านข้าง ทั้งฝั่งเพื่อนาอากาศ เข้าและติดลูกหมุน ระบายอากาศไว้ ด้านบน ติดตั้งแผ่นกั้นโดยที่ แผ่นกั้นสามารถนา อากาศเข้ามาได้ 15 16 17 ติดตัง้ Cooling pad ในฝั่งแนวยาวทั้ง2 ด้านและพัดด้าน กว้างทั้ง2ฝั่ง 36 3.4.2 Evaluation Process จากรูปแบบต่าง ๆ ที่สมาชิกได้รวบรวมความคิดออกมาจาเป็นต้องมีการคัดเลือก โดยจะมีการ ตั้งเกณฑ์ในการคัดเลือก คือ 1. ต้นทุนในการติดตั้งและบารุงรักษา 2. การส่งผลต่อพื้นที่ในการเลี้ยงไก่ 3. ความปลอดภัย 4. ความยากในการติดตั้ง 5. ความยากในการใช้งาน ซึ่งในแต่ละหัวข้อนั้นจะมีการ ให้น้าหนักคะแนนที่ไม่เท่ากัน ดังตารางที่ 15 ตารางที่ 15 ตารางการตั้งเกณฑ์ในการคัดเลือกรูปแบบที่ใช้ในการ Simulation การให้น้าหนักคะแนนทาให้ทราบถึงรูปแบบที่คาดว่าจะตอบสนองต่อเป้าหมายได้ดี โดยหาก ยิ่งมีคะแนนที่สูงนั้นหมายถึงว่ามีความเหมาะสมต่อเกณฑ์การให้คะแนนที่สูง โดยจะมี 3 ลาดับ Model ที่ได้คะแนนสูง ดังนี้ คือ Design ที่ 5, 6 และ 8 จากมากไปน้อยตามลาดับ ดังตารางที่ 16 ตารางที่ 16 ตารางการให้คะแนนในการคัดเลือกรูปแบบที่ใช้ในการ Simulation 37 ตารางที่ 17 Concept ที่มีคะแนนมากที่สุด 3 อันดับ No. 5 Concept 6 8 กาหนดให้ Concept 5,6 และ 8 เป็น Case01, Case02 และ Case03 ตามลาดับ 3.5 การกาหนดออกแบบ ในการออกแบบและสร้างแบบจาลองจาเป็นต้องกาหนดค่าพารามิเตอร์ที่ชัดเจนเพื่อให้เข้าใจ ตรงกัน โดยมีรายละเอียด ดังนี้ 3.5.1 ความหนา ความหนาของ Air Deflector หมายถึงขนาดของโครงสร้างที่อยู่ในแนวตั้งฉากกับการไหล ของอากาศ แต่ขนานไปกับเพดานและพื้นของโรงเรือน ดังรูปที่ 16 รูปที่ 16 แสดงพื้นที่ของความหนา Air Deflector 38 3.5.2 ความสูง ความสูงของ Air Deflector หมายถึง การวัดจากเพดานของโรงเรือน (0 เมตร) ลงมาจนถึง 2.2 เมตรที่ติดกับพื้นโรงเรือน ดังรูปที่ 17 รูปที่ 17 แสดงพื้นที่ของความสูง Air Deflector 3.5.3 มุมองศา มุมองศา Air Deflector คือ วัดจากด้านหลังของ Air Deflector โดยที่มีมุมทิศตั้งฉากกับพื้นที่ ด้านหลังของโรงเรือน ดังรูปที่ 18 รูปที่ 18 แสดงพื้นที่ของความสูง Air Deflector 39 3.5.4 ระยะการติดตั้ง Air Deflector ตัวแรก (First Air Deflector) ระยะแรกของการติดตั้ง Air Deflector ตัวแรกนั้นจะนับระยะจากทางเข้าของอากาศจนถึงพี้นที่ที่ อากาศสัมผัสกับตัว Air Deflector ดังรูปที่ 19 รูปที่ 19 แสดงพื้นที่ของความสูง Air Deflector 3.5.5 ระยะห่างระหว่าง Air Deflector (Series) เมื่อทาการติดตั้ง Air Deflector หลายตัวจาเป็นที่จะต้องกาหนดระยะห่างระหว่างกัน โดยจะ วัดจากพื้นผิวด้านหลังของ Air Deflector ตัวแรก จนถึงพื้นผิวด้านหน้าของ Air Deflector อีกตัวที่ สอง ดังรูปที่ 20 รูปที่ 20 แสดงระยะห่างระหว่าง Air Deflector 3.6 การ Simulation จาก Idea01, Idea02 และ Idea03 เพื่อความง่ายในการวิเคราะห์จะทาการ Simulation ด้วย กรณี Base case ก่อน ซึ่งคือโมเดลจากขนาดโรงเรือนจริงก่อนที่จะทาการออกแบบและอาจจะมีการ ติดชิ่งลมมากกว่า 1 ตัว โดยวิเคราะห์และแก้ปัญหาด้วยฟังก์ชัน Fluid Flow Fluent เนื่องจากเป็น จาลองการไหลที่ต้องการความละเอียดระดับอนุภาค โดยใช้โปรแกรม Ansys 3.6.1 การกาหนด Dimension กาหนด Geometry เป็น 2D โดยเลือกขนาดตามความยาวของโรงเรือนดังรูปที่ 21 เพื่อให้ ง่ายต่อการ Simulation และตรวจสอบความถูกต้อง เนื่องจากการเริ่มต้น Simulation ด้วยโมเดล 3D ต้องใช้ทรัพยากรและเวลาที่มากกว่าในการคานวนเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง 40 รูปที่ 21 เลือก 2D ตามความยาวของโรงเรือน 3.6.2 การกาหนด Mesh กาหนด Global mesh เป็น 0.05 เมตร และเลือกใช้ Feature Inflation เพื่อจัด Boundary layer บริเวณใกล้กาแพงให้มีความถูกต้อง เนื่องจากการไหลในบริเวณใกล้กาแพงเปลี่ยนแปลงเร็วใน ทิศตั้งฉากกับกาแพง ซึ่ง Boundary layer นี้จะมีผลต่อการคานวณ Pressure loss ที่เกิดขึ้น และ การทาให้ขนาดของ Cell มีลักษณะของด้านขนานกับกาแพงนั้นยาวกว่าด้านที่ตั้งฉากกับกาแพง ดังรูปที่ 22 รูปที่ 22 ลักษณะแบบของ Mesh ในกรณี Base case 3.6.3 การกาหนด Condition กาหนดค่า Viscous Model เป็น Turbulences เนื่องจากอากาศที่ไหลมีความเร็วสูง ซึ่ง สามารถคานวนได้จากค่า Re (Reynolds Number) ดังสมการนี้ Re = 𝜌VDh μ 𝜌 คือ ความหนาแน่นของของไหล (kg/m3 ) V คือ ความเร็วของไหล (m/s) 41 Dh คือ Hydraulic Diameter 𝜇 คือ ความหนืด (dynamic viscosity) (N·s/m²) 1. คานวณหา Hydraulic Diameter ค่า Dh หาได้จากการคานวณสมการ ดังนี้ Dh = 4A P โดยที่ A คือ พื้นที่หน้าตัดของไหล (cross-sectional area) (m²) P คือ ความยาวรอบรูปของพื้นที่หน้าตัด (m) Dh = 4(2.2X) 4.4 + 2X แทน X เท่ากับ Infinity เนื่องจากทาการคานวณเป็น 2D ทาให้ด้าน W มีระยะเป็นอนันต์ จึงได้ 8.8 Dh = lim (4.4 ) 𝑥→∞ 𝑥 +2 Dh = 4.4 𝑚 2. คานวณหา Reynolds Number ดังนี้ Re = Re = 𝜌VDh μ 1.225 × 2.7 × 4.4 1.81 × 10−5 Re = 804,033 จากการคานวนหาค่า Reynolds Number ค่าที่ได้มีค่ามากกว่า 4000 จะเป็นการไหลแบบ Turbulent แต่หากมีค่าน้อยกว่า 2000 จะถือว่าเป็นการไหลแบบ Laminar กาหนด Solver โดย Type เป็น Pressure-Based, Velocity Formulation เป็น Absolute, Time เป็น Steady และ 2D Space เป็น Planar ในส่ ว นของ Viscous Model จะใช้ k-epsilon โดย k-epsilon Model เป็ น Realizable และ Near-Wall Treatment เป็น Standard Wall Functions และในส่วนของ Fluid ใช้เป็นอากาศซึ่งจะใช้ค่า default โดยมีความหนาแน่นเท่ากับ 1.225 kg m3 kg และ ความหนืดเท่ากับ 1.7894e-5 m∙s 42 3.6.4 การกาหนด Boundary Condition 1. ฝั่งที่ติดตั้ง Cooling Pad เป็น Pressure Inlet เนื่องจากเป็นทางไหลเข้าของอากาศ และ พัดลมด้านหลังจะทาให้ความดันภายในแบบจาลองมีการเปลี่ยนแปลงไปตามความเร็วที่เกิดขึ้น ซึ่งจะ เกิดความต่างของความดันสภาพแวดล้อมกับความดันภายใน โดยความดันที่ไหลเข้าเป็นความดัน บรรยากาศจึงตั้งค่าที่ 0 Gage 2. ฝั่งที่ติดตั้งพัดลมเป็น Outlet เนื่องจากเป็นทางออกของอากาศ กาหนดเป็น Exhaust fan เนื่องจากต้องการดูดอากาศออกซึ่งจะแปรเปลี่ยนไปตาม Pressure ที่เกิดขึ้นในแบบจาลอง เมื่อ กาหนด Outlet เป็น Exhaust fan แล้ว Pressure Jump เลือกเป็น Polynomial เนื่องจากมีความ ยืดหยุ่นและตอบสนองต่อสถานการณ์ที่ซับซ้อนได้ดี โดยค่าที่นามาใช้ Simulation เป็นค่าที่ได้จาก กราฟ Air Flow ของพัดลมรุ่น EC 50 ดังรูปที่ 23 ในแบบจาลองที่ตั้งค่า Inlet เป็น Velocity inlet และ Outlet เป็น Pressure outlet ได้เส้นสมการดังนี้ 𝑌 = 66.929 + 1.3436𝑋 − 2.4472𝑋 2 รูปที่ 23 กราฟ Airflow พัดลมรุ่น EC50 43 รูปที่ 24 กราฟ Polynomial 3. เนื่องจากเป็นแบบจาลอง 2D ทาให้ไม่สามารถกาหนด Condition ของกาแพง 2 ฝั่งได้ จึงกาหนดพื้นและเพดาน เป็น Type Wall และเลือกเป็น Non-Slip รูปที่ 25 กาหนด Boundary Condition 3.6.5 การใส่ก๊าซแอมโมเนีย (NH3) การใส่ก๊าซแอมโมเนีย เข้าไปในระบบเพื่อทาการ Simulation มีขั้นตอนดังนี้ 1. ทาการสร้างพื้นที่แหล่งกาเนิดของก๊าซแอมโมเนีย ซึ่งเกิดบริเวณพื้นด้านล่าง โดยใช้ Cell Registers โดยทาการสร้าง Region ขึ้นมาดังรูปที่ 26 ขนาดของพื้นที่อยู่ที่ 16x99x0.01 เมตร การที่ ไม่สร้างให้ครบ 100 เมตรตามความยาวนั้นเพื่อให้ Boundary Conditions ของ Inlet และ Outlet อยู่ครบถ้วน และเพื่อความง่ายของการทา simulation รูปที่ 26 กาหนด Boundary Condition 44 2. จากนั้นทาการ Separate Cells Zone แล้วเปลี่ยนชื่อเปลี่ยน Ammonia 3. ทาการเพิ่ ม Material โดยทาการเพิ่ ม Ammonia-Vapor มาในระบบ จากนั้ น ทาการ เปลี่ ย น Material ใน Cell Zone Conditions ของ Cell Zone: Ammonia มาเป็ น AmmoniaVapor 4. จากนั้นทาการเพิ่ม User-Defined Scalars โดยปรับ Number of User-Defined Scalars เป็น 1 แล้วจากนั้นทาการเพิ่ม Source Terms ที่ Cell Zone: Ammonia มาและทาการเพิ่ ม ค่า kg User Scalar โดยปรับเป็นค่าคงที่เท่ากับ 2.104669e-5 (m3s) ซึ่งค่านี้นั้นคานวณมาจากข้อมูล ดังนี้ 4.1 ไก่ 1 ตัวผลิตมูลไก่ เท่ากับ 0.2 (kg/day) g 4.2 จานวนก๊าซแอมโมเนียในมูลไก่ เท่ากับ 7.58 ( ) kg 4.3 จานวนไก่ทั้งหมด เท่ากับ 19,000 ตัว 4.4 พื้นที่ของ Source term Zone เท่ากับ 15.84 m3 ซึ่งมีการคานวณดังนี้ ไก่ 19,000 ตัวนั้นผลิตมูลไก่ต่อวัน = 19,000 x 0.2 kg = 3800 kg kg g ดังนั้น ไก่ 19,000 ตัวจะผลิตก๊าซแอมโมเนียต่อวัน = 3,800 (day) x 7.58 (kg) g = 28,804 (day) kg 28,804 kg 1 day จากนั้นแปลงหน่วยให้เป็น ( s ) จะได้ = ( 103 day) x (86400 s ) kg = 3.3338e-4 s ดังนั้น ค่า Source term ของก๊าซแอมโมเนีย = kg 3.3338e−4 ( s ) 15.84 m3 kg = 2.104669e-5 (m3s) 5. ทาการ Initialization แล้ว ทาการ Run Calculation 1 รอบเพื่อนาค่า Turbulence Viscosity มาใช้งาน เมื่อทาการ Run เสร็จแล้วแก้ไข Cell Zone ทั้งหมดตั้งค่า Material ในส่วนของ kg UDS Diffusivity โดยเลือก Coefficient เป็น Expression แล้วกด Edit แล้วใส่ค่า 1.514e-5 (ms) ซึ่งมาจากค่า Diffusivity ของแก๊สแอมโมเนีย + Turbulence Viscosity ที่มาจากการคานวณของ โปรแกรมเพื่อให้เกิดการแพร่กระจายได้ใกล้เคียงกับความจริงมากยิ่งขึ้น 45 6. ทาการ Initialization จากนั้นเพิ่ม Report plot โดยสร้าง Surface Integral ของ User Defined Scalars และ ให้ เ ลื อ ก Interior ทั้ ง หมด จากนั้ น เพิ่ ม เข้า ไปใน Selected Report Definitions เพื่อที่จะตรวจสอบการหยุดนิ่งของแอมโมเนียเมื่อทาการ Run Iterations 3.6.6 การกาหนด Solution 1. Monitor เลือก Residual เพื่อปรับตั้งค่าในการคานวณเนื่องจากค่า Residual ที่ต่าจะ ส่งผลต่อความถูกต้องของค่าที่ได้ออกมาจากการทา Simulation โดยพื้นฐานจะใช้ค่า Residual เป็น 1e-6 2. Initialization เลือกเป็น Hybrid Initialization เนื่องจากมีความเหมาะสมในปัญหาที่ ซับซ้อนมีการไหลที่ไม่เสถียรและต้องการความแม่นยาสูง โดยการตั้งค่า Hybrid Initialization นี้จะ ปรับ Number of Iteration ให้มีลู่เข้าค่า Residual ที่ตั้งไว้ 3.6.7 Result ในการตรวจสอบผลลัพธ์จาเป็นต้องตรวจสอบค่าหลายตัวแปรว่าเป็นไปตามที่คาดการณ์ 1. Contours เป็นการแสดงผลในลักษณะแผ่นสีของค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ โดยพารามิเตอร์ ที่ต้องตรวจสอบ มีดังนี้ 1.1 Pressure ตรวจสอบลักษณะการเกิดของ Static Pressure ว่าเป็นไปตามทฤษฎีอุโมงค์ลม โดย ความดันที่ Inlet ต้องมีค่ามากกว่าความดันที่ Outlet 1.2 Velocity ตรวจสอบความเร็วที่เกิดขึ้น ณ จุด Inlet นั้นมากกว่าค่าตามกราฟประสิทธิภาพของ พัดลม 1.3 Turbulence ตรวจสอบค่า Wall Y+ ที่ขอบกาแพงว่าไม่เกินกว่าค่าทฤษฎีของ Viscous Model ที่กาหนด เพื่อความถูกต้องและแม่นยาของการ Simulation 1.4 Mesh การตรวจสอบ Mesh ว่ามีความละเอียดพอที่จะคานวณการเปลี่ยนแปลงที่มีระยะ การเปลี่ยนแปลงที่น้อย ดังรูปที่ 27 จะเห็นได้ว่ามีการเปลี่ยนเฉดสีในตาราง Mesh 46 รูปที่ 27 แสดเฉดสีที่เปลี่ยนในตาราง Mesh 2. Vectors เป็นการแสดงผลแบบลูกศรที่แสดงทิศทางการไหลของพารามิเตอร์ที่เลือก เช่น Velocity มีทิศทางการไหลเป็นแบบใดและเกิดปัญหาการไหลที่ไม่ต้องการหรือไม่ 3. Plot เลือก XY Plot เนื่องจากเป็นการแสดงกราฟข้อมูลเชิงปริมาณของค่าพารามิเตอร์ที่ เลือกในแบบจาลอง โดยการตั้งค่า Option จะเลือกเป็น Position on Y Axis เพื่อให้ระยะของ แบบจาลองอยู่ในแกน Y และค่าพารามิเตอร์ที่เลือกอยู่ในแกน X 4. Report เลื อ ก Surface Integrals type เป็ น Area Weighted Average เนื่ อ งจาก ต้องการตรวจสอบค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ ที่พื้นผิวของแบบจาลอง เช่น ค่า Pressure Inlet, Pressure Outlet, Velocity ที่ ระยะต่าง ๆ เป็นต้น 3.6.8 การตรวจสอบความถูกต้องของ Mesh 1. เลือก Cell Registers ให้สร้าง Region ที่มีขนาดครอบคลุม Model ส่วนที่เราต้องการ ปรับ Mesh ให้มีความละเอียดเพิ่มขึ้น 2. ใช้ Function Adapt และเลื อ กเป็ น Manual adaption based on criteria จากนั้ น เลือก region ที่สร้างไว้ โดยฟังก์ชันที่เราเลือกนั้นเมื่อกด Adapt โปรแกรมจะทาให้ Cell พื้นที่ที่เลือก นั้นมีความละเอียดเพิ่มขึ้น 4 เท่า 3. ตรวจสอบค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ ของ mesh แบบหยาบกับละเอียดและทาการคานวณค่า ความคลาดเคลื่อนของกราฟที่เกิดขึ้น 47 3.7 การคานวณทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง ลักษณะการไหลของทั้งสองรูปแบบแตกต่างกันที่ลักษณะการวิ่งเข้าสู่สถานะ fully develop ดังรูปที่ 28 ซึ่งการไหลแบบ Turbulent นั้นสั้นทาให้การกาหนด Mesh ที่ขอบของกาแพงจาเป็นต้อง มีความละเอียดที่สูง เพื่อค่าที่มีความแม่นยาและใกล้เคียงความเป็นจริงที่สุด รูปที่ 28 แสดงการไหล Fully developed ของ Laminar และ Turbulent เนื่องจากพื้นที่ของโรงเรือนมีลักษณะที่ยาวตรง ซึ่งจะทาให้เกิด Pressure loss คานวนได้ จากสมการ ดังนี้ 𝑓𝐿 1 P𝑙𝑜𝑠𝑠 = ( + 𝐾𝑙 ) ( 𝜌𝑣 2 ) 𝑑 2 คือ ค่าความต้านทาน (friction factor) 𝐿 คือ ความยาวของท่อ (m) 𝑑 คือ เส้นผ่าศูนย์กลางท่อ (m) 𝐾𝑙 คือ Minor loss 𝜌 คือ ความหนาแน่นของของไหล (kg/m³) อากาศ ณ อุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส จะได้ 𝜌 = 1.164 kg/m³V คือ ความเร็วของ ของไหล (m/s) 𝑓 การคานวณ 𝑓 (friction factor) สามารถหาได้จาก Moody Diagram หรือ สมการของ Haaland เนื่องจากแบบจาลองเป็นลักษณะสี่เหลี่ยม จึงกาหนดให้ D = Dh และวัสดุที่บริ เวณ กาแพงโรงเรือนส่วนใหญ่เป็นแผ่นยางและจากตารางที่ 12 จะได้ค่า Roughness = 0.01 mm. 1. คานวณหา friction factor ดังนี้ ค่า Re ที่ได้จากการคานวณข้างต้น มีค่า 804,033 Relative Pipe Roughness = = 𝜀 𝐷 0.01 × 10−3 4.4 48 = 2.27 × 10−6 จาก Moody Diagram จะได้ค่า 𝑓 ≈ 0.013 เมื่อแทนค่าจากสมการของ Haaland 1 6.9 √𝑓 ≈ −1.8𝑙𝑜𝑔 [ +( 804,033 𝑓 ≈ 0.012 2.27 × 10−6 3.7 1.11 ) ] 2. คานวณหา Pressure loss ดังนี้ กาหนดค่า 𝐾𝑙 = 0 เนื่องจากในแบบจาลองไม่คานวณ Minor loss P𝑙𝑜𝑠𝑠 = ( 0.012 × 100 4.4 1 + 0) ( × 1.164 × 4.722 ) 2 P𝑙𝑜𝑠𝑠 = 3.56𝑃𝑎 3.8 ข้อจากัดการ Simulation แบบจาลองนี้จะเป็นการจาลองการไหลของอากาศภายในโรงเรือนแบบอุโมงค์ลมซึ่งภายใน อากาศมีการผสมของแก๊สแอมโมเนียที่เกิดขึ้นมาภายในโรงเรือนไก่ ซึ่งจะเน้นไปที่การจาลองการไหล ดูลักษณะการไหลที่เกิด ความเร็ว ความดันที่ได้ รวมถึงการพัดพาของแก๊สเป็นไปตามที่ต้องการ จากเหตุผลข้างต้นทาให้เลือกเป็น Fluent เนื่องจากมีความสามารถในการจาลองการไหลที่มี ความซับซ้อน มีการผสมกันของ Fluid หลายอย่างทาให้มีความยื่นหยุ่นในการทาแบบจาลอง ในขณะ ที่ CFX นั้นมีความเหมาะสมสาหรับการจาลองการเปลี่ยนแปลงทางกลและความร้อน โดยเฉพาะหาก อุปกรณ์มีการหมุนวน 3.9 ข้อกาหนดการ Simulation จาก Idea01 ที่มีการติดตั้ง Air Deflector ด้านบนของโรงเรือนซึ่งยังไม่ทราบว่าตาแหน่งการ ติดตั้งและลักษณะของซึ่งลมที่เหมาะสมทาให้ต้องทาการ Simulation เพื่อดูแนวโน้มต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ดังนี้ 3.9.1 ความหนา จะทาการทดสอบที่ความหนา 1.0, 0.5 และ 0.1 เมตร โดยจะใช้ความสูง Air Deflector ลงมา จากเพดานที่เท่ากันคือ 1 เมตร และติด Air Deflector ที่ระยะ 40 เมตรจากหน้าโรงเรือน 49 3.9.2 ความสูง จะทาการทดสอบที่ ค วามสู ง 0.5, 1.0, 1.25 และ 1.5 เมตร โดยจะใช้ ค วามหนาของ Air Deflector ที่เท่ากันคือ 0.5 เมตร และติด Air Deflector ที่ระยะ 40 เมตรจากหน้าโรงเรือน 3.9.3 องศา จะทาการทดสอบที่ 30, 45, 60 และ 90 องศา โดยจะใช้ความสูงของ Air Deflector ลงมา จากเพดานที่เท่ากันคือ 1 เมตร และความหนาที่เท่ากันคือ 0.5 เมตร ซึ่งจะติด Air Deflector ที่ระยะ 40 เมตรจากหน้าโรงเรือน 3.9.4 ตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรก จะทาการทดสอบหาตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรกที่ระยะ 10, 15, 25, 30, 40 และ 50 เมตร โดยจะใช้ความสูงของ Air Deflector ลงมาจากเพดานที่เท่ากันคือ 1 เมตร และความหนาที่ เท่ากันคือ 0.5 เมตร และมุม 90 องศา 3.9.5 ระยะห่างระหว่าง Air Deflector จะทาการทดสอบโดยจะนาผลจากการวิเคราะห์ผลการทดลอง ความหนา ความสูง องศาและ ตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรกมาใช้ และทาการทดลองโดยใช้ระยะห่างระหว่าง Air Deflector ที่ระยะ 5, 10, 15, 20 เมตร การตรวจสอบนั้นจะทาการตรวจสอบค่า Static Pressure outlet, Velocity Inlet, Velocity ที่ 25 เซนติเมตร, AVG Ammonia ที่ 25 เซนติเมตร และ XY plot ของก๊าซแอมโมเนีย และ XVelocity ของแต่ละกรณี 50 บทที่ 4 ผลการจาลอง ผลจากการจาลองทา Simulation วิเคราะห์และแก้ปัญหาโดยโปรแกรม Ansys แบ่งออกเป็น 3 Idea ในแต่ ละ Idea จะมี 5 case ได้ แ ก่ การหาความหนา ความสู ง องศา ตาแหน่ ง ของ Air Deflector ตัวแรกและจานวน Air Deflector ที่เหมาะสมที่สุด ซึ่งทาการเปรียบเทียบกับกรณี Base Idea และทาการตรวจสอบความถูกต้องของการ Simulation ดังนี้ 4.1 Idea01 การติดตั้ง Air Deflector ที่ด้านบนเพดาน โดยเปรียบเทียบค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ กับกรณี Base Idea เพื่อหาขนาดของ Air Deflector ที่เหมาะสมสาหรับการแก้ไขปัญหาของโครงการนี้ 4.1.1 การหาความหนาของ Air Deflector ที่เหมาะสม ทาการทดลองหาความหนาของ Air Deflector ที่ความหนา 1 , 0.5 และ 0.1 เมตรโดย กาหนดความสูงของ Air Deflector ที่ 1 เมตร และติดตั้งที่ระยะห่าง 40 เมตร จากหน้าโรงเรือน จากนั้นทาการเก็บค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการทดลอง ดังนี้ 4.1.1.1 Contour ของ X velocity ผลลัพธ์จากการ simulation สังเกตได้ว่าความเร็ว ณ ตาแหน่งใต้ Air Deflector มีความเร็วที่ เพิ่มมากขึ้น เนื่องจากเส้นทางการไหลของอากาศมีขนาดเล็กลง ดังรูปที่ 29 พบว่า Air Deflector มี ลักษณะและขนาดของความเร็วการไหลที่ใกล้เคียงกัน รูปที่ 29 แสดง Contour ของ X velocity ที่ความหนา (บน) 1 m, (กลาง) 0.5 m และ (ล่าง) 0.1 m 51 4.1.1.2 Contour ของแอมโมเนีย ผลลัพธ์จากการ simulation ของแอมโมเนียที่เกิดขึ้นภายในโรงเรือน เนื่องจาก Air Deflector ที่ความหนา 1 , 0.5 และ 0.1 เมตร มีผลลัพธ์ต่างกันน้อยมาก จึงนาค่า Contour ของแอมโมเนียที่ ความหนา 0.5 เมตร เปรียบเทียบกับกรณี Base case ดังรูปที่ 30 รูปที่ 30 แสดง Contour ของ X velocity ที่กรณี (บน) Base Idea และที่ความหนา (ล่าง) 0.5 เมตร จากรูปจะสังเกตได้ว่าที่กรณี Base Idea แอมโมเนียจะเกิดการสะสมมากและความเข้มข้นของ แอมโมเนียบริเวณพื้นจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้นเล็กน้อย เมื่อเทียบกับกรณีที่ติดตั้ง Air Deflector ที่ความ หนา 0.5 เมตร พบว่าพื้นที่ด้านหลังของ Air Deflector ความเข้มข้นของแอมโมเนียจะมีค่าน้อยและ กระจายสูงเมื่อเปรียบเทียบกับบริเวณพื้นที่ด้านหน้าโรงเรือน X-Velocity at 25 cm (m/s) 4.1.1.3 กราฟของ X velocity และกราฟของแอมโมเนีย กราฟของ X velocity ดังรูปที่ 31 และกราฟของแอมโมเนีย ดังรูปที่ 32 ที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน 100 เมตร พบว่าความหนาของ Air Deflector ที่ความหนา 1, 0.5 และ 0.1 เมตร มีค่า X velocity และแอมโมเนียต่างกันน้อยมาก ซึ่งมีค่าประมาณ 1% X-Velocity (Thickness) 8 7 6 5 4 3 2 1 0 TN 1m TN 0.5m TN 0.1m 0 20 40 60 Position (m) 80 100 รูปที่ 31 แสดงกราฟ X velocity เฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน 52 Ammonia (Thickness) Ammonia at 25 cm (kg/m^3) 1.0E-05 8.0E-06 6.0E-06 TN 1m TN 0.5m 4.0E-06 TN 0.1m 2.0E-06 0.0E+00 0 20 40 60 80 100 Position (m) รูปที่ 32 แสดงกราฟแอมโมเนียเฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน ทั้งนี้ จากการเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการ Simulation พบว่าความหนาที่ น้อยกว่า 1 เมตร ส่งผลต่อ X velocity และแอมโมเนียที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตร ต่างกันน้อยมาก เพื่อ ความง่ายและประหยัดทรัพยากรจึงจะใช้ความหนาที่ 0.5 เมตร ในการ Simulation 4.1.2 การหาความสูงของ Air Deflector ที่เหมาะสม ทาการทดลองหาความสูงของ Air Deflector ที่ความสูงลงมาจากเพดาน 1.5 , 1.25 , 1 และ 0.5 เมตร โดยกาหนดความหนาที่ 0.5 เมตร และติดตั้งที่ระยะห่าง 40 เมตรจากหน้าโรงเรือน จากนั้น ทาการเก็บค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการทดลอง ดังนี้ 4.1.2.1 Contour ของ X velocity จากการวิเคราะห์ การกระจายของความเร็ว ลมในแนวแกน X (X Velocity) ยิ่งติดตั้ง Air Deflector สูงขึ้น จะทาให้ความเร็วลมใต้ Air Deflector เพิ่มขึ้น เนื่องจากอากาศที่ ไหลผ่านมีพื้นที่ จากัดมากขึ้น ทาให้ลมถูกบีบอัดและไหลด้วยความเร็วที่สูงขึ้น และเมื่อ Air Deflector ติดตั้งสูงเกินไป ดังรูปที่ 33 ของกรณีการติด Air Deflector ที่ความสูง 1.5 เมตร จะพบว่าความเร็วทางเข้ามีค่าลดลง จากกรณีที่ความสูงอื่น ๆ เนื่องจากลมที่ถูกบีบอัดมากเกินไปจะเกิดแรงดันย้อนกลับที่ผลักอากาศ กลับไปยังทางเข้า อีกทั้งบริเวณด้านหลัง Air Deflector จะเกิดแรงดันต่า ซึ่งอากาศจากบริเวณอื่นจะ พยายามไหลย้อนกลับเข้ามาเพื่อเติมเต็มพื้นที่ นี้ทาให้เกิดกระแสลมหมุนวน (Vortex Flow) โดย กระแสลมหมุนวนนี้ทาให้ลมบางส่วนไหลย้อนกลับไปทางเข้า ทาให้ลมใหม่ที่กาลังเข้ามาชนกับกระแส ลมเก่า และลดความเร็วในการไหลเข้าของอากาศใหม่ ซึ่งประสิทธิภาพของการถ่ายเทอากาศภายใน โรงเรือนก็จะลดลง 53 รูปที่ 33 แสดง Contour ของ X velocity ที่ความสูง 0.5, 1, 1.25 และ 1.5 เมตร ตามลาดับ 4.1.2.2 Contour ของแอมโมเนีย ผลลัพธ์จากการ Simulation ของแอมโมเนียที่เกิดขึ้นภายในโรงเรือน ดังรูปที่ 34 สังเกตได้ว่า ความเข้มข้นบริเวณใกล้พื้นของ Air Deflector ที่ความสูง 1.5 เมตร และ 1.25 เมตร มีความเข้มข้น น้อยกว่าที่ความสูง 1 เมตร และ 0.5 เมตร ดังนั้น Air Deflector ที่ความสูง 1.5 เมตร และ 1.25 เมตร นั้นให้ผลลัพธ์ที่ดีในแง่ของแอมโมเนียดีที่สุด เนื่องจากอากาศที่ไหลผ่านมีพื้นที่จากัดที่น้อยกว่า ทาให้อากาศไหลผ่านได้เร็วกว่าและลดความเข้มข้นของแอมโมเนียได้ดี รูปที่ 34 แสดง Contour ของแอมโมเนียที่ความสูง 0.5, 1, 1.25 และ 1.5 เมตร ตามลาดับ 4.1.2.3 กราฟของ X velocity และกราฟของแอมโมเนีย จากการเปรียบเทียบค่า X Velocity เฉลี่ย ที่ระดับความสูง 25 เซนติเมตรจากพื้นตลอดความ ยาวของโรงเรือน เทียบกับ Base Case พบว่า การติดตั้ง Air Deflector ที่ความสูง 0.5, 1, 1.25 และ 1.5 เมตร ส่งผลให้ความเร็วเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 6%, 18%, 20% และ 17% ตามลาดับ จะเห็นได้ว่าความเร็ว เฉลี่ยของอากาศมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามความสูงของ Air Deflector จนถึงระดับ 1.25 เมตร อย่างไรก็ ตาม เมื่อติดตั้ง Air Deflector สูงเกิน 1.25 เมตร พบว่าความเร็วลมเฉลี่ยลดลง เนื่องจากเกิดการ ขวางการไหลของอากาศมากเกินไป ทาให้อัตราการไหลของอากาศที่เข้าสู่ระบบลดลง ดังรูปที่ 35 54 รูปที่ 35 แสดงกราฟ X velocity เฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน สาหรับค่าแอมโมเนียเฉลี่ย พบว่าการติดตั้ง Air Deflector ที่ระดับความสูง 0.5, 1, 1.25 และ 1.5 เมตร สามารถลดการสะสมของแอมโมเนียได้ 5%, 19%, 52% และ 52% ตามลาดับ แสดงให้ เห็นว่า เมื่อความเร็วลมเฉลี่ยเพิ่มขึ้นก็สามารถพัดพาแอมโมเนียออกจากโรงเรือนได้มากขึ้น อย่างไรก็ ตามที่ความสูง 1.25 เมตรขึ้น ไป การลดการสะสมของแอมโมเนี ย มี ค่า คงที่ห รื อลดลงเล็ ก น้ อ ย เนื่องจากแม้ว่าความเร็วลมใต้ Air Deflector จะเพิ่มขึ้น แต่ความเร็วลมที่เข้ามาจากทางเข้าลดลง ส่งผลให้เกิดการสะสมของแอมโมเนียบริเวณด้านหน้าก่อนติดตั้ง Air Deflector ดังรูปที่ 36 รูปที่ 36 แสดงกราฟแอมโมเนียเฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน 55 4.1.2.4 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหาความสูงของ Air Deflector ที่เหมาะสม จากตารางที่ 18 พบว่าความดันสถิตที่ทางออกของกรณี Base case มีค่ามากที่สุด เนื่องจาก การติดตั้ง Air deflector จะทาให้เกิดแรงดันย้อนกลับ ทาให้พัดลมที่ทางออกต้องทางานหนักขึ้น ซึ่ง ยิ่งติดตั้ง Air deflector สูง พัดลมจะยิ่งทางานหนักขึ้น และที่ความสูง Air deflector ที่ 0.5, 1 และ 1.25 เมตร จะสังเกตได้ว่า อัต ราการแลกเปลี่ ยนอากาศมี ค่าเพิ่ ม มากขึ้ นและความเข้ ม ข้ น ของ แอมโมเนียในช่วง 25 เซนติเมตร จากพื้นมีค่าลดลงตามลาดับ เนื่องจากอากาศที่ไหลผ่านมีพื้นที่จากัด มากขึ้น ทาให้ลมถูกบีบอัดและไหลด้วยความเร็วที่สูงขึ้น ตรงกันข้ามกับกรณีที่ติดตั้ง Air deflector ที่ 1.5 เมตร จะพบว่าอัตราการแลกเปลี่ยนอากาศมีค่าลดลงและความเข้มข้นของแอมโมเนียในช่วง 25 เซนติเมตรจากพื้นมีค่าเพิ่มขึ้น เนื่องจากช่องที่ให้อากาศไหลผ่านมีพื้นที่จากัดมากเกินไปทาให้ลมที่ถูก บีบอัดมากจนเกิดแรงดันย้อนกลับที่ผลักอากาศกลับไปยังทางเข้า ทาให้ความเร็วทางเข้าลดลงมาก ตารางที่ 18 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหาความสูงของ Air Deflector ที่เหมาะสม ทั้งนี้ จากการเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการ simulation พบว่าที่ความสูง 1.25 เมตร ส่งผล ต่ออัตราการแลกเปลี่ยนอากาศและแอมโมเนียที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตร ดีที่สุดจากทั้ง 4 กรณี 4.1.3 การหามุมของ Air Deflector ที่เหมาะสม ทาการทดลองหามุมของ Air Deflector ที่ 30 องศา, 45 องศา, 60 องศาและ 90องศา โดย กาหนดความหนาของ Air Deflector ที่ 0.5 เมตร สูง 1 เมตร และติดตั้งที่ระยะห่าง 40 เมตรจาก หน้าโรงเรือน จากนั้นทาการเก็บค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการทดลอง ดังนี้ 56 4.1.3.1 Contour ของ X velocity จากการวิเคราะห์ความเร็วลม X Velocity สังเกตได้ว่ามุมองศาของ Air Deflector มีผลต่อ ขนาดของการแยกตัวของชั้นของไหล (Flow Separation) ที่บริเวณด้านหน้า Air Deflector โดยที่ มุมของ 30 องศาอากาศสามารถไหลไปตามพื้นผิวของ Air Deflector ได้ดี ไม่มีการแยกตัวของชั้น ของไหลมาก ทาให้เกิดการไหลที่ต่อเนื่องและบริเวณที่เกิดการไหลของ Reverse Flow มีขนาดเล็ก ซึ่งที่มุม 45 องศาและ 60 องศา พบว่าอากาศเริ่มมีการเปลี่ยนทิศทางมากขึ้น ทาให้เกิดการแยกตัว ของชั้นของไหลที่ด้านหลัง Air Deflector มากขึ้นด้วย รวมทั้งขนาดของ Recirculation Zone จะมี ขนาดใหญ่ขึ้นเมื่อเทีย บกับมุม 30 องศา ตามลาดับ และที่มุม 90 องศาจะพบว่าอากาศถูกหยุด กะทันหันและไหลย้อนกลับชัดเจน ทาให้ Flow Separation และ Recirculation Zone มีขนาดใหญ่ มากและเกิดกระแสลมย้อนกลับชัดเจน ดังรูปที่ 37 รูปที่ 37 แสดง Contour ของ X velocity ทีมุ่ม 30องศา, 45องศา, 60องศาและ 90องศา ตามลาดับ 4.1.3.2 Contour ของแอมโมเนีย ผลลัพธ์จากการ Simulation ของแอมโมเนียที่เกิดขึ้นภายในโรงเรือน ดังรูปที่ 38 พบว่าที่ 90 องศา การสะสมของแอมโมเนียบริเวณพื้นน้อยที่สุด เนื่องจากอากาศถูกเปลี่ยนทิศทางอย่าง รวดเร็ว ทาให้อากาศถูกผลักให้อยู่บริเวณด้านล่างมากต่างจากที่ 30องศา จะพบว่าเกิดการสะสมตัว ของแอมโมเนียบริเวณพื้นมากที่สุด เนื่องจากอากาศสามารถไหลไปตามพื้นผิวของ Air Deflector ได้ ดี ทาให้อากาศถูกผลักให้อยู่บริเวณด้านล่างน้อยกว่า 57 รูปที่ 38 แสดง Contour ของ X velocity ทีมุ่ม 30องศา, 45องศา, 60องศาและ 90องศา ตามลาดับ 4.1.2.3 กราฟของ X velocity และกราฟของแอมโมเนีย จากการเปรียบเทียบค่า X Velocity เฉลี่ยที่ระดับความสูง 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของ โรงเรื อ นที่ มุ ม ของ Air Deflector 30, 45, 60 และ 90 องศา พบว่า มี ค่า 9%, 10%, 10%, และ 10.5% ตามลาดับ ซึ่งมุม 90 องศา ให้ความเร็วเฉลี่ยสูงสุด โดยมุมของ Air Deflector มีผลต่อขนาด ของ Flow Separation ที่บริเวณด้านหน้า Air Deflector ทาให้การเปลี่ยนทิศทางของลมเกิดขึ้น อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ความเร็วเฉลี่ยในช่วงใกล้พื้นเพิ่มขึ้นได้ดีกว่ามุมอื่น ๆ ดังรูปที่ 39 รูปที่ 39 แสดงกราฟ X velocity เฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน สาหรับการลดการสะสมของแอมโมเนีย พบว่าการติดตั้ง Air Deflector ในมุมต่าง ๆ ส่งผล ให้สามารถลดการสะสมของแอมโมเนียได้ 43%, 46%, 47%, และ 48% ตามลาดับ ซึ่งแสดงให้เห็น ว่ามุมที่สูงขึ้นทาให้สามารถขวางทิศทางการไหลของอากาศได้ดีขึ้น โดยที่มุม 90 องศา สามารถทาให้ ความเร็วลมเปลี่ยนทิศทางไปยังแหล่งกาเนิดแอมโมเนียได้ดีที่สุด ส่งผลให้แอมโมเนียถูกพัดพาออกไป ตามลมและไม่สะสมในพื้นที่มากนัก จากผลการ Simulation นี้ Air Deflector ที่มุม 90 องศา เป็น มุมที่ให้ผลดีที่สุดทั้งในการเพิ่มความเร็วลมและการลดการสะสมของแอมโมเนีย เนื่องจากการเปลี่ยน ทิศทางของอากาศอย่างรวดเร็วช่วยให้แอมโมเนียถูกพัดพาออกไปได้มีประสิทธิภาพมากที่สุด ดังรูปที่ 40 58 รูปที่ 40 แสดงกราฟแอมโมเนียเฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน 4.1.3.4 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหามุมของ Air Deflector ที่เหมาะสม จากตารางที่ 19 พบว่าความดันสถิตที่ทางออกของกรณี Base case มีค่ามากที่สุด เนื่องจาก การติดตั้ง Air deflector จะทาให้เกิดแรงดันย้อนกลับ ทาให้พัดลมที่ทางออกต้องทางานหนักขึ้น ซึ่ง ยิ่งติดตั้ง Air deflector ตั้งฉากกับเพดานมากพัดลมจะยิ่งทางานหนักขึ้น รวมทั้งจะมีความเร็วทางเข้า ที่ น้ อ ย จากตารางจะพบว่า การติ ด ตั้ ง Air deflector ที่ มุ ม ต่า ง ๆ จะมี ค่า ความเร็ ว เฉลี่ ย ที่ 25 เซนติเมตร จากพื้นใกล้เคียงกันและจะมีค่าที่สูงกว่ากรณีที่ไม่ได้มีการติดตั้ง และจะสังเกตได้ว่าที่มุม 90 องศา ค่าความเข้มข้นของแอมโมเนียที่ 25 เซนติเมตรจะมีค่าน้อยและมีอัตราการแลกเปลี่ยน อากาศมาก เนื่องจากอากาศถูกเปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว ทาให้อากาศถูกผลักให้อยู่บริเวณด้านล่าง มากที่สุด ตารางที่ 19 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหามุมของ Air Deflector ที่เหมาะสม 59 ทั้งนี้ จากการเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการ Simulation พบว่าที่มุม 90 องศา ส่งผลต่อ อัตราการแลกเปลี่ยนอากาศและแอมโมเนียที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตร ดีที่สุดจากทั้ง 4 กรณี แต่ส่งผลต่อทั้งระบบระบายอากาศในทางที่แย่ลง อย่างไรก็ตาม การติด Air deflector ของทั้ง 4 กรณีนี้ส่งผลต่อทั้งระบบระบายอากาศในทางที่แย่ลงไม่ต่างกันมากนัก จึงเลือกใช้ Air deflector ที่มุม 90 องศาเพื่อความติดตั้งง่าย 4.1.4 การหาตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรกที่เหมาะสม ทดลองหาตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรกที่ระยะ 10, 15, 20, 25, 30 และ 40 เมตรโดย กาหนดความหนาของ Air Deflector ที่ 0.5 เมตร สูง 1 เมตร และตั้งฉาก 90 องศา จากนั้นทาการ เก็บค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการทดลอง ดังนี้ 4.1.4.1 Contour ของ X velocity จากการวิเคราะห์การ X Velocity พบว่าการติดตั้ง Air Deflector ตัวแรกที่ระยะ 10, 15, 20, 25, 30 และ 40 เมตร จะมีขนาดของ X velocity ที่ใกล้เคียงกัน ต่างกันเพียงตาแหน่งที่เกิดความ เปลี่ยนแปลงของ X velocity ตามระยะที่ทาการติดตั้ง Air Deflector ดังรูปที่ 41 รูปที่ 41 แสดง Contour ของ X velocity ที่ระยะ 10, 15, 20, 25, 30 และ 40 เมตร ตามลาดับ 4.1.4.2 Contour ของแอมโมเนีย ผลลัพธ์จากการ Simulation ของแอมโมเนียที่เกิดขึ้นภายในโรงเรือน ดังรูปที่ 42 สังเกตได้ว่า ตาแหน่งของ Air Deflector ตัวแรก ส่งผลต่อการสะสมตัวของแอมโมเนียบริเวณพื้นต่างกัน เมื่อนา กรณีติดตั้ง Air Deflector ตัวแรกที่ระยะ 10 เมตร เปรียบเทียบกับ 40 เมตร จะพบว่ายิ่งติดตั้ง Air Deflector ใกล้หน้าโรงเรือนมาก ที่ด้านท้ายโรงเรือนยิ่งมีการสะสมความเข้มข้นของแอมโมเนีย บริเวณพื้นมาก ตรงกันข้ามกับในกรณีที่ติดตั้ง Air Deflector ห่างจากหน้าโรงเรือนมากก็จะมีความ 60 เข้มข้นของแอมโมเนียบริเวณพื้น มากด้านหน้าโรงเรือนมาก แต่ท้ายโรงเรือนมีความเข้มข้น ของ แอมโมเนียน้อย รูปที่ 42 แสดง Contour ของแอมโมเนียที่ระยะ 10, 15, 20, 25, 30 และ 40 เมตร ตามลาดับ 4.1.4.3 กราฟของ X velocity และกราฟของแอมโมเนีย จากกราฟเปรียบเทียบค่า X Velocity เฉลี่ยที่ระดับความสูง 25 เซนติเมตรจากพื้นตลอดความ ยาวของโรงเรือน ดังกราฟที่ 43 เทียบกับ Base Case พบว่า การติดตั้ง Air Deflector ทุก ๆ ระยะ 1 ตัว สามารถเพิ่มความเร็วเฉลี่ยของอากาศได้ประมาณ 17% จากกราฟจะเห็นได้ว่าค่าความเร็วสูงสุดที่ เกิดขึ้นมีค่าใกล้เคียงกันในทุกกรณี แต่ตาแหน่งที่เกิดความเร็วสูงสุดเปลี่ยนไปตามระยะที่ติดตั้ง Air Deflector และตาแหน่งของการติดตั้งตัวแรกนั้นไม่ส่งผลต่อความเร็วเฉลี่ยที่เกิดขึ้นทั้งที่ระยะความสูง 25 เซนติเมตรจากพื้น 61 รูปที่ 43 แสดงกราฟ X velocity เฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน สาหรับค่าแอมโมเนียเฉลี่ย ที่ความสูง 25 เซนติเมตร ดังกราฟที่ 44 จะพบว่า ตาแหน่งที่ติดตั้ง Air Deflector มีผลต่อการสะสมตัวของแอมโมเนีย โดยพิจารณาระยะการติดตั้งที่ 10, 15, 20, 25, 30, 40 และ 50 เมตร พบว่าสามารถลดการสะสมของแอมโมเนียได้ 49%, 53%, 56%, 59%, 59%, 51% และ 49% ตามลาดับ จากผลที่ได้พบว่า ช่วงการติดตั้งที่เหมาะสมที่สุดคือระยะ 25-30 เมตร เนื่องจากช่วยลดการสะสมของแอมโมเนียได้สูงสุด หากติดตั้ง Air Deflector ใกล้ทางเข้าของโรงเรือน มากเกินไป (ระยะ 10-15 เมตร) จะทาให้แอมโมเนียไปสะสมที่ด้านหลังของโรงเรือน เนื่องจาก ความเร็วลมที่พัดผ่านไปยังพื้นที่ปลายโรงเรือนไม่เพียงพอ ในขณะที่หากติดตั้งห่างกันเกินไป (ระยะ 40-50 เมตร) จะส่งผลให้มีจุดสะสมแอมโมเนียในช่วงต้นของโรงเรือน เนื่องจากอากาศไหลความเร็ว ต่าทาให้ไม่สามารถพัดพาแอมโมเนียออกจากบริเวณต้นทางได้อย่างมีประสิทธิภาพ 62 รูปที่ 44 แสดงกราฟแอมโมเนียเฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน 4.1.4.4 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหาตาแหน่ง Air Deflector ตัวแรกที่เหมาะสม จากตารางที่ 20 ผลการ simulation แสดงให้เห็นว่า ตาแหน่งของการติดตั้ง Air Deflector ตัว แรก มีผ ลต่อค่า ความดัน สถิต (Static Pressure Outlet) และความเร็ว ลมที่ จุ ดต่า ง ๆ เพี ย ง เล็กน้อย โดยค่าความดันสถิตที่ทางออกมีค่าใกล้เคียงกันในช่วง -36.366 ถึง -36.108 kPa เมื่อเทียบ กับ Base case ซึ่งมีค่า -17.730 kPa นั่นหมายความว่า การเพิ่ม Air Deflector ไม่มีผลกระทบอย่าง มี นั ย สาคั ญ ต่ อ ความดั น ในระบบ ในแง่ ข องความเร็ ว ณ ทางเข้า และ ความเร็ ว ลมเฉลี่ ย ที่ 25 เซนติเมตรจากพื้น มีการเปลี่ยนแปลงเมื่อเทียบกับ Base case โดยค่าความเร็วที่ทางเข้าลดลงอยู่ ในช่วง 2.451 - 2.461 m/s และค่าความเร็วเฉลี่ยที่ 25 เซนติเมตร เพิ่มขึ้นเป็น 3.421 - 3.475 m/s ซึ่งหมายความว่าการติ ดตั้ง Air Deflector ส่งผลต่อการกระจายตัวของอากาศในช่วงพื้นที่ที่ไก่อยู่ อาศัยแต่จะทาให้ความเร็วที่เข้ามาในโรงเรือนนั้นลดต่าลง การสะสมตัวของแอมโมเนียที่ระยะ 25 เซนติเมตรจากพื้นพบว่า การติดตั้ง Air Deflector มี ผลกระทบอย่างชัดเจนต่อการลดการสะสมของแอมโมเนีย โดยการสะสมตัวของแอมโมเนียลดลงจาก 7.30E-06 kg/m³s (Base case) ลงไปอยู่ที่ค่าต่าสุดประมาณ 2.93E-06 kg/m³s ในช่วง 25-30 เมตร ซึ่งคิดเป็นการลดลงถึง 59% เมื่อเทียบกับ Base case เมื่อพิจารณาช่วงตาแหน่งอื่น ก่อน 25 เมตร ค่าการลดลงเฉลี่ยอยู่ที่ 56% และ หลัง 30 เมตร ค่าการลดลงเฉลี่ยอยู่ที่ 51% ทาให้เห็นได้ว่าต่าแหน่ง นั้นมีผลต่อการลดการสะสมตัวของแอมโมเนียซึงในที่นี้จะอยู่ในช่วง 25-30 เมตร 63 ตารางที่ 20 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหาตาแหน่ง Air Deflector ตัวแรกที่เหมาะสม ทั้งนี้ จากการเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้จากการ simulation พบว่าที่ตาแหน่ง Air Deflector ตัวแรก 25 เมตร และ 30 เมตรส่งผลต่ออัตราการแลกเปลี่ยนอากาศและแอมโมเนียที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตร ดีที่สุดจากทั้ง 7 กรณี อย่างไรก็ตามการติด Air deflector ตัวแรกที่ 30 เมตร ประหยัด ค่าใช้จ่ายกว่าจึงเลือกติดตั้ง Air deflector ตัวแรกที่ระยะ 30 เมตร 4.1.5 การหาระยะห่างระหว่าง Air Deflector ที่เหมาะสม การทดลองหาตาแหน่งระยะห่างระหว่าง Air Deflector ที่ระยะ 5m, 10m และ 15m โดย กาหนดความหนาของ Air Deflector ที่ 0.5 เมตร สู ง 1 เมตร ตั้ ง ฉาก 90 องศา ระยะของ Air Deflector ตัวแรก 30 เมตร จากนั้นทาการเก็บค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่ได้ จากการทดลอง ดังนี้ 4.1.5.1 Pathline ของ X velocity จากการวิเคราะห์ผลการกระจายของความเร็วลมในแนวแกน X (X Velocity) พบว่า การติดตั้ง Air Deflector ในความถี่ที่มากขึ้นส่งผลให้ความเร็วลมมีความสม่าเสมอมากขึ้น จากภาพ Pathline ของ X Velocity แสดงให้เห็นว่า ในกรณีที่ติดตั้ง Air Deflector ทุก ๆ 5 เมตร ความเร็วลมมีการ กระจายตัวที่สม่าเสมอและคงที่มากกว่าการติดตั้งที่ระยะ 10 เมตรขึ้นไป 64 เมื่อระยะห่างของการติดตั้งเพิ่มขึ้นที่ระยะ 10 เมตรขึ้นไป พบว่าความเร็วลมบางส่วนมีแนวโน้ม ลดลงและกลับเข้าสู่สถานะเริ่มต้น ซึ่งอาจเกิดจากการที่อากาศไม่ได้ถูกควบคุมทิศทางอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดบริเวณที่กระแสลมชะลอตัวลงหรือลดความเร็วลง ดังนั้น การติดตั้ง Air Deflector ในระยะห่างทุก ๆ 5 เมตร อาจช่ว ยให้การกระจายของ ความเร็วลมในแนวแกน X มีความสม่าเสมอมากขึ้น และลดโอกาสที่กระแสลมบางส่วนจะกลับเข้าสู่ สถานะเริ่มต้น ดังรูปที่ 45 รูปที่ 45 แสดง Pathline ของ X velocity ทีทุ่กระยะ 5m, 10mและ 15m ตามลาดับ 4.1.5.2 Contour ของแอมโมเนีย ผลการจาลอง (simulation) พบว่า ระยะห่างของการติดตั้ง Air Deflector ส่งผลโดยตรงต่อ การสะสมตัวของแอมโมเนีย โดยเมื่อระยะห่างระหว่าง Air Deflector เพิ่มขึ้น จะทาให้การสะสมของ แอมโมเนียเพิ่มขึ้นตามไปด้วย จากภาพ Contour ของแอมโมเนียแสดงให้เห็นว่า การติดตั้ง Air Deflector ทุก ๆ 5 เมตรช่วยลดการสะสมของแอมโมเนียได้ดีกว่าการติดตั้งที่ระยะห่าง 15 เมตร สาเหตุอาจเกิดจากการที่ Air Deflector ซึ่งติดตั้งถี่กว่า สามารถช่วยกระจายและควบคุมการ ไหลของอากาศได้ดียิ่งขึ้น ส่งผลให้แอมโมเนียไม่สะสมตัวเป็นจุด ๆ มากเกินไป ในขณะที่การติดตั้งที่ ระยะห่างมากขึ้น ดังนั้น จากผลการจาลองสามารถสรุปได้ว่า การติด ตั้ง Air Deflector ในระยะห่างที่เหมาะสม เช่น ทุก ๆ 5 เมตร มีแนวโน้มที่จะช่วยลดการสะสมของแอมโมเนียได้ดีกว่าการติดตั้งในระยะห่างที่ มากขึ้น ดังรูปที่ 46 รูปที่ 46 แสดง Contour ของแอมโมเนียที่ทุกระยะ 5m, 10mและ 15m ตามลาดับ 65 4.1.5.3 กราฟของ X velocity และกราฟของแอมโมเนีย จากการวิเคราะห์ค่า X Velocity เฉลี่ย ที่ระดับความสูง 25 เซนติเมตรจากพื้นตลอดความยาว ของโรงเรือน จากรูปที่ 47 เทียบกับ Base Case พบว่า การติดตั้ง Air Deflector ที่ระยะห่าง 5, 10 และ 15 เมตร ส่งผลให้ความเร็วเฉลี่ยของอากาศเพิ่มขึ้น 37%, 22% และ 21% ตามลาดับ การติดตั้ง Air Deflector ที่ระยะห่างน้อย (5 เมตร) ทาให้การไหลของอากาศถูกเร่งให้เร็วขึ้นอย่างมีนัยสาคัญ ซึ่งช่วยเพิ่มความสามารถในการพัดพาอากาศออกจากโรงเรือนได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างไรก็ตาม เมื่อเพิ่มระยะห่างเป็น 10 เมตร และ 15 เมตร พบว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของความเร็วลมลดลง แม้ยังมี แนวโน้มเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับ BASE CASE แต่ความสม่าเสมอของการกระจายลมในโรงเรือนลดลง เล็กน้อยความเร็วลมที่เพิ่มขึ้นจาก Air Deflector มีผลโดยตรงต่ออัตราการแลกเปลี่ยนอากาศ (Air Exchange Rate) ซึ่งช่วยให้การระบายอากาศภายในโรงเรือนมีประสิทธิภาพมากขึ้น รูปที่ 47 แสดงกราฟ X velocity เฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน สาหรับค่าแอมโมเนียเฉลี่ยที่ระดับความสูง 25 เซนติเมตรจากพื้น ดังรูปที่ 48 พบว่าการติดตั้ง Air Deflector ที่ระยะห่าง 5, 10, 15 และ 20 เมตร สามารถลดการสะสมของแอมโมเนียได้ 55%, 53%, 52% และ 52% ตามลาดับ การติดตั้งที่ระยะ 5 เมตร ให้ผลที่ดีที่สุด เนื่องจากความเร็วลมที่ สูงขึ้นสามารถพัดพาแอมโมเนียออกจากบริเวณสะสมได้อย่างรวดเร็ว เมื่อเพิ่มระยะห่างของการติดตั้ง เป็น 10 เมตรขึ้นไป แม้ยังสามารถลดปริมาณแอมโมเนียได้ แต่ประสิทธิภาพเริ่มลดลง เนื่องจากบาง บริเวณภายในโรงเรือนเกิดจุดที่มีความเร็วลมต่า ซึ่งเอื้อต่อการสะสมของแอมโมเนีย 66 รูปที่ 48 แสดงกราฟแอมโมเนียเฉลี่ยที่ความสูงจากพื้น 25 เซนติเมตรตลอดความยาวของโรงเรือน 4.1.5.4 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการระยะห่างระหว่าง Air Deflector ที่เหมาะสม ตารางที่ 21 แสดงผลลัพธ์จากการ Simulation การติดตั้ง Air Deflector ที่ระยะห่างต่างกัน (5, 10, และ 15 เมตร) และเปรียบเทียบกับกรณี Base case พบว่า Static Pressure Outlet มีการ เปลี่ยนแปลงค่อนข้างใกล้เคียงกันในแต่ละกรณีที่ติดตั้ง Air Deflector ซึ่งบ่งบอกว่าแรงดูดอากาศ เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสาคัญเมื่อเทียบกับ Base case ในส่วนของ X Velocity เฉลี่ยที่ระดับ 25 เซนติเมตร จากพื้น พบว่าเมื่อระยะห่างของ Air Deflector ลดลง ความเร็ว ลมในระดับ 25 เซนติ เมตร นี้มี แนวโน้มเพิ่มขึ้น ซึ่งแสดงให้เห็นว่า Air Deflector มีผลช่วยเพิ่มการกระจายลมในช่วงพื้นที่ที่ไก่อยู่ อาศัย ได้ดียิ่งขึ้น และทาให้อัตราการเปลี่ยนถ่ายอากาศ (Air Change Rate) เพิ่มขึ้น เมื่อใช้ Air Deflector ซึ่งช่วยลดการสะสมตัวของแอมโมเนียได้ถึง 54% เมื่อเทียบกับ Base case แต่ Velocity Inlet ลดลง เมื่อใช้ Air Deflector เนื่องจากมีสิ่งกีดขวางในเส้นทางการไหลของอากาศ ทาให้อากาศ เข้าสู่โรงเรือนช้าลง ซึ่งเป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณาในการออกแบบระบบระบายอากาศ 67 ตารางที่ 21 ตารางเปรียบเทียบผลลัพธ์ของการหาตาแหน่ง Air Deflector ตัวแรกที่เหมาะสม 4.1.6 ตรวจสอบความถูกต้องของการ Simulation ตรวจสอบความถูกต้องของการ Simulation ของโมเดล 3 โดยตรวจสอบ ดังนี้ 4.1.6.1 Mesh การตรวจสอบความถูกต้องของการ Simulation ด้วยการเปรียบเทียบการทา Mesh แบบ หยาบและแบบละเอียดเป็นกระบวนการสาคัญที่ช่วยประเมินความน่าเชื่อถือของผลลัพธ์ โดยในการ ตรวจสอบนี้ได้ใช้ Feature Adaption ภายใน Set Up เพื่อเพิ่มความละเอียดของ Mesh ประมาณ 4 เท่า ทั้งนี้ค่าเปรียบเทียบที่ใช้คือ X Velocity ซึ่งเป็นค่าที่แสดงการเปลี่ยนแปลงได้ชั ดเจนที่สุด ดัง แสดงในรูปที่ 49 ผลการวิเคราะห์พบว่าความคลาดเคลื่อน (Error) ระหว่าง Mesh แบบหยาบและ แบบละเอียดอยู่ที่ 1.98% รูปที่ 49 เปรียบเทียบ X Velocity ของแบบหยาบและละเอียด 68 4.1.6.2 Wall Y Plus รูปที่ 50 Contour Wall Y Plus ของ Base Case ค่า มากที่ สุ ด ของ Wall Y Plus ที่ ไ ด้ จากการคานวณคื อ 2.133 ซึ่ ง น้ อ ยกว่า 200 ดังนั้น Mesh ใกล้ผนังมีความละเอียดเพียงพอ สาหรับการจาลองการไหลปั่นป่วน (Turbulent Flow) โดยใช้ Viscous Model แบบ k-epsilon ซึ่งช่วยให้สามารถ คานวณการสู ญเสียความดัน (Pressure Loss) ได้อย่างถูกต้อง และ จาลองพฤติกรรมของกระแสไหลใกล้พื้นผิวได้อย่างเหมาะสม ดังรูปที่ 50 4.2 Idea02 การติดตั้ง Air Deflector ที่ตาแหน่งใกล้กับพื้นไม่สามารถให้ผลลัพธ์ตามที่โครงการต้องการได้ เนื่องจาก Air Deflector ขวางการไหลของอากาศในบริเวณที่ไก่อยู่อาศัย ส่งผลให้อัตราการเปลี่ยน ถ่ายอากาศ (Air Change Rate) ลดลง นอกจากนี้ บริเวณด้านหลังของ Air Deflector ยังเกิดจุดอับ อากาศขึ้น ซึ่งทาให้แอมโมเนียสะสมตัวในบริเวณดังกล่าวมากขึ้น การสะสมของแอมโมเนียในจุดอับ อากาศอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพอากาศภายในโรงเรือน และอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพของไก่ใน ระยะยาว ดังนั้น ตาแหน่งการติดตั้ง Air Deflector ควรถูกออกแบบให้ไม่รบกวนการไหลเวี ยนของ อากาศในบริเวณที่ไก่อาศัยและต้องช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบระบายอากาศแทนที่จะทาให้เกิด จุดอับที่เป็นแหล่งสะสมของแอมโมเนีย ดังรูปที่ 51 รูปที่ 51 แสดง contour ของความเร็ว Idea02 69 4.3 Idea03 ในการสร้างการหมุนควงของอากาศหรือการแลกเปลี่ยนมวลระหว่างชั้นอากาศด้านบนและ ด้านล่าง จาเป็นต้องมีการไหลในทิศทางที่สาม อย่างไรก็ตาม การจาลองแบบ 2 มิติไม่สามารถแสดง พฤติกรรมนี้ได้อย่างถูกต้อง เนื่องจากตามหลักการของ Computational Fluid Dynamics (CFD) เส้นสตรีมไลน์ (Streamlines) ในการจาลอง 2D ไม่สามารถตัดกันได้ ส่งผลให้ไม่สามารถจาลองการ ไหลวนหรือการแลกเปลี่ยนอากาศในแนวดิ่งได้อย่างแม่นยา 4.3.1 การออกแบบและสร้าง Air Deflector เพื่อให้เกิดการหมุนควงของอากาศ จาเป็นต้องสร้างความไม่สมมาตรในการไหลของอากาศ ซึ่งจะช่วยกระตุ้น ให้เกิดการหมุนวนและเพิ่มความเร็ว ของไหลในทิศทางที่ต้องการ แนวคิดการ ออกแบบ Air Deflector ใช้หลักการดังนี้ 1. สร้างความไม่สมมาตรของการไหล: ใช้โครงสร้างรูปตัว L เพื่อบังคับให้อากาศไหลใน ทิศทางที่ต่างกัน 2. เพิ่มแรงเฉือน: ใช้พื้นผิวเอียงเพื่อลดความสมมาตรของแรงดันและกระตุ้นให้เกิด การ ไหลวน ด้วยการออกแบบนี้ คาดหวังว่าการไหลของอากาศจะเกิดแรงเฉือนที่เพียงพอ ทาให้เกิดการ หมุนควงตามที่ต้องการ (ดังแสดงในรูป 2) รูปที่ 52 Geometry Idea03 4.3.2 ผลลัพธ์จากการจาลอง ผลการจาลองพบว่าแนวคิดการออกแบบช่วยให้เกิดการหมุนควงของอากาศได้ตามเป้าหมาย อย่างไรก็ตาม ตาแหน่งและขนาดของการหมุนควงยังไม่สามารถลงไปถึงบริเวณที่เกิดแอมโมเนียได้ ส่งผลให้ประสิทธิภาพในการลดการสะสมของก๊าซยังไม่สูงพอ จากผลลัพธ์ดังกล่าว อาจต้องมีการ 70 ปรับปรุง Air Deflector ได้แก่ 1. ปรับมุมและขนาดของพื้นผิวเอียงเพื่อเพิ่มแรงเฉือน 2. เปลี่ยน รูปทรงจากลักษณะคล้ายตัว L เป็นโครงสร้างที่สามารถสร้างการหมุนควงที่แรงขึ้น 3. ทดลองเพิ่มช่อง เปิดหรือปรับทิศทางการไหลเพื่อเพิ่มการแลกเปลี่ยนอากาศ รูปที่ 53 Streamline Idea03 71 บทที่ 5 สรุปผล สรุปผลโครงงานในครั้งนี้ได้ทาเก็บข้อมูลในเชิงวิศวกรรมของโรงเรือนเลี้ยงไก่ระบบปิด โดยได้ ทาการเก็บข้อมูล ความเร็วลม อุณหภูมิ ความชื้นสัมพัทธ์และความเข้มข้นของก๊าซแอมโนเนีย โดย การเก็บข้อมูลนี้นอกจากใช้หลักการทางวิศวกรรมแล้วนั้นยังใช้หลักสถิติมาประยุกต์ใช้เพื่อ ให้มีความ ถูกต้องและเที่ยงตรงยิ่งขึ้น รวมถึงการออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์เสริมเพื่อตอบสนองต่อความ ต้องการของผู้ประกอบการ ดังนี้ 1. ค่าเฉลี่ย Air Change Rate เพิ่มขึ้น 5% 2. จุดที่ Air Change Rate ต่าที่สุดจะต้องไม่ลดลงเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง 3. ลดค่าแอมโมเนียลง 25% ในช่วง 50 เซนติเมตรจากพื้น โดยจากความต้องการของผู้ประกอบการทั้ง 3 อย่างนี้พบว่ามีค่าพารามิเตอร์ที่สาคัญที่ส่งผล กระทบ คือ ความเร็วของอากาศภายในโรงเรือน 5.1 สรุปผลโครงการ โครงการนี้มีวัตถุประสงค์หลักในการออกแบบและวิเคราะห์ Air Deflector เพื่อปรับปรุงการ ไหลของอากาศภายในโรงเรื อ น โดยเน้ น การเพิ่ ม Air Change Rate และลดการสะสมของแก๊ส แอมโมเนี ย ซึ่ ง ได้ ดาเนิ น การศึ ก ษาและทดสอบแนวทางต่า ง ๆ ผ่า น การจาลอง CFD (Computational Fluid Dynamics) จากการวิเคราะห์ผล พบว่าแนวทาง Idea 01 ซึง่ ติดตัง้ Air Deflector ไว้ด้านบนให้ผลลัพธ์ที่ดี ที่สุด โดยสามารถเพิ่มอัตราการถ่ายเทอากาศ และลดการสะสมของแอมโมเนียได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีขนาดที่เหมาะสมที่สุด ได้แก่ ความหนา 0.5 เมตร ความสูง 1.25 เมตร มุม 90° ระยะติดตั้งตัว แรกจากด้านหน้าโรงเรือน 30 เมตร และมี ระยะห่างระหว่าง Deflector แต่ละตั ว 5 เมตร (แต่ สามารถใช้ 10 เมตรเพื่อลดจานวนอุปกรณ์ โดยมีผลกระทบต่อประสิทธิภาพเล็กน้อย) สาหรับแนวทาง Idea 02 (ติดตั้ง Deflector ด้านล่าง) พบว่าทาให้เกิดจุดอับอากาศ ซึ่งส่งผล เสียต่อการถ่ายเทอากาศ ในขณะที่แนวทาง Idea 03 (เพิ่มความซับซ้อนของรูปร่างเพื่อสร้างการหมุน ควงของอากาศ) ไม่สามารถจาลองได้ด้วยวิธี 2D CFD จึงต้องใช้การจาลองแบบ 3D CFD ซึ่งพบว่า อากาศเกิดการหมุนควงตามที่คาดการณ์ไว้ 72 5.2 ข้อเสนอแนะในการพัฒนา 5.2.1 การติดตั้ง Air Deflector ควรเลือกค่าพารามิเตอร์ที่เหมาะสมตามที่ได้จากการจาลอง เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด 5.2.2 แนวทาง Idea 03 แสดงให้เห็นว่าการเพิ่มการหมุนวนของอากาศอาจช่วยลดการสะสมของ แอมโมเนียได้ แต่ต้องใช้การจาลองแบบ 3 มิติ เพื่อวิเคราะห์ให้ละเอียดขึ้น 5.2.3 สามารถศึกษาการออกแบบ Deflector รูปทรงอื่น ๆ หรือการปรับตาแหน่งการติดตั้ง เพิ่มเติม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการไหลของอากาศ สรุป การใช้ Air Deflector เป็นแนวทางที่มี ศั กยภาพในการปรับปรุง คุ ณภาพอากาศภายใน โรงเรือน และสามารถนาไปประยุกต์ใช้กับระบบระบายอากาศอื่น ๆ ได้ในอนาคต 73 เอกสารอ้างอิง [1] นายศิขัณฑ์ พงษพิพัฒน์, โรงเรือนระบบ Evap.กับการเลี้ยงสัตว์ในเขตร้อนชื้น [Online], 2558, Available: https://www.evap-cooling.com [18 กรกฏาคม 2567]. [2] วีรระ กสานติกุล, การระบายอากาศในโรงเรือนเลี้ยงไก่เนื้อระบบปิด (Tunnel Ventilation) [Online], 2564, Available: https://คิดค้า.com/wp-content/uploads/2023/03/ลงเวป-การ ระบายอากาศ.pdf [5 สิงหาคม 2567]. [3] ส่วนมาตราฐานด้านการปศุสัตว์ สานักพัฒนาระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าปศุสัตว์, “ระเบียยบมาตรฐานฟาร์มลี้ยงไก่เนื้อของประเทศไทย พ.ศ.2542,” ใน การปฎิบัติงานตามมาตราฐาน ฟาร์มเลี้ยงไก่เนื้อสาหรับผู้ประกอบการ, พิมพ์ครั้งที่ 1, กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์สานัก พัฒนาการปศุสัตว์และถ่ายทอดเทคโนโลยี กรมปศุสัตว์, โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย จากัด, 2545, หน้า 11. [4] ชยานนท์ วิเศษ, รัชพล สันติวรากร, สรยุทธ วินิจฉัย และ Jr-Ping Wang, “การเพิ่มประสิทธิภาพ ระบบหมุนเวียนอากาศภายในโรงเรือนเลี้ยงไก่เนื้อแบบปิดด้วยชิ่งลม,” เล่มที่ 1, 2015, หน้า1-7. [5] Michael Czarick and Mike Lacy, “Poultry Housing Tips,” The University of Georgia Cooperative Extension Service, Vol. 6, No. 6, 1994, pp. 1-5. [6] HUMANE FARM ANIMAL CARE’S SCIENTIFIC COMMITTEE, “CHICKENS”, Humane Farm Animal Care Animal Care Standards Edition 22, Vol 22, pp 7-8. [7] กลุมสารสนเทศและขอมูลสถิติ ศูนยเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมปศุสัตว์กระทรวง เกษตรและสหกรณ์, “ไก่เนื้อ,” ข้อมูลจานวนปศุสัตว์ในประเทศไทย 2565[Electronic], เล่ม. 1, 2558, หน้า 73-81, Available: กลุ่มสารสนเทสและข้อมูลสถิติ ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการ สื่อสาร กรมปศุสัตว์กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ [6 สิงหาคม 2567]. [8] ดร.สุวรรณ เกษตรสุวรรณ, “ไก่กระทง,” ข่าวสารเกษตรศาสตร์, ฉบับที่ 7, 2511, หน้า 2-5. [9] โรงเรือนระบบปิดกับการเพิ่มสมรรถภาพ การผลิตสัตว์ [online], Available: โรงเรือนระบบปิด กับการเพิ่มสมรรถภาพการผลิตสัตว์, Siam Water Flame, [8 สิงหาคม 2567]. 73 [10] พัดลม [online], 2559, Available: https://ienergyguru.com/2015/09/fan/, [16 กรกฏาคม 2567]. [11] จุฑารัตน์ เหมแดง หนึ่งฤทัย วงษาเหวก และอัญชยา ท้าวมา. 2558. “อิทธิพลของต่าแหน่ง ภายในเล้าต่ออัตราการเจริญเติบโตของไก่กระทงในโรงเรือนแบบปิด,” ปัญหาพิเศษปริญญาตรี, ภาควิชาสัตวศาสตร์ คณะ เกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. [12] วสันต์ เลาห์กมล และตุลย์ มณีวัฒนา. 2547. “การออกแบบระบบระบายอากาศที่เหมาะสม สาหรับโรงเรือนเลี้ยงไก่พันธุ์เนื้อ,” การประชุมวิชาการเครือข่ายวิศกรรมเครื่องกลแห่งประเทศไทย ครัง้ ที่ 18. ภาควิชา วิศวกรรมเครื่องกล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. [13] Joseph L.Purswell., William A. Dozier III., Hammed A. Olanrewaju., Jeremaiah D.Davis and Hongwei Xin. (2012). Effect of temperature-humidity index on live performance in broiler chickens grown from 49 to 63 days of age. Agricultural and Biosystems Engineering Conference Proceedings and Presentations, Lowa State University. [14] มหาวิทยาลัยราชภัฏราไพพรรณี, พัดลม [online], 2559, Available: https://etheses.rbru.ac.th/pdf-uploads/thesis-85-file06-2015-09-21-09-01-20.pdf, [9 สิงหาคม 2567]. [15] ผศ.ดร.ประภากร ธาราฉาย, การเลี้ยงไก่กระทง [online], 2560, Available: http://www.as2.mju.ac.th, ใน วิชาการผลิตสัตว์ปีก, บทที่ 7, [9 สิงหาคม 2567] [16] Moody Chart [online], 2560, Available: https://en.wikipedia.org/wiki/Moody_chart [25 ตุลาคม 2567] 74

Abstract

This project aims to address the challenges faced by closed-system chicken farm operators in enhancing ventilation efficiency and reducing dead spots in the ventilation within the poultry houses. The approach to be utilized involves the installation of air deflectors, with the use of simulation software to analyze and determine the best installation patterns under various constraints such as location and environmental. The goal is to achieve results that meet the operators' requirements. In this project, the team expects that the simulation results and data collected from real locations can serve as a reference and be beneficial for practical applications in daily life.

อ้างอิงผลงานนี้ / Cite this

รหัสโปรเจค

TF-2567-015

ชื่อเรื่อง

โครงการออกแบบเพื่อพัฒนาระบบระบายอากาศในโรงเรือนไก่แบบปิด / Design for Air Ventilation Improvement in Closed Poultry Houses

ผู้จัดทำ

ปรินทร์ แสงสมทรง, ณิศรา กระนีจิตร, อทิติ ศรีไชยา

อาจารย์ที่ปรึกษา

ผศ.ดร.ต้นคิด จันทรัศมี

ปีการศึกษา

2567 (C.E. 2024)

หน่วยงาน

ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกลและการบิน-อวกาศ (MAE) มจพ.

URL

https://maeconnect.eng.kmutnb.ac.th/projects/cmoi2o9us008o0gyrelbbxrvk