การสร้างเครื่องต้นแบบ เครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัตสำหรับผู้ป่วยใน

บทคัดย่อ

โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและสร้างเครื่องต้นแบบเครื่องตรวจสอบความถูกต้อง ของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยใน โดยประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์สาหรับการตรวจจับวัตถุ ร่วมกับระบบฐานข้อมูล โปรแกรมแสดงผลแบบส่วนติดต่อผู้ใช้แบบกราฟิก และระบบควบคุมการ ทางานของเครื่ อ ง เพื่ อ ช่ ว ยลดความผิ ด พลาดในการตรวจสอบยาและเพิ่ ม ความปลอดภั ย ใน กระบวนการจ่ายยาภายในโรงพยาบาล ในการดาเนินงานได้มีการสร้างฐานข้อมูลจาลองผู้ป่วยใน จานวน 30 คน และจัดเตรียมชุดข้อมูลยาชนิดเม็ดจานวน 20 ชนิดสาหรับใช้ในการฝึกโมเดลด้วย Roboflow และ YOLO โดยมีการพัฒนาเครื่องต้นแบบผ่านการทดลอง 4 ชุด พร้อมปรับปรุงทั้งด้าน แสง กล้อง ภาชนะใส่ยา และคุณภาพของชุดข้อมูลอย่างต่อเนื่อง เครื่องต้นแบบที่พัฒนาขึ้นสามารถ ตรวจสอบยาได้สูงสุด 5 เม็ดต่อ 1 รอบการตรวจสอบ ผลการทดลองพบว่าระบบสามารถตรวจสอบได้ ถูกต้องครบทั้ง 200 รอบในทุกกลุ่มตัวอย่าง และมีค่าขอบล่างของช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 เท่ากับ ร้อยละ 98.12 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 95 ที่กาหนดไว้ จึงสรุปได้ว่าเครื่องต้นแบบที่พัฒนาขึ้นมีความ แม่นยาและความน่าเชื่อถือในระดับสูง และมีศักยภาพในการพัฒนาต่อยอดเพื่อใช้งานจริงในอนาคต คาสาคัญ: เครือ่ งตรวจสอบยา / ยาชนิดเม็ด / ปัญญาประดิษฐ์ / การตรวจจับวัตถุ / ผู้ป่วยใน ก Name Mr. Ms. Mr. Mr. Thesis Title Design of a Prototype Automatic Tablet Verification Machine for Inpatients Mechanical and Aerospace Engineering Asst. Prof. Teerawat Sangpet, Ph.D. 2025 Department Advisor Academic year Kittipat Thongkam Nattadee Wuttikate Thanawin Khaengrang Anawat Jitramluek Abstract This project aimed to design and develop a prototype automatic pill verification machine for inpatients by applying artificial intelligence for object detection together with a database system, a graphical user interface, and a machine control system in order to reduce medication verification errors and improve safety in the hospital dispensing process. A simulated inpatient medication database for 30 patients and a dataset of 20 pill types were prepared for training the model using Roboflow and YOLO. The prototype was developed through four experimental phases with continuous improvements in lighting, external light control, camera type, pill container material, and dataset quality. The final prototype could verify up to five pills in one cycle. Experimental results showed that the system achieved correct verification in all 200 trials for each pill group. The lower bound of the 95% confidence interval was 98.12% for all groups, which was higher than the specified criterion of 95%. Therefore, the developed prototype demonstrated high accuracy and reliability and has potential for further practical development. Keywords: Pill Verification Machine / Pills / Artificial Intelligence / Object Detection / Inpatients ข กิตติกรรมประกาศ โครงงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรวิศวกรรมศาสตรบัณฑิต ซึ่งสาเร็จ ลุล่วงได้ด้วยความกรุณาและการสนับสนุนจากหลายฝ่าย คณะผู้จัดทาขอกราบขอบพระคุณ ผู้ช่วย ศาสตราจารย์ ดร.ธีรวัจน์ แสงเพชร์ อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงาน เป็นอย่างสูง ที่ได้กรุณาให้คาปรึกษา ถ่ายทอดความรู้ ตลอดจนเสนอแนะแนวทางในการดาเนินงานอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลาการจัดทา โครงงาน ทั้งในด้านการวางแผน การแก้ไขปัญหา และการปรับปรุงเนื้อหาให้มีความสมบูรณ์มากยิ่งขึน้ ซึ่งนับเป็นส่วนสาคัญอย่างยิ่งที่ทาให้โครงงานฉบับนี้สามารถดาเนินไปได้อย่างเรียบร้อยและบรรลุตาม วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ คณะผู้จัดทาขอขอบพระคุณคณาจารย์ เจ้าหน้าที่ เพื่อน ๆ และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ได้ ให้ความอนุเ คราะห์และให้ความช่วยเหลือในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการให้ข้อคิดเห็น การให้ คาแนะนา การสนับสนุนข้อมูล วัสดุอุปกรณ์ ตลอดจนการอานวยความสะดวกในส่วนที่เกี่ยวข้อง ซึ่ง ความร่วมมือจากทุกฝ่ายล้วนมีส่วนช่วยให้การดาเนินงานของโครงงานเป็นไปด้วยความราบรื่น ท้ายที่สุดนี้ คณะผู้จัดทาหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงงานฉบับนี้จะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อการศึกษา การค้นคว้า และการนาไปประยุกต์ใช้ในด้านที่เกี่ยวข้องต่อไป และขอขอบพระคุณทุกท่านที่ได้มีส่วน ร่วมสนับสนุนจนโครงงานฉบับนี้สาเร็จลุล่วงด้วยดี นาย กิตติพัฒน์ นางสาว ณัฐฎี นาย ธนวินท์ นาย อนวัช ค ทองคา วุฒิเกตุ แข็งแรง จิตราลึก สารบัญ บทที่ 1 บทนา ......................................................................................................................................1 1.1 ที่มาและความสาคัญของโครงงาน.....................................................................................1 1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงาน .................................................................................................2 1.3 ขอบเขตของโครงงาน ........................................................................................................2 1.4 ประโยชน์และผลที่คาดว่าจะได้รับ ....................................................................................2 1.5 แผนการดาเนินงาน ...........................................................................................................3 1.5.1 ขั้นตอนการดาเนินงาน ............................................................................................3 1.5.2 อุปกรณ์และงบประมาณที่คาดว่าจะใช้ ................................................................ 10 บทที่ 2 ทฤษฏีและงานวิจัยทีเ่ กี่ยวข้อง .............................................................................................. 11 2.1 การตรวจจับวัตถุ ............................................................................................................ 11 2.1.1 You Only Look Once (YOLO) ........................................................................ 11 2.1.2 Roboflow ........................................................................................................... 12 2.2 ระบบลาเลียงยา ............................................................................................................. 12 2.2.1 Stepper Motor .................................................................................................. 12 2.2.2 ขนาดมอเตอร์ที่ใช้ในการขับระบบลาเลียงภาชนะใส่ยา........................................ 12 2.3 ระบบตรวจสอบความถูกต้องของยา .............................................................................. 13 2.3.1 4K USB Webcam - 8MP IMX415 Sensor, 2.8-12mm ................................ 13 2.3.2 MAGIC TECH Barcode Scanner Bluetooth / 2.4G / Wire 3IN1 ............... 14 2.4 การควบคุมสภาพแวดล้อมของแสงเพื่อการตรวจจับวัตถุ ............................................... 14 2.4.1 Dome Light (Diffuse light) .............................................................................. 14 2.4.2 อะคริลิค – ค่าการสะท้อน ................................................................................... 15 ง บทที่ 3 ขั้นตอนการออกแบบ ............................................................................................................ 16 3.1 ความต้องการของโครงงาน ............................................................................................ 16 3.2 ข้อจากัด ......................................................................................................................... 16 3.3 มาตรฐานการออกแบบ .................................................................................................. 16 3.3.1 IEC 60601 ........................................................................................................... 17 3.3.2 ISO 13485 .......................................................................................................... 17 3.3.3 IEC 62304 ........................................................................................................... 17 3.4 ฐานข้อมูล....................................................................................................................... 18 3.5 ชุดข้อมูล......................................................................................................................... 18 3.5.1 การติด Label ในชุดข้อมูล .................................................................................. 24 3.5.2 การฝึกโมเดลสาหรับการตรวจสอบวัตถุ ............................................................... 33 3.6 การออกแบบเบือ้ งต้น..................................................................................................... 34 3.7 ชุดทดสอบที่ 1 ............................................................................................................... 37 3.7.1 ฮาร์ดแวร์ .............................................................................................................. 37 3.7.2 ซอฟต์แวร์ ............................................................................................................ 38 3.8 ชุดทดสอบที่ 2 ............................................................................................................... 39 3.8.1 ฮาร์ดแวร์ .............................................................................................................. 39 3.8.2 ซอฟต์แวร์ ............................................................................................................ 39 3.9 ชุดทดสอบที่ 3 ............................................................................................................... 40 3.9.1 ฮาร์ดแวร์ .............................................................................................................. 40 3.9.2 ซอฟต์แวร์ ............................................................................................................ 40 3.10 ชุดทดสอบที่ 4 ............................................................................................................... 41 3.10.1 ฮาร์ดแวร์............................................................................................................ 41 3.10.2 ซอฟต์แวร์ .......................................................................................................... 42 จ 3.11 การออกแบบเครือ่ งต้นแบบ ........................................................................................... 43 3.12 การสร้างเครื่องต้นแบบ .................................................................................................. 46 3.13 การทาระบบควบคุมเครือ่ งตรวจสอบเม็ดยา .................................................................. 49 3.14 การประกอบทุกชิ้นส่วนบนโครงสร้าง ............................................................................ 49 3.15 การเปลี่ยนอุปกรณ์อ่านบาร์โค้ด ..................................................................................... 51 3.16 โปรแกรมการแสดงผลส่วนติดต่อผู้ใช้แบบกราฟิก (GUI) ในเครื่องต้นแบบ .................... 52 3.17 ค่าใช้จ่าย ณ ปัจจุบนั ...................................................................................................... 52 บทที่ 4 ผลการทดลอง ...................................................................................................................... 54 4.1 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 1 .................................................................................... 54 4.1.1 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 1 ............................................................................... 55 4.1.2 แนวทางแก้ไขปัญหาในชุดทดสอบที่ 1 ................................................................. 55 4.2 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 2 .................................................................................... 56 4.2.1 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 2 ............................................................................... 56 4.2.2 แนวทางแก้ไขปัญหาในชุดทดสอบที่ 2 ................................................................. 56 4.3 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 3 .................................................................................... 57 4.3.1 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 3 ............................................................................... 57 4.3.2 แนวทางแก้ไขปัญหาในชุดทดสอบที่ 3 ................................................................. 57 4.4 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 4 .................................................................................... 58 4.5 การเก็บสถิติในเครือ่ งต้นแบบ......................................................................................... 58 4.5.1 การคานวณในทฤษฎีชว่ งความเชื่อมั่นของสัดส่วนทวินาม.................................... 59 4.5.2 เกณฑ์การตัดสินความแม่นยาของเครือ่ งต้นแบบ ................................................. 60 4.6 สถิติการตรวจสอบจริงในเครือ่ งต้นแบบ ......................................................................... 60 ฉ 4.6.1 สถิติการตรวจสอบที่คานวณโดยไม่ใช้โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นในการคานวณ .......... 60 4.6.2 สถิติการตรวจสอบที่คานวณโดยโปรแกรมที่พัฒนาขึน้ ......................................... 61 บทที่ 5 สรุปผลการออกแบบ ............................................................................................................ 63 5.1 สรุปผลการดาเนินงาน.................................................................................................... 63 5.2 ปัญหาที่เกิดขึ้น ............................................................................................................... 64 5.3 ข้อเสนอแนะ .................................................................................................................. 65 เอกสารอ้างอิง ................................................................................................................................... 66 ภาคผนวก ก การเขียนโปรแกรมในเครื่องต้นแบบ........................................................................... 68 ภาคผนวก ข แบบสั่งผลิตชิ้นงานและแบบประกอบของเครื่อง ........................................................ 86 ช สารบัญตาราง ตารางที่ 1.1 แผนการดาเนินโครงงานในปีการศึกษาที่ 1/2568 ..........................................................4 ตารางที่ 1.2 แผนการดาเนินโครงงานในปีการศึกษาที่ 2/2568 ..........................................................5 ตารางที่ 1.3 แผนการดาเนินงานระยะเสนอหัวข้อ ...............................................................................6 ตารางที่ 1.4 แผนการดาเนินงานระยะดาเนินงานขั้นที่หนึง่ .................................................................7 ตารางที่ 1.5 แผนการดาเนินงานระยะดาเนินงานขั้นที่สอง .................................................................8 ตารางที่ 1.6 แผนการดาเนินงานระยะสรุปผล .....................................................................................9 ตารางที่ 1.7 อุปกรณ์และงบประมาณที่คาดว่าจะใช้......................................................................... 10 ตารางที่ 3.1 ตัวอย่างฐานข้อมูล ........................................................................................................ 18 ตารางที่ 3.2 รายการจัดซื้อ ............................................................................................................... 53 ซ สารบัญรูปภาพ รูปที่ 2.1 4K USB Webcam - 8MP IMX415 Sensor, 2.8-12mm Manual Zoom Lens......... 13 รูปที่ 2.2 MAGIC TECH Barcode Scanner Bluetooth ............................................................... 14 รูปที่ 2.3 Dome light ...................................................................................................................... 15 รูปที่ 3.1 ferlo-B-cal........................................................................................................................ 19 รูปที่ 3.2 diclofenac ....................................................................................................................... 19 รูปที่ 3.3 Dicloxilin .......................................................................................................................... 19 รูปที่ 3.4 Ibuprofen 200 mg.......................................................................................................... 19 รูปที่ 3.5 Omeprazole 20 mg ....................................................................................................... 20 รูปที่ 3.6 Amco ................................................................................................................................ 20 รูปที่ 3.7 Ascorbic Acid 100 mg ................................................................................................... 20 รูปที่ 3.8 Fluoxetine ....................................................................................................................... 20 รูปที่ 3.9 Exelon 4.5 mg ................................................................................................................ 21 รูปที่ 3.10 Celecoxib 200 mg ....................................................................................................... 21 รูปที่ 3.11 Paracetamol 500 mg .................................................................................................. 21 รูปที่ 3.12 Nurasic ........................................................................................................................... 21 รูปที่ 3.13 Loratadine 10 mg ........................................................................................................ 22 รูปที่ 3.14 Flavon ............................................................................................................................ 22 รูปที่ 3.15 Antihistamine ............................................................................................................... 22 รูปที่ 3.16 Paracap .......................................................................................................................... 22 รูปที่ 3.17 Ponstan mefenanmic acid ........................................................................................ 23 รูปที่ 3.18 Chlorpheniramine maleate....................................................................................... 23 รูปที่ 3.19 Multi b ........................................................................................................................... 23 รูปที่ 3.20 Sotret ............................................................................................................................. 23 รูปที่ 3.21 Roboflow....................................................................................................................... 24 รูปที่ 3.22 Get Started to Roboflow ........................................................................................... 25 รูปที่ 3.23 ลงทะเบียน Roboflow ................................................................................................... 25 รูปที่ 3.24 Create workspace ....................................................................................................... 26 ฌ รูปที่ 3.25 สร้างโปรเจค .................................................................................................................... 26 รูปที่ 3.26 Object Detection ......................................................................................................... 27 รูปที่ 3.27 ภาพที่ติดการติด Label................................................................................................... 27 รูปที่ 3.28 Label Myself................................................................................................................. 28 รูปที่ 3.29 Start Annotating .......................................................................................................... 28 รูปที่ 3.30 Bounding Box Tool ..................................................................................................... 28 รูปที่ 3.31 Smart Select................................................................................................................. 29 รูปที่ 3.32 Annotation Editor........................................................................................................ 29 รูปที่ 3.33 การกระจายสัดส่วนชุดข้อมูล ........................................................................................... 30 รูปที่ 3.34 Create New Version .................................................................................................... 30 รูปที่ 3.35 Preprocessing ............................................................................................................... 31 รูปที่ 3.36 Augmentation .............................................................................................................. 31 รูปที่ 3.37 Create ............................................................................................................................ 32 รูปที่ 3.38 Download Dataset ...................................................................................................... 32 รูปที่ 3.39 Download zip to computer ...................................................................................... 33 รูปที่ 3.40 โค้ดสาหรับการเทรน AI ................................................................................................... 33 รูปที่ 3.41 ผลลัพธ์และที่อยู่ไฟลของการฝึกโมเดล ............................................................................ 34 รูปที่ 3.42 โค้ดการนาไฟล์ที่ฝึกไปใช้งาน ........................................................................................... 34 รูปที่ 3.43 ระบบจัดและตรวจสอบยา ............................................................................................... 35 รูปที่ 3.44 ขั้นตอนการทางานของเครือ่ งที่ออกแบบ ......................................................................... 35 รูปที่ 3.45 ผังงานโปรแกรมของเครือ่ ง .............................................................................................. 36 รูปที่ 3.46 แบบของชุดทดสอบในโปรแกรม Solidworks................................................................. 37 รูปที่ 3.47 ชุดทดลองที่หนึ่งโดยมีโครงสร้างและกล้อง ...................................................................... 37 รูปที่ 3.48 ชุดทดสอบแรกที่มีการเพิ่มสวิตช์ไฟเพือ่ ง่ายต่อการควบคุมแสง ....................................... 38 รูปที่ 3.49 GUI แสดงผลในชุดทดสอบที่ 1........................................................................................ 38 รูปที่ 3.50 ชุดทดสอบที่ 2 ที่มีการติดตั้งไฟยาวและทามุม 45 องศากับแก้วใส่ยา............................. 39 รูปที่ 3.51 GUI ในชุดการทดสอบที่ 2 ............................................................................................... 39 รูปที่ 3.52 ชุดทดสอบที่ 3 การนาภาชนะมาปิดรอบตัวเครื่องทดสอบ .............................................. 40 รูปที่ 3.53 ผลที่ได้จากกล้องในชุดทดสอบที่ 3 .................................................................................. 40 ญ รูปที่ 3.54 ชุดทดสอบที่ 4 ................................................................................................................. 41 รูปที่ 3.55 ชุดทดสอบที่ 4 นาภาชนะมาปิดรอบตัวเครื่องทดสอบ .................................................... 41 รูปที่ 3.56 การถ่ายภาพเม็ดยา 1 ชนิดหลายเม็ดในกรอบภาพเดียวกัน ............................................ 42 รูปที่ 3.57 การถ่ายภาพเม็ดยาหลายชนิด 5 เม็ดในกรอบภาพเดียวกัน ............................................ 42 รูปที่ 3.58 GUI ชุดทดสอบที่ 4 ......................................................................................................... 42 รูปที่ 3.59 เครื่องต้นแบบที่ 0.1 ........................................................................................................ 43 รูปที่ 3.60 เครื่องต้นแบบที่ 0.2.2 ..................................................................................................... 43 รูปที่ 3.61 เครื่องต้นแบบที่ 0.2.4 ..................................................................................................... 44 รูปที่ 3.62 เครื่องต้นแบบที่ 0.3.1 ..................................................................................................... 44 รูปที่ 3.63 เครื่องต้นแบบที่ 0.3.2 ..................................................................................................... 45 รูปที่ 3.64 เครื่องต้นแบบที่ 0.4 ........................................................................................................ 45 รูปที่ 3.65 แบบสั่งการผลิตสาหรับส่ง CNC ...................................................................................... 46 รูปที่ 3.66 การกลึงงานเพลาเพื่อเตรียมประกอบ .............................................................................. 47 รูปที่ 3.67 เพลาชิ้นงานหลังการกลึง ................................................................................................. 47 รูปที่ 3.68 การตัดอลูมิเนียมโปรไฟล์................................................................................................. 48 รูปที่ 3.69 การกัดอลูมิเนียมโปรไฟล์ให้ได้ขนาด ............................................................................... 48 รูปที่ 3.70 การประกอบชิ้นส่วนต่าง ๆ ตามแบบ .............................................................................. 48 รูปที่ 3.71 ชุดอุปกรณ์ควบคุมเครื่องตรวจสอบเม็ดยา....................................................................... 49 รูปที่ 3.72 หลังจากประกอบอุปกรณ์ต่าง ๆ ลงบนโครงสร้าง............................................................ 50 รูปที่ 3.73 หลังจากการเดินระบบไฟฟ้า ............................................................................................ 50 รูปที่ 3.74 กล้องที่ใช้ในการอ่านแถบบาร์โค้ด ................................................................................... 51 รูปที่ 3.75 การติดตั้งเครื่องอ่านบาร์โค้ด ........................................................................................... 51 รูปที่ 3.76 GUI ในเครื่องต้นแบบ ...................................................................................................... 52 รูปที่ 4.1 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 1...................................................................... 54 รูปที่ 4.2 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 1............................................................................................. 55 รูปที่ 4.3 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบ 2 ........................................................................ 56 รูปที่ 4.4 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 3...................................................................... 57 รูปที่ 4.5 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 4...................................................................... 58 รูปที่ 4.6 กราฟแสดงผลลัพธ์ค่าขอบล่างของช่วงความเชื่อมั่นทั้ง 4 กลุ่ม .......................................... 61 ฎ รูปที่ 4.7 การเก็บสถิติผ่านระบบ GUI ............................................................................................... 62 รูปที่ ข-1 การประกอบโครงเครื่อง .................................................................................................... 87 รูปที่ ข-2 ชิ้นส่วนสาหรับรองโครงเครื่อง ........................................................................................... 88 รูปที่ ข-3 โต๊ะหมุนภาชนะใส่ยา......................................................................................................... 89 รูปที่ ข-4 แผ่นประคองเพลาบน ........................................................................................................ 90 รูปที่ ข-5 แผ่นประคองเพลาล่างพร้อมรูตลับลูกปืน .......................................................................... 91 รูปที่ ข-6 แผ่นสาหรับติดตั้งมอเตอร์ ................................................................................................. 92 รูปที่ ข-7 แผ่นสาหรับติดตั้งกระบอกลมโรตารี่.................................................................................. 93 รูปที่ ข-8 แผ่นต่อกระบอกลมสาหรับตัวผลักภาชนะ ........................................................................ 94 รูปที่ ข-9 แผ่นสาหรับติดตั้งกระบอกลมผลักภาชนะ ......................................................................... 95 รูปที่ ข-10 เพลาหลัก ........................................................................................................................ 96 รูปที่ ข-11 เสาสาหรับแผ่นประคองเพลา .......................................................................................... 97 รูปที่ ข-12 ดุมสาหรับรองโต๊ะหมุนเพือ่ รับกับลูกปืนกันรุน ................................................................ 98 ฏ บทที่ 1 บทนา 1.1 ที่มาและความสาคัญของโครงงาน เนื่องจากในระบบบริการทางการแพทย์ของโรงพยาบาล โดยเฉพาะในส่วนของผู้ป่วยใน การ จ่ายยาอย่างถูกต้องตามคาสั่งแพทย์ถือเป็นกระบวนการที่มีความสาคัญอย่างยิ่งต่อความปลอดภัยของ ผู้ป่วย ซึ่งการจัดยาไม่ตรงตามคาสั่ง เช่น ให้ยาผิดประเภท ผิดขนาด หรือผิดผู้ป่วย อาจส่งผลให้เกิ ด อันตรายร้ายแรงถึงชีวิต ทั้งนี้ โรงพยาบาลจึงจาเป็นต้องมีระบบตรวจสอบความถูกต้องของยาก่อน นาไปจ่ายให้ผู้ป่วย ปั จ จุ บั น กระบวนการจัด และตรวจสอบยาส่ว นใหญ่ อาศัย บุค ลากรทางการแพทย์ ในกา ร ดาเนินการด้วยตนเอง ซึ่งอาจเกิดข้อผิดพลาดจากความเหนื่อยล้า ความเร่งรีบ หรือข้อจากัดของ มนุษย์ ทั้งนี้ทางผู้จัดทาจึงได้พัฒนาระบบอัตโนมัติที่สามารถช่วยตรวจสอบความถูกต้องของ ยาชนิด เม็ดอย่างแม่นยาและรวดเร็วจึงเป็นแนวทางที่สามารถลดความเสี่ยงของข้อผิดพลาดการจ่ายยาได้ อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ในประเทศไทยปัจจุบันมีเครื่องช่วยตรวจสอบจัดจาหน่ายอยู่แต่หากจะซ่อมบารุงในแต่ละ ครั้งต้องส่งไปซ่อมบารุงที่ต่างประเทศเท่านั้น ทาให้เกิดข้อเสียคือต้องใช้ระยะเวลานานและใช้เงิน จานวนมากในการซ่อมแซมแต่ละครั้ง การพัฒนาโครงงานนี้มีความสาคัญในการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของผู้ป่วย ลดภาระ งานซ้าซ้อนของบุคลากรทางการแพทย์ เพิ่มความรวดเร็วในการบริการในโรงพยาบาล ลดต้นทุนการ ซ่อมบารุง และไม่ต้องเสียเวลาในการส่งไปซ่อมบารุงที่ต่างประเทศ นอกจากนี้ ยังสามารถต่อยอดเป็น ระบบช่วยคัดกรองยาสาหรับผู้ป่วยนอกหรือใช้ในอุตสาหกรรมผลิตยาได้ในอนาคต 1 1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงาน เพื่อออกแบบเครื่องต้นแบบ เครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดสาหรับผู้ป่วยในโดย ใช้โมเดลปัญญาประดิษฐ์สาหรับการตรวจจับวัตถุ 1.3 ขอบเขตของโครงงาน 1. ศึกษาการใช้โมเดลสาหรับตรวจจับวัตถุเพื่อนามาพัฒนาโมเดลสาหรับการตรวจสอบยา ชนิดเม็ด 2. ศึกษาการสร้างฐานข้อมูลการจ่ายยาสาหรับผู้ป่วยในจานวน 30 คน 3. ศึกษาการตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดจานวน 20 ตัวอย่างที่แตกต่างกัน 4. ศึกษามาตรฐานการออกแบบอุปกรณ์ที่ใช้ในทางการแพทย์ 5. ออกแบบและจัดสร้างเครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดตามฐานข้อมูลการจ่าย ยาแบบอัตโนมัติ 6. ทดสอบการทางานของเครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดให้มีความถูกต้อ ง ไม่น้อยกว่า 95% 7. การออกแบบของเครื่องครอบคลุมเฉพาะยาที่มีสภาพสมบูรณ์เต็มเม็ดเท่านั้น โดยยังไม่ รองรับยาเม็ดที่ถูกหักครึ่งเม็ด 8. ในการทดสอบการทางานของเครื่องนั้นจะใช้ยาชนิดเม็ดขนาดที่มีขนาดเริ่มต้นที่ 6 x 4 มิลลิเมตร โดยมีสี รูปทรง และตัวอักษรที่ไม่เหมือนกัน และจานวนยาชนิดเม็ดต่อการ ตรวจสอบสูงสุด 5 เม็ดต่อการจ่ายยา 1 มื้อ 1.4 ประโยชน์และผลทีค่าดว่าจะได้รับ 1. ได้เครื่องต้นแบบสาหรับการตรวจสอบยาชนิดเม็ดที่มีความถูกต้องไม่น้อยกว่า 95% 2. ได้เรียนรู้ในการทาซอฟท์แวร์และฮาร์ดแวร์ในการทาระบบอัตโนมัติ 3. ได้เรียนรู้วิธีการใช้ปัญญาประดิษฐ์สาหรับการตรวจจับวัตถุ 2 1.5 แผนการดาเนินงาน ในส่ว นของแผนการดาเนิน งานจะแสดงถึงขั้นตอนการดาเนินงานรวมถึงระยะเวลา และ งบประมาณทั้งหมดที่คาดว่าจะใช้ในการออกแบบและพัฒนาเครื่องต้นแบบ 1.5.1 ขั้นตอนการดาเนินงาน แผนการดาเนินงานของโครงงานนั้นแบ่งเป็นหลายขั้นตอนตั้งแต่การวางแผน การสืบค้นข้อมูล เกี่ยวกับการตรวจจับวัตถุ การเขียนโปรแกรมทดลองการตรวจสอบยาชนิดเม็ด การใช้กล้องในการ ตรวจสอบยาชนิดเม็ด การออกแบบเครื่องต้นแบบ ไปจนถึงการสร้างเครื่องต้นแบบ แผนการดาเนินงานทั้งหมดจะเป็นดังตารางที่ 1.1 แผนการดาเนินโครงงานในปีการศึกษาที่ 1/2568 และตารางที่ 1.2 แผนการดาเนินโครงงานในปีการศึกษาที่ 2/2568 แผนการดาเนินงานทั้งหมดถูกแบ่งออกเป็น 4 ระยะหลัก ได้แก่ 1. ระยะเสนอหัวข้อ โดยมี นางสาวณัฐฏี วุฒิเกตุ เป็นผู้รับผิดชอบหลักในระยะนี้ ทั้งนีส้ามารถ ดูรายละเอียดการดาเนินงานได้ใน ตารางที่ 1.3 2. ระยะดาเนินงานขั้นที่หนึ่ง โดยมี นายกิตติพัฒน์ ทองคา เป็นผู้รับผิดชอบหลักในระยะนี้ ทั้งนี้ สามารถดูรายละเอียดการดาเนินงานได้ใน ตารางที่ 1.4 3. ระยะดาเนินงานขั้นที่สอง โดยมี นายธนวินท์ แข็งแรง เป็นผู้รับผิดชอบหลักในระยะนี้ ทั้งนี้ สามารถดูรายละเอียดการดาเนินงานได้ใน ตารางที่ 1.5 4. ระยะสรุปผล โดยมี นายอนวัช จิตราลึก เป็นผู้รับผิดชอบหลักในระยะนี้ ทั้งนี้สามารถดู รายละเอียดการดาเนินงานได้ใน ตารางที่ 1.6 3 ตารางที่ 1.1 แผนการดาเนินโครงงานในปีการศึกษาที่ 1/2568 4 ตารางที่ 1.2 แผนการดาเนินโครงงานในปีการศึกษาที่ 2/2568 5 ตารางที่ 1.3 แผนการดาเนินงานระยะเสนอหัวข้อ 6 ตารางที่ 1.4 แผนการดาเนินงานระยะดาเนินงานขั้นที่หนึง่ 7 ตารางที่ 1.5 แผนการดาเนินงานระยะดาเนินงานขั้นที่สอง 8 ตารางที่ 1.6 แผนการดาเนินงานระยะสรุปผล 9 1.5.2 อุปกรณ์และงบประมาณที่คาดว่าจะใช้ สาหรับการสร้างเครื่องตรวจสอบยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยใน งบประมาณที่คาดว่าจะ ใช้ สาหรั บ การจั ด หาอุ ป กรณ์ ต่า ง ๆ ที่ จาเป็ น ต่ อ การใช้ งานโดยแบ่ ง เป็ น อุ ป กรณ์ สาหรั บสร้าง เครื่องต้นแบบ อุปกรณ์สาหรับระบบควบคุม์ และส่วนที่ใช้สาหรับตรวจสอบยาชนิดเม็ด ตารางที่ 1.7 อุปกรณ์และงบประมาณที่คาดว่าจะใช้ รายการ จานวน คอมพิวเตอร์ขนาดเล็กเพื่อการประมวลผลกล้อง อุปกรณ์สาหรับควบคุมอุปกรณ์บนเครือ่ ง กล้องสาหรับตรวจจับภาพ อุปกรณ์ต้นกาลังพร้อมวงจรขับ วัสดุสาหรับสร้างเครือ่ งต้นแบบ เซนเซอร์สาหรับสาหรับตรวจจับวัตถุ รวม 1 1 3 4 1 3 10 งบประมาณ (บาท) 4,000 1,000 6,000 5,000 15,000 1,000 32,000 บทที่ 2 ทฤษฏีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การจ่ายยาให้ผู้ป่วยในภายในโรงพยาบาล เป็นกระบวนการที่มีความสาคัญอย่างยิ่ง เนื่องจาก หากเกิดความผิดพลาดในการจ่ายยา อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของผู้ป่วย เพื่อให้มั่นใจว่ายา ที่จ่ายให้มีความถูกต้อง จึงมีความจาเป็นต้องตรวจสอบความถูกต้องของยาด้วยระบบตรวจสอบ โดย เริ่มจากการนาภาชนะใส่ยาป้อนเข้าเครื่อง ผ่านกล้องตรวจสอบ ยาชนิดเม็ด ซึ่งใช้ปัญญาประดิษฐ์ใน การประมวลผล และสั่งการไปยังไมโครคอนโทรลเลอร์ เพื่อควบคุมอุปกรณ์ต่าง ๆ บนเครื่อง ซึ่ง เทคโนโลยีเหล่านี้มีบทบาทสาคัญในการพัฒนาประสิทธิภาพและความแม่นยาของระบบตรวจสอบยา สาหรับผู้ป่วยใน 2.1 การตรวจจับวัตถุ [1] การตรวจจับวัตถุ การค้นหาตาแหน่งของวัตถุในภาพและจาแนกประเภทของวัตถุนั้น โดย ผลลัพธ์ที่ได้จะเป็นกรอบสี่เหลี่ยมล้อมรอบวัตถุ ชื่อของวัตถุ นั้นๆ โดยจะนาไปเป็นสัญญาณเพื่อให้ เครื่องทางานต่อไป ในโครงงานนี้ จะใช้โมเดล You Only Look Once หรือ YOLO ซึ่งเป็นโมเดล สาหรับตรวจจับวัตถุ มีความแม่นยาสูง เหมาะกับการประมวลผลแบบเรียลไทม์ เช่น การแยกยาชนิด เม็ดหลายเม็ดในเวลาเดียวกัน โดยที่ภาชนะใส่ยายังมีการเคลื่อนที่อยู่ 2.1.1 You Only Look Once (YOLO) [2] You Only Look Once หรือ YOLO เป็นโมเดลที่ใช้พัฒนาขึ้นเพื่อให้สามารถตรวจจับวัตถุได้ แบบเรียลไทม์ โดยมีความเร็วและความแม่นยาค่อนข้างสูง หลักการทางานของ YOLO คือการแบ่ง ภาพออกเป็นกริด (Grid) คาดการณ์ตาแหน่งและชนิดของวัตถุในแต่ละกริดได้พร้อมกัน โมเดล YOLO มีความสามารถสูงและสามารถรองรับการใช้งานจริงในระบบอัตโนมัติ เช่น ระบบตรวจสอบการจราจร ระบบจอดรถ การตรวจสอบชิ้นงานในภาคอุตสาหกรรม ระบบตรวจสอบ ยา และอื่น ๆ 11 2.1.2 Roboflow [3] Roboflow คือเครื่องมือที่ใช้ในการพัฒนาและสร้างชุดข้อมูล โดยที่จะมุ่งเน้นไปที่การสร้างชุด ข้อมูลจากภาพเพื่อใช้ในการฝึกโมเดล โดยโครงงานนี้ได้นารูปภาพยาที่จัดเตรียมไว้มาใช้เป็นชุดข้อมูล สาหรับการฝึกโมเดล 2.2 ระบบลาเลียงยา ระบบลาเลียงยาเป็นระบบที่ออกแบบมาเพื่อลาเลียงยาไปตรวจสอบผ่านระบบการตรวจจับ วัตถุ โดยการลาเลียงจะต้องมีความรวดเร็ว แม่นยา และไม่บดบังมุมมองของกล้องเพื่อให้การตรวจจับ วัตถุ มีประสิทธิภาพสูงสุด ดังนั้นการออกแบบต้องเลือกอุปกรณ์ในการลาเลียงที่เหมาะสมดังต่อไปนี้ 2.2.1 Stepper Motor [4] Stepper Motor เป็นมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงที่ถูกออกแบบให้สามารถหมุนได้แบบเป็นขั้น แทนการหมุนต่อเนื่อง โดยการเคลื่อนที่ในแต่ละขั้นจะเกิดขึ้นเมื่อมอเตอร์ได้รับสัญญาณพัลส์ไฟฟ้า ซึ่ง ทาให้สามารถควบคุมตาแหน่งเชิงมุมของโรเตอร์ ได้อย่างแม่นยา 2.2.2 ขนาดมอเตอร์ทใี่ ช้ในการขับระบบลาเลียงภาชนะใส่ยา การลาเลียงภาชนะใส่ยาจะต้องใช้มอเตอร์ในการส่งกาลังซึ่งในการนามอเตอร์มาใช้จะต้อง คานึงถึงภาระ (Load) ที่ต้องรับโดยจะสามารถหาได้ด้วยการนาน้าหนักของอุปกรณ์ทั้งหมดบนชุด หมุนมาคูณกับระยะรัศมีของชุดหมุนและค่าคงที่ของความเร่งโน้มถ่วงจะได้แรงบิดที่มอเตอร์และชุด ทดจะต้องเอาชนะสามารถทาได้ดังนี้ 𝜏 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙 = 𝑚 𝑇𝑜𝑡𝑎𝑙 × 𝑔 × 𝑟𝐼𝑛𝑑𝑒𝑥 𝑡𝑎𝑏𝑙𝑒 (2.1) เมื่อได้ขนาดของภาระที่มอเตอร์ต้องเอาชนะแล้วจึงสามารถนาไปเลือกขนาดของมอเตอร์ที่ ใช้ได้ ซึ่งในโครงงานนี้ได้ใช้มอเตอร์สเต็ปเปอร์ (Stepper Motor) ขนาด Nema 17 มาใช้ซึ่งให้แรงบิด อยู่ที่ 0.52 นิวตันเมตร 12 ภาระที่มอเตอร์ต้องเอาชนะคือ 2.93 นิวตันเมตรดังนั้นหากต้องการเอาชนะจึงจะต้องทาการ ทดเฟืองจะทาให้ได้แรงบิดเพิ่มขึ้นโดยจะทาการติดตั้งชุดเฟืองแพลนเนตตารี่ (Planetary gear) โดยมี อัตราทดที่ 1:5 จะทาให้ได้แรงบิด 2.6 นิวตันเมตร และต่อด้วยการทดพูลเล่ย์ไทม์มิ่งด้วยอัตราทดที่ 1:2 จะได้ แ รงบิ ด ที่ 5.2 นิ ว ตั น เมตรซึ่ ง สามารถขั บ ชุ ด ลาเลี ย งได้ และมี ค่า ความปลอดภั ย (Safety factor) อยู่ที่ 1.8 2.3 ระบบตรวจสอบความถูกต้องของยา [5] กระบวนการตรวจสอบยาที่จัดให้ผู้ป่วยกับรายการยาที่สั่งจ่าย หรือบันทึกในเวชระเบียน เพื่อ ป้องกันข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้ยา เช่น การให้ยาผิด ชนิด ขนาด หรือความถี่ของการจ่าย ยา ระบบนี้มีความสาคัญอย่างยิ่งในการดูแลผู้ป่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานพยาบาลที่มีการ เปลี่ยนแปลงการดูแลผู้ป่วยบ่อยครั้ง เช่น การรับเข้า การย้าย หรือการจาหน่าย 2.3.1 4K USB Webcam - 8MP IMX415 Sensor, 2.8-12mm Manual Zoom Lens [10] กล้ อ ง 4K USB Webcam - 8MP IMX415 Sensor, 2.8-12mm Manual Zoom Lens สามารถนามาใช้ในเครื่องต้นแบบเครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วย ในได้ เนื่องจากมีความละเอียดสูงมากถึง 4K ทาให้เห็นสี รูปร่าง และขนาดของยาได้ชัดเจน และติดตั้ง ได้ง่ายผ่านการเชื่อมต่อแบบ USB และมีเลนส์ที่สามารถควบคุมโฟกัสได้เอง รูปที่ 2.1 4K USB Webcam - 8MP IMX415 Sensor, 2.8-12mm Manual Zoom Lens 13 2.3.2 MAGIC TECH Barcode Scanner Bluetooth / 2.4G / Wire 3IN1 [19] เครื่องอ่าน Barcode สามารถนามาใช้ในเครื่องต้นแบบเครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยา ชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยในได้ โดยใช้เป็นเครื่องอ่าน Barcode ที่เชื่อมต่อกับฐานข้อมูลของมูล ป่วย รูปที่ 2.2 MAGIC TECH Barcode Scanner Bluetooth 2.4 การควบคุมสภาพแวดล้อมของแสงเพือ่ การตรวจจับวัตถุ ในระบบการตรวจจับวัตถุ การที่จะทาให้ปัญญาประดิษฐ์ตรวจสอบได้แม่นยาจาเป็นต้องมีการ จับภาพที่ชัดเจน ซึ่งแสงเป็นปัจจัยสาคัญที่ทาให้การจับภาพชัดเจนยิ่งขึ้น เป็นองค์ประกอบสาคัญที่ทา ให้การตรวจสอบแม่นยามากขึ้น 2.4.1 Dome Light (Diffuse light) [6] เป็นอุปกรณ์สาหรับช่วยทาให้ภาพมีรายละเอียดมากขึ้นเมื่อเทียบกับการฉายแสงบนวัตถุ โดยตรง เหมาะสมสาหรับการตรวจสอบวัตถุที่ ต้องการรายละเอียดสูง มีพื้นผิวโค้งหรือสะท้อนแสง เช่น แคปซูลยา หรือตัวอักษรบนแผ่นอลูมิเนียมที่มีการสะท้อนแสง โดยเฉพาะในระบบการตรวจจับวัตถุที่ต้องการความแม่นยาสูง ทางานโดยการกระจายแสงจาก ด้านในของโครงสร้างรูปโดม ซึ่งช่วยลดแสงสะท้อนจุด ที่มักเกิดขึ้นเมื่อใช้แสงแบบตรงหรือวงแหวน กับพื้นผิวมันเงา โครงสร้างแบบโดมนี้ช่วยให้แสงตกกระทบวัตถุอย่างสม่าเสมอจากหลายทิศทาง ส่งผลให้สามารถมองเห็นรายละเอียดเล็ก ๆ เช่น ตัวอักษรบนยาชนิดเม็ดได้อย่างชัดเจน จึงเหมาะ สาหรับการใช้งานตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดทั้งแบบเม็ดและแบบแคปซูล 14 รูปที่ 2.3 Dome light 2.4.2 อะคริลคิ – ค่าการสะท้อน [16] ในการเลือกภาชนะสาหรับใส่เม็ดยา แก้วจะมีีจะมีค่าการสะท้อน (Reflectance) ประมาณ 4.25% - 5% ต่อหนึ่งพื้นผิว ในขณะที่อะคิริคจะมีค่าการสะท้อน (Reflectance) ประมาณ 4% ต่อ หนึ่งพื้นผิว ในโครงงานนี้จึงเลือกทาภาชนะสาหรับการใส่เม็ดเป็นวัสดุอะคริลิค 15 บทที่ 3 ขั้นตอนการออกแบบ การออกแบบเครื่องต้นแบบเครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วย ใน ต้องคานึงถึงปัจจัยต่าง ๆ เช่น ความต้องการของโครงงาน มาตรฐานการออกแบบ หรือ ข้อจากัด ต่าง ๆ เพื่อให้เครื่องต้นแบบมีคุณสมบัติและการทางานออกมาได้ตามความต้องการสามารถทางานได้ อย่างเต็มประสิทธิภาพและปลอดภัย 3.1 ความต้องการของโครงงาน ในโครงงานการออกแบบเครื่องต้นแบบเครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติ มีความต้องการสาหรับเครื่องต้นแบบ ดังต่อไปนี้ 1. เครื่องต้นแบบสามารถตรวจสอบความถูกต้องของยาเม็ดได้พร้อมกันสูงสุด 5 เม็ด 2. ความแม่นยาของการตรวจสอบมีความถูกต้องไม่น้อยกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ 3.2 ข้อจากัด 1. ข้อจากัดด้านการตรวจสอบ เครื่องต้นแบบสามารถตรวจสอบยาชนิดเม็ดได้เท่าที่มีในชุด ข้อมูลที่สร้างไว้เท่านั้น ไม่สามารถตรวจสอบยาชนิดเม็ดอืน่ นอกเหนือจากที่มีในชุดข้อมูลได้ 3.3 มาตรฐานการออกแบบ ในการออกแบบเครื่องจักรหรือเครื่องมือที่ใช้ในทางการแพทย์จาเป็นต้องอ้างอิงมาตรฐานใน การออกแบบเครื่อง เช่น การเลือกใช้วัสดุในการทาตัวเครื่องที่เหมาะสม ความปลอดภัยของผู้ใช้งาน มีการบันทึกการแก้ไขตัวเครื่อง หรือการที่เครื่องสามารถนามาทาความสะอาดได้ง่าย ซึ่งไม่เพียงแต่มาตรฐานของเครื่องมือทางการแพทย์เท่านั้น แต่การออกแบบจะอ้างอิงมาตรฐาน อื่น ๆ ด้วยเช่น การเดินสายไฟ หรือการที่ซอฟท์แวร์ต้องมีการตรวจสอบอยู่ตลอด โดยมาตรฐานที่ นามาใช้ในการออกแบบมีดังนี้ 16 3.3.1 IEC 60601 [7] เป็นมาตรฐานความปลอดภัยสาหรับอุปกรณ์ไฟฟ้าทางการแพทย์ที่ครอบคลุมด้านความ ปลอดภัยทางไฟฟ้า ความเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้า และการออกแบบเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้ และผู้ป่วย โดยเน้นให้อุปกรณ์ทางานได้อย่างปลอดภัยแม้เกิดความผิดพลาด เช่น ไฟตกหรือระบบ ล้มเหลว มาตรฐานนี้ใช้กับอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้ไฟฟ้าทุกชนิด เช่น เครื่องช่วยหายใจ เครื่องวัด ชีพจร หรืออุปกรณ์ตรวจวินิจฉัย และเป็นเกณฑ์สาคัญสาหรับการรับรองความปลอดภัยในระดับสากล 3.3.2 ISO 13485 [8] เป็นมาตรฐานสากลทางด้านการจัดการคุณภาพของเครื่องมือแพทย์ ตั้งแต่การออกแบบ พัฒนา การนาไปใช้ และการบารุงรักษาระบบจัดการคุณภาพให้ได้ตามที่มาตรฐานกาหนดไว้ซึ่งครอบคลุม ข้อกาหนดด้านต่าง ๆ ได้แก่ ข้อกาหนดทั่วไป ความรับผิดชอบด้านการบริหารจัดการ การบริหาร ทรัพยากร การสร้างผลิตภัณฑ์ การวัด การวิเคราะห์ และปรับปรุง มาตรฐานนี้มีความสาคัญต่อผู้ผลิต เครื่องมือแพทย์และองค์กรต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับผู้ผลิตเครื่องมือแพทย์ รวมทั้งองค์กรที่เกี่ยวข้องใน ขั้นตอนของวงจรชีวิตของเครื่องมือแพทย์ การออกแบบและการพัฒนา การผลิต การจัดเก็บและการ จัดจาหน่าย การติดตั้งหรือการให้บริการของอุปกรณ์ทางการแพทย์ และการจัดหากิจกรรมที่เกี่ยวข้อง 3.3.3 IEC 62304 [9] เป็นมาตรฐานสากลที่ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาซอฟต์แวร์สาหรับอุปกรณ์ทางการแพทย์ โดยกาหนดกระบวนการทางานในการพัฒนาซอฟต์แวร์อย่างเป็นระบบตั้งแต่ขั้นตอนการวางแผน การพัฒนา การทดสอบ เพื่อให้มั่นใจว่าซอฟต์แวร์มีความปลอดภัย และไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วย มาตรฐานฉบับนี้ยังแบ่งระดับความเสี่ยงของซอฟต์แวร์ออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ Class A, Class B และ Class C โดยพิจารณาจากความรุนแรงของผลกระทบหากซอฟต์แวร์เกิดความล้มเหลว เพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายด้านความปลอดภัยและคุณภาพของซอฟต์แวร์ทางการแพทย์ 17 3.4 ฐานข้อมูล [12] ในการจ่ายยาให้กับผู้ป่วยในโรงพยาบาล จะมีการบันทึก ติดตาม และจัดการการจ่ายยา จะถูก จัดการโดยระบบสารสนเทศโรงพยาบาล (Hospital Information System) ซึ่งเป็นระบบที่ใช้เพื่อให้ แพทย์สามารถเข้าตรวจสอบฐานข้อมูลการจ่ายยาให้กับผู้ป่วยได้อย่างรวดเร็วและถูกต้อง โดยในโครงงานนี้ ไ ด้ เ ลื อ กใช้ โ ปรแกรม Microsoft Excel เพื่ อ นามาใช้ สาหรั บ การสร้า ง ฐานข้อ มูล จาลองสาหรับ การจ่ายยาให้ กั บผู้ป่ว ย โดยในฐานข้อ มูล ประกอบด้ว ยชุ ดข้อ มู ล และ ความหมายดังต่อไปนี้ 1. PatientID – รหัสผู้ปว่ ย 2. Name – ชื่อผู้ของป่วย 3. Gender – เพศผู้ของป่วย 4. Weight – น้าหนักของผู้ป่วยในหน่วยกิโลกรัม 5. Age – อายุของผู้ปว่ ย 6. Medicine – ชื่อยาทีผู่้ป่วยต้องได้รับ 7. Quantity – จานวนยาชนิดเม็ดที่ผู้ป่วยต้องได้รับ โดยชื่อยาและจานวนยาชนิดเม็ด ที่ผู้ป่วยต้องได้รับจะถูกนาไปใช้เป็นเงื่อนไขในการตรวจสอบ ความถูกต้องของยาชนิดเม็ด ที่ผู้ป่วยต้องได้รับ ตารางที่ 3.1 ตัวอย่างฐานข้อมูล 3.5 ชุดข้อมูล เนื่องจากในปัจจุบันยาชนิดเม็ดนั้นมีลักษณะที่แตกต่างกันในหลายรูปแบบ เช่น รูปร่างลักษณะ สัญลักษณ์หรือตัวอักษรที่ ปรากฎบนยาชนิดเม็ด และสี [11] ทาให้การสร้างเครื่องต้นแบบนี้ ไม่ สามารถนายาชนิดเม็ด ทุกรูปแบบมาทาชุดข้อมูลได้ แต่ในโครงงานนีจ้ะได้กระบวนการนาชุดข้อมูลไป เชื่อมต่อกระบวนการตรวจสอบ ซึ่งถ้าหากต้องการเพิ่มชุดข้อมูล ที่นอกเหนือจากตัวอย่างที่โครงงาน นามาเป็นตัวอย่าง สามารถศึกษากระบวนการทาจากโครงงานนี้ได้ โดยในโครงงานนี้ได้นายาชนิดเม็ด ที่มีลักษณะแตกต่างกันมาทั้งหมด 20 ตัวอย่าง ได้แก่ 18 1. ferlo-B-cal รูปที่ 3.1 ferlo-B-cal 2. Diclofenac รูปที่ 3.2 diclofenac 3. Dicloxilin รูปที่ 3.3 Dicloxilin 4. Ibuprofen 200 mg รูปที่ 3.4 Ibuprofen 200 mg 19 5. Omeprazole 20 mg รูปที่ 3.5 Omeprazole 20 mg 6. AMCO รูปที่ 3.6 Amco 7. Ascorbic Acid 100 mg รูปที่ 3.7 Ascorbic Acid 100 mg 8. Fluoxetine รูปที่ 3.8 Fluoxetine 20 9. Exelon 4.5 mg รูปที่ 3.9 Exelon 4.5 mg 10. Celecoxib 200 mg รูปที่ 3.10 Celecoxib 200 mg 11. Paracetamol 500 mg รูปที่ 3.11 Paracetamol 500 mg 12. Nurasic รูปที่ 3.12 Nurasic 21 13. Loratadine 10 mg รูปที่ 3.13 Loratadine 10 mg 14. Flavon รูปที่ 3.14 Flavon 15. Antihistamine รูปที่ 3.15 Antihistamine 16. Paracap รูปที่ 3.16 Paracap 22 17. mefenanmic acid รูปที่ 3.17 Ponstan mefenanmic acid 18. Chlorpheniramine maleate รูปที่ 3.18 Chlorpheniramine maleate 19. Multi b รูปที่ 3.19 Multi b 20. Sotret รูปที่ 3.20 Sotret 23 3.5.1 การติด Label ในชุดข้อมูล [15] ขั้นตอนที่สาคัญสาหรับการพัฒนาโมเดลสาหรับการตรวจสอบวัตถุ คือการขั้นตอนการติด Label ให้กับภาพที่นามาใช้ส ร้า งเป็ นชุด ข้อ มูล เพื่อ นามาฝึกโมเดลสาหรับ การตรวจสอบวั ต ถุ เนื่องจากโมเดลไม่สามารถเข้าใจได้เองว่าภาพที่เห็นเป็นภาพของวัตถุใด การติด label เป็นการที่ทา ให้โมเดลเข้าใจว่าวัตถุในภาพคืออะไร ในโครงงานนี้ได้เลือกแพลตฟอร์ม Roboflow เพื่อนามาใช้ สาหรับการติด Label 3.5.1.1 Roboflow [14] Roboflow เป็นแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ใช้สาหรับการจัดการและสร้างชุดข้อมูล สาหรับงาน ด้านการตรวจสอบวัตถุ โดย Roboflow มีจุดเด่นคือ ความสะดวกในการใช้งาน โดยผู้ใช้งานสามารถ อัปโหลดรูปภาพ ติด Label และแปลงข้อมูลให้พร้อมสาหรับการฝึกโมเดล ได้อย่างรวดเร็วและมี ประสิทธิภาพ รูปที่ 3.21 Roboflow 3.5.1.2 การจัดเตรียมชุดข้อมูลก่อนการนาไปติด Label ก่อนที่จะดาเนินการติด Label ต้องถ่ายรูปเม็ดยาแต่ละชนิดที่ต้องการตรวจสอบเพื่อจัดเตรียม เป็นชุดข้อมูลสาหรับการนาไปฝึกปัญญาประดิษฐ์ โดยการเตรียมชุดข้อมูลที่ดจีะทาให้การตรวจสอบ แม่นยาขึ้นไปด้วย ซึ่งในโครงงานนีไ้ ด้นา 3 เทคนิคมาทาให้ชุดข้อมูลมีความแม่นยามากยิ่งขึ้น ได้แก่ 1. ใช้ภาพที่ถ่ายจากสภาพแวดล้อมการทางานจริงมาทาเป็นชุดข้อมูล เพื่อให้ปญั ญาประดิษฐ์ เรียนรูใ้ นงานบริบทจริง 24 2. ทา Data Augmentation โดยการนารูปภาพเดิมมาปรับรูปแบบใหม่ เช่น การหมุนภาพ การพลิกภาพ และการเบลอภาพ เพื่อเพิ่มความหลากหลายให้กับชุดข้อมูล 3. แบ่งสัดส่วน Train, Validation และ Test อย่างเหมาะสม เช่น 70% (Train), 20% (Val) และ 10% (Test) เพือ่ ทาให้ปัญญาประดิษฐ์เรียนรู้ได้แม่นยามากขึ้น 3.5.1.3 ขั้นตอนการติด Label 1. เข้า Roboflow ที่ https://roboflow.com/ 2. เริ่มการใช้งานโดยกด Get Started รูปที่ 3.22 Get Started to Roboflow 3. ลงทะเบียน รูปที่ 3.23 ลงทะเบียน Roboflow 25 4. ตั้งชื่อที่ช่อง Name Your Workspace เลือก Public Plan รูปที่ 3.24 Create workspace 5. เลือก Project และกด New Project รูปที่ 3.25 สร้างโปรเจค 26 6. เลือก Project Type เป็น Object Detection ตั้งชื่อโปรเจค และตั้งชื่อ Annotation Group เมื่อเสร็จแล้วกด Create Public Project Annotation Group คือการตั้งชื่อ Classes ที่เราต้องการจะเป็นติด Label ให้ภาพที่นามาทา เป็นชุดข้อมูล รูปที่ 3.26 Object Detection 7. เลือก Select File(s) จากนั้นเลือกภาพที่ต้องการติด Label รูปที่ 3.27 ภาพที่ติดการติด Label 27 8. เมื่ออัพโหลดภาพเสร็จกด Label Myself รูปที่ 3.28 Label Myself 9. กด Start Annotating เพื่อเริ่มการติด Label รูปที่ 3.29 Start Annotating 10. เลือกเครื่องมือ Bounding Box Tool และลากคลุมวัตถุที่ต้องการติด Label หรือใช้ เครื่องมือ Smart Select ในการคลุมวัตถุ รูปที่ 3.30 Bounding Box Tool 28 รูปที่ 3.31 Smart Select 11. เมื่อลาก Bounding Box หรือ Smart Select คลุมวัตถุทตี่้องการแล้วให้เลือกว่าวัตถุเป็น Classes ใด รูปที่ 3.32 Annotation Editor 12. หลังจากติด Label ครบทุกภาพแล้ว กดเครือ่ งหมายถูก 29 13. เมื่อกดเครือ่ งหมายถูกแล้วต่อมาคือการนารูปไป Train, Validation, Test โดยที่มีอัตราส่วนที่แนะนาคือ Train 70%, Validation 20% และ Test 10% [13] รูปที่ 3.33 การกระจายสัดส่วนชุดข้อมูล 14. เข้าไปที่หัวข้อ Versions และกด Create New Version รูปที่ 3.34 Create New Version 30 15. หลังจากกด add images แล้วทาง Source Images จะบอกในส่วนของจานวนรูปและ Classes ของรูป และในส่วนของ Train/Test Split จะบอกในส่วนของจานวนชุดข้อมูลของ Train, Validation และ Test ลาดับถัดมาคือในส่วนของ Preprocessing ซึ่งจะเป็นในส่วนของการปรับภาพ ให้อยู่ในรูปแบบที่เหมาะสม ถัดมาคือ Augmentation จะใช้ในการสร้างภาพใหม่จากของเดิม เช่น กลับด้าน ทาเบลอ ฯลฯ เพื่อเพิ่มความหลากหลายของชุดข้อมูล และเมื่อปรับค่าเสร็จแล้วกด Create เพื่อไปยังขั้นตอนต่อไป รูปที่ 3.35 Preprocessing รูปที่ 3.36 Augmentation 31 รูปที่ 3.37 Create 16. หลังจากปรับตั้งค่าชุดข้อ มูลเสร็จแล้ว กด Download Dataset เลือก image and Aanotation Format เป็น YOLOv12 และเลือก Download Option เป็น Download zip to computer เมื่อเสร็จแล้ว กด continue เพื่อ Download ชุดข้อมูลที่จะนามาให้สาหรับการฝึกโมเดล ให้การตรวจสอบวัตถุ รูปที่ 3.38 Download Dataset 32 รูปที่ 3.39 Download zip to computer 3.5.2 การฝึกโมเดลสาหรับการตรวจสอบวัตถุ หลังจากติด Label ให้กับภาพทั้งหมดที่นามาสร้างชุดข้อมูลแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการ ฝึก โมเดลเพื่อให้โมเดลสามารถเรียนรู้ได้ว่าวัตถุแต่ละชนิดคืออะไรและแยกความแตกต่างของวัตถุแต่ละ ชนิดได้อย่างถูกต้องและแม่นยา โดยใช้โมเดล You Only Look Once (YOLO) 1. เขียนโค้ดในโปรแกรม Visual Studio Code ดังรูปที่ 3.39 พร้อมกาหนด Path ของไฟล์ data.yaml ที่ได้โหลดมาในรูปที่ 3.38 รูปที่ 3.40 โค้ดสาหรับการเทรน AI 33 2. เมื่อทาการฝึกเสร็จโปรแกรมจะแสดงผลลัพธ์และที่อยู่ไฟล์ของการฝึกโมเดล รูปที่ 3.41 ผลลัพธ์และที่อยู่ไฟลของการฝึกโมเดล 3. หลังจากการฝึกโมเดล จะได้ไฟล์ best.pt ที่บันทึกไว้ตามที่อยู่ไฟล์ในรูปที่ 3.40 โดยการนา ไฟล์ที่เทรนไปใช้ให้กาหนด Path ไฟล์ best.pt ในโค้ดดังรูปที่ 3.41 รูปที่ 3.42 โค้ดการนาไฟล์ที่ฝึกไปใช้งาน 3.6 การออกแบบเบือ้ งต้น การออกแบบเครื่องต้นแบบแบ่งเป็นสามส่วนได้แก่ อุปกรณ์ที่ใช้ในการควบคุมเครื่อง โปรแกรม ที่ใช้ในการควบคุมเครื่องรวมถึงปัญญาประดิษฐ์ที่ใช้สาหรับตรวจสอบยาชนิดเม็ด และอุปกรณ์หัวขับ เริ่มจากการออกแบบระบบทั้งหมดของเครื่องจากนั้นจึงออกแบบส่วนย่อย ๆ ดังที่กล่าวมา ข้างต้น โดยระบบการทางานของเครื่องอันดับแรกคือการนาภาชนะใส่ยาเข้าไปในเครื่องและเครื่องจะ หมุน นามาผ่านกล้องอ่านคิวอาร์โค้ดเพื่อเชื่อมต่อกับฐานข้อมูลผู้ป่วย จากนั้นนาไปผ่านกล้องเพื่อ ตรวจสอบความถูกต้องโดยเทียบกับฐานข้อมูลผู้ป่วย ในกรณีที่ยาไม่ถูกต้อง เช่น ไม่ตรงกับฐานข้อมูล หรือไม่ครบ จะทาการนาภาชนะแยกออกไปเพื่อจัดยาใหม่ ในกรณีที่ถูกต้องจะทาการนากลับไปวางไว้ ที่ฟิกเจอร์ เพื่อรอให้นาไปจัดเรียงและจ่ายยา โดยในโครงงานนี้ได้เน้นไปที่เครื่องตรวจสอบความ 34 ถูกต้องของยาชนิดเม็ดเป็นหลักระบบจัดและตรวจสอบยาจะเป็นดังรูปที่ 3.42 และขั้นตอนการทางาน ของเครื่องที่ออกแบบจะเป็นดังรูปที่ 3.43 รูปที่ 3.43 ระบบจัดและตรวจสอบยา รูปที่ 3.44 ขั้นตอนการทางานของเครือ่ งที่ออกแบบ 35 โดยส่วนของโปรแกรมของเครื่องทั้งหมดจะเป็นไปดังรูปที่ 3.44 รูปที่ 3.45 ผังงานโปรแกรมของเครือ่ ง 36 3.7 ชุดทดสอบที่ 1 3.7.1 ฮาร์ดแวร์ ชุดการทดสอบแรกจะประกอบไปด้วยโครงสร้างของอะลูมิเนียมโปรไฟล์ เพื่อความสะดวกใน การปรับตาแหน่งต่าง ๆ ของกล้องและภาชนะใส่ยา, กล้องบน และกล้องล่าง สาหรับการตรวจสอบยา ชนิดเม็ด, ไฟแบบกระจายแสงเพื่อลดแสงสะท้อน และคอนโทรลเลอร์ ที่ใช้ในการควบคุมแสงไฟ รูปที่ 3.46 แบบของชุดทดสอบในโปรแกรม Solidworks รูปที่ 3.47 ชุดทดลองที่หนึ่งโดยมีโครงสร้างและกล้อง 37 รูปที่ 3.48 ชุดทดสอบแรกที่มีการเพิ่มสวิตช์ไฟเพือ่ ง่ายต่อการควบคุมแสง 3.7.2 ซอฟต์แวร์ ในชุดการทดสอบที่ 1 ผู้จัดทาได้ใช้กล้องบน 1 ตัวในการฝึกปัญญาประดิษฐ์ ตามขั้นตอนใน หัวข้อที่ 3.5.1 และ 3.5.2 โดยใช้ชุดข้อมูลของยาชนิดเม็ดทั้งหมด 6 ตัวอย่าง โดยในขั้นตอนติด Label ผู้ จั ด ทาได้ ทาการถ่า ยรู ป ยาชนิ ด เม็ ด ตั ว อย่า งละ 10 รู ป ในการนาไปติ ด Label เพื่ อ นาไปฝึ ก ปั ญ ญาประดิ ษ ฐ์ จากนั้ น เขี ย นโปรแกรมให้ ก ล้ อ งเชื่ อ มต่ อ กั บ ฐานข้ อ มู ล และข้ อ มู ล การฝึ ก ปัญญาประดิษฐ์ พร้อมทั้งเขียนโปรแกรมการแสดงผลส่วนติดต่อผู้ใช้แบบกราฟิก (Graphical User Interface: GUI) โดยสร้างคิวอาร์โคด (QR Code) ออกมาจากฐานข้อมูล จากนั้นให้กล้องตรวจจับคิว อาร์โคด เมื่อกล้องตรวจจับ GUI จะแสดงผลจานวนยาที่ใส่ไปในฐานข้อ มูล และชื่อ ของยาแต่ละ ตัวอย่าง พร้อมทั้งตรวจจานวนและชื่อของยาว่าตรวจกับฐานข้อมูลหรือไม่ โดยใน GUI จะแสดงภาพ จากกล้องพร้อมขึ้นกรอบและชื่อยาที่ตรวจจับโดยปัญญาประดิษฐ์ ดังรูปที่ 3.48 ซึ่งชื่อที่ขึ้นบนกรอบ จะเป็นตัวชี้วัดความแม่นยาว่าปัญญาประดิษฐ์สามารถตรวจจับชื่อของยาชนิดเม็ดได้ตรงกับข้อมูลจริง หรือไม่ โดยผู้จัดทาได้นาข้อมูลส่วนนี้ไปทาเป็นสถิติความแม่นยาของปัญญาประดิษฐ์เพื่อใช้เป็นเกณฑ์ ในการพัฒนาเครื่องทดสอบถัดไป รูปที่ 3.49 GUI แสดงผลในชุดทดสอบที่ 1 38 3.8 ชุดทดสอบที่ 2 3.8.1 ฮาร์ดแวร์ ชุดทดสอบ 2 เปลี่ยนจากไฟแบบกระจายแสง (Diffuse light) เป็นไฟแบบตรง (Direct light) และติดตั้งไฟให้ทามุม 45 องศากับแก้วใส่ยา รูปที่ 3.50 ชุดทดสอบที่ 2 ที่มีการติดตั้งไฟยาวและทามุม 45 องศากับแก้วใส่ยา 3.8.2 ซอฟต์แวร์ ในชุดการทาสอบที่ 2 ผู้จัดทาได้เพิ่มจานวนกล้องในการฝึกปัญญาประดิษฐ์เป็น 2 กล้องและได้ เพิ่มกล้องสาหรับอ่านคิวอาร์โคด อีก 1 กล้องรวมเป็น 3 กล้อง จากนั้นผู้จัดทาได้ ฝึกปัญญาประดิษฐ์ เหมือนในชุดทดสอบแรก โดยใช้ชุดข้อมูลของยาชนิดเม็ดทั้งหมด 20 ตัวอย่างและเพิ่มจานวณการ ถ่ายภาพการติด Label เป็นตัวอย่างละ 30 ภาพเพื่อนาไปฝึกปัญญาประดิษฐ์ และเปลี่ยนการจัดวาง GUI ใหม่ ดังรูปที่ 3.50 เนื่องจากได้เพิ่มจานวณกล้องเข้ามา รูปที่ 3.51 GUI ในชุดการทดสอบที่ 2 39 3.9 ชุดทดสอบที่ 3 3.9.1 ฮาร์ดแวร์ ชุดทดสอบที่ 3 ทาการหาภาชนะมาคลุมเพื่อให้มีแสงรบกวนจากภายนอกเข้าไปในชุดทดสอบ ให้น้อยที่สุด รูปที่ 3.52 ชุดทดสอบที่ 3 การนาภาชนะมาปิดรอบตัวเครื่องทดสอบ 3.9.2 ซอฟต์แวร์ ในชุดการทดสอบที่ 3 ผู้จัดทาได้เพิ่มจานวณการถ่ายภาพการติด Label เป็นตัวอย่างละ 50 ภาพเพื่อนาไปฝึกปัญญาประดิษฐ์ รูปที่ 3.53 ผลที่ได้จากกล้องในชุดทดสอบที่ 3 40 3.10 ชุดทดสอบที่ 4 3.10.1 ฮาร์ดแวร์ ชุดทดสอบที่ 4 ได้มีการเปลี่ยนกล้องเป็นกล้องที่มีเลนส์สาหรับปรับขยายภาพ มีความละเอียด ของภาพ 4K โดยที่ไม่มีฟังก์ชันการโฟกัสอัตโนมัติ และเปลี่ยนวัสดุของภาชนะสาหรับใส่เม็ดยาจาก แก้วเป็นอะคริลิค เพื่อลดการสะท้อนที่เกิดจากแสงไฟ รูปที่ 3.54 ชุดทดสอบที่ 4 รูปที่ 3.55 ชุดทดสอบที่ 4 นาภาชนะมาปิดรอบตัวเครื่องทดสอบ 41 3.10.2 ซอฟต์แวร์ ในชุดการทดสอบที่ 4 ผู้จัดทาได้ใช้จานวนภาพในการติด Label สาหรับยา 1 ชนิดตัวอย่างละ 80 ภาพ และได้มีการติด Label แบบที่นายาหลายชนิดมาผสมกันเป็นจานวณ 20 ภาพ โดยในการติด Label ได้เปลี่ยนจากการใช้ Bounding Box เป็น Smart Select เพื่อเพิ่มความแม่นยาในการตรวจสอบความ ถูกต้องของเม็ดยา และได้ปรับปรุง GUI ให้ดูง่าย สวยงามยิ่งขึ้น รูปที่ 3.56 การถ่ายภาพเม็ดยา 1 ชนิดหลายเม็ดในกรอบภาพเดียวกัน รูปที่ 3.57 การถ่ายภาพเม็ดยาหลายชนิด 5 เม็ดในกรอบภาพเดียวกัน รูปที่ 3.58 GUI ชุดทดสอบที่ 4 42 3.11 การออกแบบเครือ่ งต้นแบบ ในการออกแบบเครื่องต้นแบบนั้นจะต้องคานึงถึงวัตถุประสงค์และออกแบบโดยอ้างอิงจาก มาตรฐาน เช่น IEC 60601 ซึ่งเป็นมาตรฐานความปลอดภัยทางระบบไฟฟ้าของเครื่อง เครื่องต้นแบบที่ออกแบบด้วยซอฟท์แวร์ SolidWorks จะมีทั้งหมดดังต่อไปนี้ 1. เครื่องต้นแบบที่ 0.1 เครื่องต้นแบบแรกออกแบบโดยใช้มอเตอร์จานวน 1 ตัว และป้อนภาชนะยาผ่านราง สไลด์ ทาให้มีจุดวางภาชนะใส่ยาเพียงหนึ่งจุดทาให้ ไม่สามารถทางานต่อเนื่องได้ ข้อดีของแบบ ที่หนึ่งนั้นไม่ซับซ้อน ต้นทุนต่า สามารถสร้างและประกอบได้สะดวก รูปที่ 3.59 เครื่องต้นแบบที่ 0.1 2. เครื่องต้นแบบที่ 0.2.2 เครื่องต้นแบบที่ 0.2.2 เปลี่ยนจากการลาเลียงภาชนะได้ทีละชิ้นเพิ่มเป็น 6 ชิ้นโดยใช้ กลไกแบบโต๊ะกลม Index ข้อเสียคือสร้างพาร์ทต้องใช้ CNC ในการสร้าง ปรับกล้องยาก และ กลไกมีส่วนประกอบมากจนเกินไป ข้อดีคือสามารถทางานต่อเนื่องได้ รูปที่ 3.60 เครื่องต้นแบบที่ 0.2.2 43 3. เครื่องต้นแบบที่ 0.2.4 เครื่องต้นแบบที่ 0.2.4 นั้นเปลี่ยนกลไกของโต๊ะกลม (Index) เป็นการใช้รางสไลด์ซึ่งทา ให้มีความต่อเนื่องน้อยลง ข้อดีคือเป็นแบบที่มีการทางานครบโดยจะมีทั้งการนาภาชนะใส่ยา เข้ามาตรวจในเครื่อง และ สามารถแยกยาที่ถูกและผิดได้ในตัว ข้อเสียคือจานวนตัวขับมีมาก เกินไป (Actuator) ปรับตาแหน่งกล้องล่างได้ไม่อิสระ มีความต่อเนื่องน้อยกว่ากลไกโต๊ะกลม (Index mechanism) รูปที่ 3.61 เครื่องต้นแบบที่ 0.2.4 4. เครื่องต้นแบบที่ 0.3.1 เครื่องต้นแบบที่ 0.3.1 เปลี่ยนจากการที่นาภาชนะเข้าไปในเครื่องตรวจ เป็นการนาชุด ตรวจสอบมาวางไกล้ ๆ ชุดลาเลียงทาให้สามารถ ตัดชุดหยิบแก้วเข้าไปตรวจสอบในเครื่องได้ ทาให้สามารถทางานได้ต่อเนื่อง ข้อเสียคือการใช้โซ่ในการลาเลียงภาชนะนั่น อาจมีการหย่อน และ ขณะทางานอาจมีการแกว่งทาให้ภาชนะเคลื่อนที่ไม่ลื่นไหล จึงปรับปรุงเป็น แบบที่ 0.3.2 รูปที่ 3.62 เครื่องต้นแบบที่ 0.3.1 44 5. เครื่องต้นแบบที่ 0.3.2 เครื่องต้นแบบที่ 0.3.2 นั้นถูกปรับให้มีการใช้ Curved rail เป็นฐานสาหรับภาชนะของ ยาทาให้ลดการแกว่งของโซ่ ทาให้การเคลื่อนที่ไหลลื่นไปตามราง ในเครื่องต้นแบบนี้มีการเพิ่ม แผงไฟฟ้า, แผงควบคุม ดังรูปที่ 3.57 รูปที่ 3.63 เครื่องต้นแบบที่ 0.3.2 6. เครื่องต้นแบบที่ 0.4 เครื่องต้นแบบที่ 0.4 เป็นการนาแบบของเครื่องที่ 0.2.2 มาพัฒนาโดยมีการนาชุดโต๊ะ กลมมาใช้ (Index mechanism) สาหรับลาเลียงยา เนื่อ งจากแบบเครื่อ งที่ 0.3.2 มีการ ออกแบบโดยใช้โซ่ซึ่งอาจจะมีน้ามันหรือเศษวัสดุเข้าไปปนเปื้อนในภาชนะยา ในชุดที่ 0.3.2 มี ความเห็นว่าจะต้องเปลี่ยนอุปกรณ์ส่งกาลังเป็นสายพานที่มีรูเกลียว ซึ่งมีราคาที่สูงกว่าสายพาน ไทม์มิ่งที่ใช้ส่งกาลังปกติทาให้ต้ องทาการออกแบบเครื่องที่ 0.4 ซึ่งแบบปัจจุบันนั้นสามารถลด ค่าใช้จ่ายในการสร้างและใช้อุปกรณ์น้อยจึงได้เลือกใช้แบบดังกล่าว รูปที่ 3.64 เครื่องต้นแบบที่ 0.4 45 3.12 การสร้างเครือ่ งต้นแบบ ในการสร้างเครื่องต้นแบบนั้นเริ่มจากการตรวจสอบแบบในซอฟแวร์สามมิติก่อนเพื่อให้มั่นใจว่า ของที่สั่งผลิตหรือชิ้นส่วนมาตรฐานสามารถนามาประกอบกันได้จากนั้นจึงเริ่มเขียนแบบสั่งการผลิต โดยหลัก ๆ จะมีส่วนของโครงเครื่อง และชุดลาเลียงที่ต้องทาแบบสั่งการผลิตดังรูปที่ 3.65 รูปที่ 3.65 แบบสั่งการผลิตสาหรับส่ง CNC หลังจากตรวจสอบแบบสั่งการผลิตแล้วจึงทาการสั่งผลิตชิ้นงานโดยเริ่มจากการส่งแบบให้ โรงงานเพื่อ ขอใบเสนอราคา และส่งให้ภาควิชาอนุมัติ หลังจากได้วัส ดุต่าง ๆ ครบแล้ว จึงเริ่ ม กระบวนการผลิต โดยงานอะลูมิเนียมแผ่นจะส่ง CNC เพื่อให้ได้ความเที่ยงตรง และถูกต้อง ส่วนงานที่ เป็นเพลาจะทาการกลึง ณ อาคารปฏิบัติการ ภาคเครื่องกลและการบิน - อวกาศ 46 รูปที่ 3.66 การกลึงงานเพลาเพื่อเตรียมประกอบ รูปที่ 3.67 เพลาชิ้นงานหลังการกลึง 47 ส่วนโครงสร้างที่ทาจากอลูมิเนียมโปรไฟล์จะทาการตัดและกัดบนเครื่องมิลลิ่งเพื่อให้ได้ขนาดตามแบบ สั่งการผลิต รูปที่ 3.68 การตัดอลูมิเนียมโปรไฟล์ รูปที่ 3.69 การกัดอลูมิเนียมโปรไฟล์ให้ได้ขนาด หลังจากได้ชิ้นส่วนครบแล้วจึงทาการประกอบเครื่อง รูปที่ 3.70 การประกอบชิ้นส่วนต่าง ๆ ตามแบบ 48 3.13 การทาระบบควบคุมเครื่องตรวจสอบเม็ดยา เนื่องจากเครื่องตรวจสอบนั้นมีอุปกรณ์จานวนมากจึงจะต้องเชื่อมอุปกรณ์ต่าง ๆ ให้สามารถ สื่อสารกันได้โดยการสื่อสารระหว่างอุปกรณ์คอมพิวเตอร์กับอุปกรณ์หัวขับ (Actuators) นั้นจะสื่อสาร แบบ Half duplex ผ่านการสื่อสารแบบ Modbus RTU โดยสัญญาณจะส่งไปยังอุปกรณ์ต่าง ๆ ผ่าน สายไฟสองเส้นคือ A และ B โดยการเขียนโปรแกรมจะเริ่มจากการนาตัวแปร Trigger ที่มาจากการ ตรวจสอบโดยปัญญาประดิษฐ์มาสั่งงานอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น ไฟแสดงสถานะ หรือ รีเลย์สาหรับสั่งงาน กระบอกลมเป็นต้น ในการสั่งงานจะกาหนดให้คอมพิวเตอร์เป็น Master และอุปกรณ์อื่น ๆ เป็น Slave เพื่อให้ง่าย ต่อการควบคุม รูปที่ 3.71 ชุดอุปกรณ์ควบคุมเครื่องตรวจสอบเม็ดยา 3.14 การประกอบทุกชิ้นส่วนบนโครงสร้าง เมื่อได้ประกอบโครงสร้างและชิน้ ส่วนโต๊ะหมุนแล้ว จึงทาการประกอบชิ้นส่วนอื่น ๆ ลงบนโครง เครื่องเช่น โฟโตอิเล็กทริกเซนเซอร์ แผงควบคุม อุปกรณ์กระบอกลม ไดรฟ์เวอร์สาหรับมอเตอร์ และ อุปกรณ์อื่น ๆ เมื่อประกอบอุปกรณ์ทุกอย่างเสร็จแล้วจึงทาการเดินระบบไฟฟ้าในเครื่องดังรู ปที่ 3.73 และเมื่อเก็บระบบไฟฟ้าเสร็จจึงสามารถปิดฝาข้างเครื่องได้ 49 รูปที่ 3.72 หลังจากประกอบอุปกรณ์ต่าง ๆ ลงบนโครงสร้าง รูปที่ 3.73 หลังจากการเดินระบบไฟฟ้า 50 3.15 การเปลี่ยนอุปกรณ์อา่ นบาร์โค้ด หลังจากประกอบและได้ทดสอบเครื่องแล้วพบว่ากล้องธรรมดาไม่สามารถอ่านแถบบาร์โค้ดได้มี ประสิทธิภาพมากพอจึงต้องทาการเปลี่ยนเป็นอุปกรณ์สาหรับอ่านแถบบาร์โค้ดโดยเฉพาะ รูปที่ 3.74 กล้องที่ใช้ในการอ่านแถบบาร์โค้ด ก่อนจะเปลี่ยนไปใช้อุปกรณ์อ่านบาร์โค้ดได้ทาการนากล้องดังรูปที่ 3.74 ไปติดตั้งไว้บริเวณด้าน ใต้ของภาชนะใส่ยา ผลที่ได้คือยังไม่สามารถอ่านได้ในทุกกรณีจึงทาการติดตั้งอุปกรณ์อ่านบาร์โค้ดใต้ ภาชนะใส่ยาดังรูปที่ 3.75 รูปที่ 3.75 การติดตั้งเครื่องอ่านบาร์โค้ด หลังจากการติดตั้งอุปกรณ์อ่านบาร์โค้ดเข้าไปนั้นพบว่าสามารถอ่านบาร์โค้ดใต้ภาชนะได้ ถูกต้องและสามารถอ่านซ้า ๆ ได้โดยไม่พบปัญหา 51 3.16 โปรแกรมการแสดงผลส่วนติดต่อผู้ใช้แบบกราฟิก (Graphical User Interface: GUI) ใน เครื่องต้นแบบ โดย GUI ที่มีการเปลี่ยนจะเพื่อความเป็นระเบียบมากยิ่งขึ้น และมีการเพิ่มชื่อยาที่ตรวจสอบ ถูกต้องและยาที่จัดให้ผู้ป่วย ลาดับถัดมาเป็นในส่วนของการกล่าวถึง การเก็บสถิติโดยทฤษฎีช่วงความ เชื่อมั่นโดยในส่วนนี้จะมีบอกถึงจานวนรอบที่ได้ทาการตรวจสอบแล้ว กับจานวนรอบที่ถูกต้องแล้ว นาไปคานวณตามทฤษฎี จากนั้นแสดงผลแบบเรียลไทม์ ต่อมาจะกล่าวถึงการตรวจสอบว่่ามียาชนิดใด ที่ผิดพลาด และลาดับสุดท้ายคือแถบแสดงข้อมูลว่ายาของผู้ป่วยคนนี้ถูกต้องหรือไม่ หากถูกต้องแถบ จะแสดงเป็นสีเขียวแต่หากตรวจสอบผิดแถบจะแสดงเป็นสีแดง รูปที่ 3.76 GUI ในเครื่องต้นแบบ 3.17 ค่าใช้จ่าย ณ ปัจจุบัน โดยค่าใช้จ่ายปัจจุบันตลอดการจัดซื้อและจัดจ้างระหว่างการทาโครงงานมีงบประมาณที่ใช้จ่าย ทั้งสิ้น 26 รายการ และใช้จานวนเงินทั้งสิ้น 15,439.25 บาท ซึ่งมีรายการดังตารางที่ 3.2 52 ตารางที่ 3.2 รายการจัดซื้อ ลาดับ รายการ 1 2 3 4 5 6 จานวน ราคาต่อหน่วย จานวนเงินทั้งสิ้น (บาท) (บาท) 3D Printed Dome Light 1 235 235 แก้วพลาสติกใส ขนาด 8 ซม. x 5 ซม. 1 38 38 แก้วพลาสติกใส ขนาด 8 ซม. x 6 ซม. x 9 ซม. 1 148 148 แถบไฟ RGB Strip 1 145 145 กระดาษทราย 1 20 20 สีสเปรย์สีดา 1 65 65 7 กล้อง USB ความละเอียด 4K ขนาด 5-12 มม. 1 1195.25 1195.25 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 แผ่นอะคริลิก เฟืองอัตราทด 1:5 ตลับลูกปืน โครงอะลูมิเนียมจากบริษัท Misumi อุปกรณ์สาหรับยึด Filament Electrical Plate Rotary Table งาน CNC และ วัสดุ Polarized Lens ท่ออะคริลิก แผ่นอะคริลิก ชุดผลักแบบนิวเมติกส์ วัสดุสาหรับครอบเครือ่ งจักร โครงอะลูมิเนียม Proximity Switch โมดูล TTL to RS485 ข้อต่อนิวเมติก รีเลย์ 4 ช่อง 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 8 8 1 1 3 1 1 1 1 65 668.46 196.5 2233.14 797.03 187 210 776 6837.7 94 47.38 10.38 180 429 58 114 14 316 139 65 668.46 196.5 2233.14 797.03 187 210 776 6837.7 94 379 83 180 429 174 114 14 316 139 53 บทที่ 4 ผลการทดลอง หลังจากการดาเนินการสร้างชุดทดลองแล้ว จึงทาการทดสอบเพื่อปรับปรุง แก้ไข และเก็บสถิติ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีที่สุด ก่อนนาไปปรับใช้ในการสร้างเครื่องต้นแบบเครื่องตรวจสอบความถูกต้อง ของเม็ดยา โดยการทดสอบในการทดลองแต่ละชุดนั้นได้มีการตรวจสอบจากการทดสอบความถูกต้องของ ยาชนิดเม็ดผ่าน GUI ของโปรแกรมโดยระบบจะทาการตรวจสอบว่ายาที่ตรวจพบนั้นตรงกับชุดข้อมูล ยาที่มีอยู่ในระบบหรือไม่หากชื่อยาที่แสดงใน GUI ตรงกับชนิดยาจริงที่ได้ใส่ไปจะถือว่าการตรวจสอบ นั้นถูกต้องทั้งนี้ได้มีการเก็บสถิติการตรวจสอบจานวน 10 ครั้งต่อชนิดยาแต่ละชนิด ซึ่งการทดสอบจะประกอบไปด้วยการจัดแสงไฟที่เหมาะสมเพื่อให้กล้องเห็นถึงรายละเอียดบน ยาชนิดเม็ดได้ชัดเจน การปรับมุมกล้องและระยะของกล้องว่ามีผลอย่างไร การตรวจสอบโดยใช้ยา ชนิดเม็ดที่มีสีขาว และหลากสีให้ผลอย่างไร ซึ่งผลการทดสอบนี้จะถูกนาไปออกแบบเครื่องต้นแบบ ต่อไป โดยผลจากการทดสอบในชุดทดสอบจะมีดังนี้ 4.1 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 1 โดยผลการทดสอบที่ 1 จะเป็นการเก็บค่าสถิติการตรวจสอบความถูกต้องของเม็ดยา 70 ครั้ง ซึ่ง ทดสอบโดยการตรวจยาทีละ 1 ชนิด ต่อการตรวจสอบความถูกต้อง 10 ครั้ง โดยมียาสาหรับการตรวจ ทั้งหมด 7 ชนิด รูปที่ 4.1 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 1 54 4.1.1 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 1 จากผลการทดสอบพบว่าการตรวจสอบความถูกต้องของเม็ดยายังมีความแม่นยาต่ากว่าความ คาดหวัง สาเหตุคาดว่าเกิดจากระบบไฟแบบกระจายแสง ที่ใส่เข้าไปในชุดทดลอง แม้ไฟแบบกระจาย แสงจะสามารถช่วยลดแสงสะท้อนได้ แต่ทาให้กล้องตรวจจับเม็ดยาไม่สามารถมองเห็นตัวอักษรบนยา ได้ชัดเจน ดังรูปที่ 4.2 รูปที่ 4.2 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 1 4.1.2 แนวทางแก้ไขปัญหาในชุดทดสอบที่ 1 เนื่องจากการสันนิษฐานว่าแสงจากไฟแบบกระจายแสง มีผลทาให้กล้องมองเห็นตัวอักษรบนยา ไม่ชัดเจน ในชุดทดสอบที่ 2 จึงได้ทาการเปลี่ยนไฟเป็นไฟแบบตรง และทาการเปลี่ยนตาแหน่งการ ติดตั้งไฟจากที่ไฟทามุม 90 องศากับยาชนิดเม็ดเป็นมุม 45 องศากับยาชนิดเม็ดดังในหัวข้อที่ 3.8 55 4.2 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 2 โดยผลการทดสอบที่ 2 จะเป็นการเก็บค่าสถิติการตรวจสอบความถูกต้องของเม็ดยา 200 ครั้ง ซึ่งทดสอบโดยการตรวจยาทีละ 1 ชนิด ต่อการตรวจสอบความถูกต้อง 10 ครั้ง โดยมียาสาหรับการ ตรวจทั้งหมด 20 ชนิด รูปที่ 4.3 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบ 2 เมื่อทาการควบคุมระบบไฟของชุดทดสอบที่ 2 และต่อมาในการทดสอบต่อจากนี้ได้ใช้เม็ดยา ทั้ง 20 ชนิดในการบันทึกผลการตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ด จากผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 2 พบว่าสามารถตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดสี ขาวมีความแม่นยามากขึ้น แต่ยังมียาชนิดเม็ดสีขาวบางชนิด ที่ไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องได้ทั้ง กล้ อ งด้านบนและด้า นล่า ง ในส่ ว นของตรวจสอบยาชนิ ด เม็ด สี อื่น นอกจากสีขาวพบว่า ผลการ ตรวจสอบที่ได้ยังต่ากว่าที่คาดหวังไว้และทั้งนี้ยังมียาบางชนิดที่มีขนาดเล็กทาให้มีความผิดพลาดใน การตรวจสอบความถูกต้อง 4.2.1 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 2 จากผลการทดสอบชุดทดสอบที่ 2 พบว่าแสงรบกวนจากภายนอกมีผลต่อการตรวจสอบความ ถูกต้องของยาชนิดเม็ด 4.2.2 แนวทางแก้ไขปัญหาในชุดทดสอบที่ 2 ทางผู้จัดทาได้ทาการควบคุมแสงจากภายนอก โดยการหาภาชนะมาคลุมเพื่อให้มีแสงรบกวน จากภายนอกเข้าไปในชุดทดสอบให้น้อยที่สุด 56 4.3 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 3 โดยผลการทดสอบที่ 3 จะเป็นการเก็บค่าสถิติการตรวจสอบความถูกต้องของเม็ดยา 200 ครั้ง ซึ่งทดสอบโดยการตรวจยาทีละ 1 ชนิด ต่อการตรวจสอบความถูกต้อง 10 ครั้ง โดยมียาสาหรับการ ตรวจทั้งหมด 20 ชนิด รูปที่ 4.4 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 3 จากผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 3 พบว่าความถูกต้องในการตรวจสอบของยาชนิดเม็ด มี ความแม่นยามากขึ้นกว่าชุดทดสอบที่ 2 โดยมีความแม่นยามากขึ้นทั้ง 20 ชนิด 4.3.1 ปัญหาที่พบในชุดทดสอบที่ 3 จากผลการทดสอบชุดทดสอบที่ 3 คาดว่าความคมชัดของกล้อง รวมถึงการโฟกัสอัตโนมัติ มีผลต่อการตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ด 4.3.2 แนวทางแก้ไขปัญหาในชุดทดสอบที่ 3 ทางผู้จัดทาได้ทาเปลี่ยนกล้องที่ใช้ในการตรวจสอบใหม่ โดยได้มีการเปลี่ยนไปใช้กล้องที่ไม่มี ฟังก์ชันโฟกัสอัตโนมัติ และมีความคมชัดของกล้องที่มากขึ้น และทาการเปลี่ยนการติด Lable โดย เปลี่ยนจากการใช้เครื่องมือ Bounding Box Tool มาเป็นการใช้เครื่องมือ Smart Select แทน ซึ่ง โมเดลที่เลือกใช้ คือ SAM3 57 4.4 ผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 4 จากผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 4 พบว่าความถูกต้องในการตรวจสอบเม็ดยาสูงกว่าชุด ทดสอบที่ 3 และมีความถูกต้องในการตรวจสอบไม่ต่ากว่า 95 เปอร์เซ็นต์ ทั้งนี้การตรวจสอบความ ถูกต้อ งในครั้งนี้เกิดจากการใช้กล้องเพียง 1 ตัว จึงทาให้ได้ผลสรุปว่าในเครื่อ งต้นแบบ เครื่อง ตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยใน จะใช้กล้องเพียง 1 ตัว ในการทางาน ของระบบซึ่งจากข้อมูลดังกล่าวทาให้ชดุ ทดลองที่ 4 เป็นชุดทดลองสุดท้ายก่อนเริม่ สร้างเครื่องต้นแบบ เครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยใน รูปที่ 4.5 กราฟแสดงผลการทดสอบในชุดทดสอบที่ 4 4.5 การเก็บสถิตใิ นเครื่องต้นแบบ จากผลการทดสอบในชุดการทดลองที่ 4 พบว่าเปอร์เซ็นต์ในการตรวจสอบความถูกต้องยามีค่า มากกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งผ่านความต้องการที่ตั้งไว้ แสดงถึง การจัดการชุดข้อมูลในการนาไปฝึก ปัญญาประดิษฐ์ การจัดแสงไฟ และการปรับมุมกล้อง มีความเหมาะสมที่จะนาข้อมูลทั้งหมดนี้ ไป ออกแบบเครื่องต้นแบบ ผู้จัดทาจึงเริ่มสร้างเครื่องต้นแบบหลังจากชุดทดลองที่ 4 ในเครื่องต้นแบบต้องการประเมินความแม่นยาของเครื่องโดยพิจารณาระดับชุดยาหนึ่งชุดต่อ หนึ่งรอบการตรวจสอบ ในชุดยาหนึ่งชุดสามารถมีเม็ดยาได้ไม่เกิน 5 เม็ดตามขอบเขตของโครงงาน โดยกาหนดให้หนึ่งรอบการตรวจสอบเท่ากับชุดยาหนึ่งชุดที่ระบบต้องตรวจสอบความถูกต้องตาม ฐานข้อมูล หากชนิดและจานวนยาที่ระบบตรวจพบตรงกับ ที่กาหนดไว้ในฐานข้อมูล จะนับผลการ ทดสอบนั้นผ่าน แต่หากผลการตรวจไม่ตรงกับฐานข้อมูลที่กาหนดไว้จะนับเป็นไม่ผ่าน 58 โดยวิธีทั่วไปที่ใช้ในการคานวณความแม่นยาของเครื่องคือคานวณจากสัดส่วนของจานวนรอบที่ ระบบตรวจสอบว่าผ่านต่อจานวนรอบทั้งหมดของการตรวจสอบ อย่างไรก็ตาม เครื่องต้นแบบนี้เป็น เครื่องที่ใช้ในวงการแพทย์ ซึ่งต้องการความน่าเชื่อถือของเครื่องที่สูง เนื่องจากต้องไปใช้กับคน ไข้ ผู้จัดทาจึงใช้วิธีการเก็บสถิติตามหลักการสถิติศาสตร์ โดยเลือกใช้ทฤษฎีช่วงความเชื่อมั่นของสัดส่วน ทวินาม [17] ที่ช่วงความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ เนื่องจากเป็นวิธีที่เหมาะสมสาหรับข้อมูลแบบสอง ผลลัพธ์ ได้แก่ ผ่าน ไม่ผ่าน และให้ความน่าเชื่อถือของการตรวจสอบความแม่นยาของเครื่องต้นแบบ มากกว่าการคานวณโดยวิธีทั่วไป 4.5.1 การคานวณในทฤษฎีช่วงความเชื่อมั่นของสัดส่วนทวินาม [17] การคานวณเริ่มจากการกาหนดให้ 𝑛 คือ จานวนรอบการตรวจสอบทั้งหมด 𝑘 คือ จานวนรอบที่ตรวจสอบถูกต้อง ดังนั้น คานวณค่าสัดส่วนความแม่นยาที่ได้จากข้อมูลการตรวจสอบจริง (𝑝̂ ) จากสมการ 𝑝̂ = 𝑘 𝑛 (4.1) และหาค่าวิกฤตของการแจกแจงปกติมาตรฐาน (𝑧) ในช่วงความเชือ่ มั่น 95 เปอร์เซ็นต์ จากตาราง แจกแจงปกติมาตรฐาน (Standard Normal Distribution Table) [18] โดยวิธเี ปิดตารางมีดังนี้ 1. เลือกค่านัยสาคัญ (𝛼) ซึ่งในโครงการนี้ใช้ชว่ งความเชือ่ มั่น 95 เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นจะได้ค่า 𝛼 อยู่ที่ 0.05 𝛼 2. นาค่านัยสาคัญมาหารด้วยสอง ( 2 ) จะได้ค่าเท่ากับ 0.025 𝛼 3. นาค่า 0.025 มาลบด้วยหนึ่ง (1 − 2 ) จะได้ค่าเท่ากับ 0.975 4. นาค่า 0.975 ไปเปิดในตารางแจกแจงปกติมาตรฐาน จะได้ค่า 𝑧 เท่ากับ 1.96 จากนั้นนาค่าทั้งหมดไปคานวนช่วงความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ของสัดส่วนทวินามจากสมการ 𝑊𝑖𝑙𝑠𝑜𝑛 𝐶𝐼 = 𝑝̂+ ̂ (1−𝑝 ̂ ) 𝑧2 𝑧2 𝑝 ±𝑧√ + 2 2𝑛 𝑛 4𝑛 2 𝑧 1+ 𝑛 59 (4.2) โดยหลังจากการคานวณตามสูตรจะได้ผลลัพธ์เ ป็นค่าขอบล่าง (Lower bound) และค่าขอบบน (Upper bound) ใช้แสดงช่วงที่คาดว่าว่าความแม่นยาจริงของระบบจะอยู่ภายในช่วงดังกล่าว ด้วย ระดับความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ 4.5.2 เกณฑ์การตัดสินความแม่นยาของเครือ่ งต้นแบบ ในการประเมินผลโครงการนี้ จะพิจารณาความแม่นยาของเครื่องต้นแบบ โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้ 1. ค่าสัดส่วนความแม่นยาที่ได้จากข้อมูลการตรวจสอบจริง (𝑝̂ ) ใช้แสดงผลการทางานของ ระบบจากข้อมูลการตรวจสอบจริงที่เก็บได้ 2. ช่วงความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ ใช้แสดงระดับความน่าเชื่อถือของค่าความแม่นยาดังกล่าว 3. ต้ อ งพิ จารณาผลลั พ ธ์ การคานวณทางสถิ ติ จากค่า ขอบล่า งของช่ ว งความเชื่ อ มั่ น 95 เปอร์เซ็นต์ เนื่องจากเป็นค่าความน่าเชื่อถือต่าสุดที่คานวณได้ทางสถิติ ดังนั้น เกณฑ์การตัดสินว่าระบบผ่านข้อกาหนดจะต้องคานวณค่าขอบล่างของทฤษฎีช่วงความ เชื่อมั่นของสัดส่วนทวินามให้ได้ไม่น้อยกว่า 95 เปอร์เซ็นต์ จึงจะสามารถสรุปได้ว่าระบบมีความ แม่นยาตามวัตถุประสงค์ที่กาหนด และยืนยันความน่าเชื่อถือได้ว่าระบบผ่านเกณฑ์การตัดสินความ แม่นยาได้อย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ 4.6 สถิติการตรวจสอบจริงในเครื่องต้นแบบ หลังจากการออกแบบและจัดสร้างเครื่องต้นแบบจนเสร็จสิ้น ผู้จัดทาได้ทาการเก็บสถิติตาม หัวข้อที่ 4.5 เพื่อยืนยันความแม่นยาของเครื่องต้นแบบให้ผ่านวัตถุประสงค์ที่กาหนดไว้ 4.6.1 สถิตกิารตรวจสอบที่คานวณโดยไม่ใช้โปรแกรมทีพ่ัฒนาขึ้นในการคานวณ เพื่อการยืนยันเบื้องต้นของชุดข้อมูล ในการนาไปฝึกปัญญาประดิษฐ์ การจัดแสงไฟ และการ ปรับมุมกล้องของเครื่องต้นแบบว่ามีความแม่นยาเพียงพอหรือไม่ ผู้จัดทาได้แยกกลุ่มยาออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มยาแคปซูล กลุ่มยาสีแดง กลุ่มยาสีขาว และกลุ่มยาสีเหลือง เพื่อหลังจากการเก็บสถิติ ถ้าพบว่ายากลุ่มไหนยังมีค่าขอบล่างของช่วงความเชื่อมั่นไม่ถึงเกณฑ์ จะง่ายต่อการทาชุดข้อมูลในกลุม่ ยานั้นเพื่อนาไปฝึกปัญญาประดิษฐ์และเพิ่มความแม่นยาของการตรวจสอบต่อไป 60 จากนั้นได้ทาการเก็บสถิติตามหัวข้อที่ 4.5 โดยทาการเก็บสถิติด้วยจานวนรอบการตรวจสอบ ทั้งหมด 200 รอบต่อยาแต่ละกลุ่ม ซึ่งเก็บข้อมูลผ่านโปรแกรม Microsoft Excel แล้วคานวณค่าขอบ ล่างของช่วงความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ ได้ผลลัพดังรูปที่ 4.6 รูปที่ 4.6 กราฟแสดงผลลัพธ์ค่าขอบล่างของช่วงความเชื่อมั่นทั้ง 4 กลุ่ม จากกราฟแสดงให้เห็นว่า ค่าขอบล่างของช่วงความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ของทั้ง 4 กลุ่มมีค่า เท่ากับ 98.12 เปอร์เซ็นต์ ทั้งนี้ เนื่องจากจากการเก็บข้อมูลจานวน 200 รอบ พบว่าเครื่องต้นแบบ สามารถตรวจสอบได้ถูกต้องครบทั้ง 200 รอบ เมื่อนาข้อมูลดังกล่าวมาคานวณตามสูตรทางสถิติที่ อธิบายไว้ในหัว ข้อ 4.5 จึงได้ค่าขอบล่างของช่ว งความเชื่อ มั่นดังกล่าว ผลที่ได้แสดงให้เห็นว่า เครื่องต้นแบบมีความแม่นยาและความน่าเชื่อถือในระดับสูง และเป็นไปตามเกณฑ์วัตถุประสงค์ที่ กาหนดไว้ 4.6.2 สถิติการตรวจสอบที่คานวณโดยโปรแกรมทีพ่ัฒนาขึ้นและแสดงผลแบบเรียลไทม์ผ่าน GUI หลังจากการเก็บสถิติเบื้องต้นในหัวข้อที่ 4.6.1 ทาให้ยืนยันความแม่นยาและความน่าเชื่อถือ ของเครื่องต้นแบบได้ในระดับหนึ่ง อย่างไรก็ตาม การที่จะทาให้ผู้ใช้งานมีความมั่นใจในการใช้งานของ เครื่องเพิ่มขึ้น ผู้จัดทาจึงทาการพัฒนาโปรแกรมการเก็บสถิติตามหัวข้อ 4.5 เข้ากับระบบ GUI ของ เครื่องต้นแบบ แล้วแสดงผลการเก็บสถิติออกมาแบบเรียลไทม์ เพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นในการใช้งานของ เครื่องต้นแบบ 61 ซึ่งวิธีการเก็บสถิติของเครื่องต้นแบบโดยใช้ โปรแกรมที่พัฒนาขึ้นและแสดงผลแบบเรียลไทม์ ผ่าน GUI เป็นการเก็บข้อมูลอย่างต่อเนื่องโดยไม่มีการกาหนดจานวนรอบการตรวจสอบทั้งหมดไว้ ล่วงหน้า และจะทาการคานวณผลตามจานวนรอบที่เครื่องตรวจสอบได้ถูกต้องจริง ดังรูปที่ 4.7 รูปที่ 4.7 การเก็บสถิติผ่านระบบ GUI 62 บทที่ 5 สรุปผลการออกแบบ 5.1 สรุปผลการดาเนินงาน โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและสร้างเครื่องต้นแบบสาหรับตรวจสอบความถูกต้อง ของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยใน โดยประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์สาหรับการตรวจจับวัตถุ ร่วมกับระบบฐานข้อมูล โปรแกรมแสดงผลแบบส่วนติดต่อผู้ใช้แบบกราฟิก (GUI) และระบบควบคุม เครื่องต้นแบบ เพื่อช่วยลดความผิดพลาดในการตรวจสอบยาและเพิ่มความน่าเชือ่ ถือของกระบวนการ จ่ายยาในโรงพยาบาล ทั้งนี้ การดาเนินงานครอบคลุมตั้งแต่การศึกษาทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง การสร้าง ฐานข้ อ มู ล จาลองผู้ ป่ ว ย การจั ด เตรี ย มชุ ด ข้ อ มู ล ภาพยา การติ ด Label ข้ อ มู ล การฝึ ก โมเดล ปัญญาประดิษฐ์ การออกแบบเครื่องต้นแบบ การสร้างเครื่อง และการทดสอบประสิทธิภาพของระบบ ในการพัฒนาโครงงาน ผู้จัดทาได้ดาเนินการทดลองและปรับปรุงระบบอย่างเป็นลาดับผ่านชุด ทดสอบทั้งหมด 4 ชุด โดยมีการปรับเปลี่ยนทั้งด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ได้แก่ การปรับรูปแบบ แสง การควบคุมแสงรบกวนจากภายนอก การเปลี่ยนชนิดกล้อง การเปลี่ยนวัสดุภาชนะใส่ยา และการ เพิ่มคุณภาพของชุดข้อมูลสาหรับฝึกปัญญาประดิษฐ์ จนสามารถยกระดับความสามารถของระบบให้ ตรวจสอบยาชนิดเม็ดได้อย่างแม่นยามากขึ้นตามลาดับ ผลการทดลองในชุดทดสอบที่ 4 แสดงให้เห็น ว่าระบบสามารถตรวจสอบความถูกต้องของเม็ดยาได้มากกว่าร้อยละ 95 ซึ่งเป็นไปตามวัตถุประสงค์ที่ กาหนดไว้ และเป็นข้อมูลสาคัญที่นาไปสู่การสร้างเครื่องต้นแบบฉบับสมบูรณ์ นอกจากนี้ ภายหลังการสร้างเครื่องต้นแบบ ผู้จัดทาได้ประเมินความแม่นยาของระบบด้วย หลักการทางสถิติ โดยใช้ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ของสัดส่วนทวินาม เพื่อให้ผลการประเมินมี ความน่าเชื่อถือมากกว่าการพิจารณาจากค่าเฉลี่ยความถูกต้องเพียงอย่างเดียว จากการเก็บสถิติการ ตรวจสอบจานวน 200 รอบต่อกลุ่มยา พบว่าเครื่องต้นแบบสามารถตรวจสอบได้ถูกต้องครบทุกครั้ง ส่งผลให้ค่าขอบล่างของช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ของทั้ง 4 กลุ่มยาเท่ากับร้อยละ 98.12 ซึ่งสูงกว่า เกณฑ์ร้อยละ 95 ที่กาหนดไว้ จึงสรุปได้ว่าเครื่องต้นแบบที่พัฒนาขึ้นสามารถทางานได้ตามเป้าหมาย มีความแม่นยาและความน่าเชื่อถืออยู่ในระดับที่เหมาะสมต่อการนาไปประยุกต์ใช้งานต่อไป 63 โดยสรุป โครงงานนี้สามารถบรรลุวัตถุประสงค์หลักในการออกแบบและสร้างเครื่องต้นแบบ ตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัติสาหรับผู้ป่วยในได้สาเร็จ ทั้งในด้านการทางานของ ระบบ การเชื่อมต่อฐานข้อมูล การแสดงผลผ่าน GUI และผลการตรวจสอบเชิงสถิติ อย่างไรก็ตาม เครื่องต้นแบบยังคงอยู่ภายใต้ขอบเขตที่กาหนด เช่น รองรับเฉพาะยาที่มีอยู่ในชุดข้อมูล รองรับเฉพาะ ยาเม็ดที่สมบูรณ์เต็มเม็ด และตรวจสอบได้สูงสุด 5 เม็ดต่อหนึ่งรอบการตรวจสอบ ซึ่งเป็นประเด็นที่ สามารถนาไปพัฒนาต่อยอดได้ในอนาคต 5.2 ปัญหาที่เกิดขึ้น จากการดาเนินโครงงานพบว่าปัญหาสาคัญประการแรกคือ ปัจจัยด้านแสงมีผลต่อความแม่นยา ของการตรวจสอบยาชนิดเม็ดอย่างชัดเจน โดยในช่วงเริ่มต้นของการทดลอง การใช้ไฟแบบกระจาย แสงแม้จะช่วยลดแสงสะท้อนได้ แต่ทาให้รายละเอียดบนผิวเม็ดยา โดยเฉพาะตัวอักษรหรือสัญลักษณ์ บนยา ไม่ชัดเจนเพียงพอต่อการตรวจจับ ส่งผลให้ความแม่นยาของระบบยังต่ากว่าที่คาดหวังไว้ ผู้จัดทาจึงต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบแสงและมุมการติดตั้งไฟหลายครั้งเพื่อให้ได้สภาพแสงที่เหมาะสมต่อ การทางานของระบบ ปัญหาประการต่อมาคือ แสงรบกวนจากสภาพแวดล้อมภายนอกมีผลต่อคุณภาพของภาพที่ กล้องใช้ตรวจสอบ ส่งผลให้ค่าความแม่นยาในการจาแนกยาไม่สม่าเสมอในแต่ละรอบการทดลอง โดยเฉพาะเมื่อสภาพแสงภายนอกเปลี่ยนแปลงหรือมีการสะท้อนเข้าสู่พื้นที่ตรวจสอบโดยตรง ปัญหา ดังกล่าวทาให้ผู้จัดทาต้องออกแบบส่วนปิดล้อมบริเวณตรวจสอบเพิ่มเติม เพื่อควบคุมสภาพแวดล้อม ให้คงที่มากที่สุดก่อนนาระบบไปใช้งานจริง อีกปัญหาหนึ่งที่พบระหว่างการพัฒนาคือ ข้อจากัดของอุปกรณ์รับภาพและวัสดุที่ใช้ร่วมใน ระบบ เช่น ความคมชัดของกล้อง ระบบโฟกัสอัตโนมัติ และการสะท้อนของภาชนะใส่ยา ซึ่งล้วนมีผล ต่อความสามารถในการเห็นลักษณะสาคัญของเม็ดยา เมื่อกล้องไม่สามารถรักษาความคมชัดได้อย่าง คงที่ หรือเมื่อภาชนะใส่ยาสะท้อนแสงมากเกินไป ระบบจะมีโอกาสตรวจจับผิดพลาดสูงขึ้น ดังนั้นจึง จาเป็นต้องเปลี่ยนมาใช้กล้องที่มีความละเอียดสูงกว่า ไม่มีระบบโฟกัสอัตโนมัติ และใช้ภาชนะ อะคริลิคแทนแก้วเพื่อลดการสะท้อนแสง 64 ในด้านข้อมูลและปัญญาประดิษฐ์ พบว่าคุณภาพและความหลากหลายของชุดข้อมูล มีผล โดยตรงต่อผลการตรวจสอบ หากจานวนภาพตัวอย่างยังไม่มากเพียงพอ หรือภาพที่ใช้ฝึกยัง ไม่ ครอบคลุมลักษณะจริงของการใช้งาน ระบบจะไม่สามารถแยกความแตกต่างของยาได้ดีเท่าที่ควร โดยเฉพาะยาเม็ดที่มีสีใกล้ เคียงกัน มีขนาดเล็ก หรือมีลักษณะภายนอกคล้ายกัน ผู้จัดทาจึงต้องเพิ่ม จานวนภาพต่อชนิดยา ปรับวิธีการติดฉลากข้อมูล และเพิ่มภาพที่มีหลายเม็ดหรือหลายชนิดอยู่ร่วมกัน ในภาพเดียว เพื่อให้โมเดลสามารถเรียนรู้ลักษณะของยาได้รอบด้านมากขึ้น 5.3 ข้อเสนอแนะ ในการพัฒ นาต่อ ยอดโครงงานนี้ ควรเพิ่ ม จานวนและความหลากหลายของชุ ดข้ อ มูล ให้ ครอบคลุมลักษณะของยาชนิดเม็ดที่มากขึ้น เช่น เพิ่มจานวนชนิดยา เพิ่มภาพในสภาพแสงที่แตกต่าง กัน เพิ่มภาพเม็ดยาหลายเม็ดในตาแหน่งและมุมวางที่หลากหลาย รวมถึงเพิ่มกรณีของยาเม็ดที่มี ลักษณะใกล้เคียงกัน เพื่อให้โมเดลปัญญาประดิษฐ์มีความสามารถในการจาแนกยาได้แม่นยาและ เสถียรมากยิ่งขึ้นเมื่อใช้งานจริง ควรพัฒนาระบบให้รองรับขอบเขตการใช้งานที่กว้างขึ้น เช่น รองรับยาเม็ดที่ถูกหักครึ่ง รองรับ จานวนเม็ดยาที่มากกว่าเดิมต่อหนึ่งรอบการตรวจสอบ และรองรับยาชนิดใหม่ที่ยังไม่เคยอยู่ในชุด ข้อมูลเดิม ทั้งนี้อาจพิจารณาออกแบบระบบเพิ่มฐานข้อมูลยาและกระบวนการอัปเดตโมเดลให้ สามารถปรับปรุงได้สะดวกในอนาคต 65 เอกสารอ้างอิง [1] Roboflow, Object Detection URL: https://blog.roboflow.com/object-detection/ [สืบค้นเมื่อ 19/7/2568] [2] Roboflow, Guide to YOLO Models URL: https://blog.roboflow.com/guide-to-yolo-models/ [สืบค้นเมื่อ 19/7/2568] [3] ณัฐกิตต์ นิสิต, สร้าง AI ทานายรูปร่างด้วย Roboflow URL: https://nattakit-nice2580.medium.com/สร้าง-ai-ทานายรูปภาพด้วย [สืบค้นเมื่อ 19/7/2568] [4] Analog Devices, Optimizing Stepper Motors with Microstepping URL: https://www.analog.com/en/lp/001/optimizing-stepper-motorsmicrostepping.html [สืบค้นเมื่อ 19/7/2568] [5] National Center for Biotechnology Information (NCBI), Medication Reconciliation URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2648/ [สืบค้นเมื่อ 19/7/2568] [6] Keyence, CA-D Series: LED Lighting for Machine Vision. URL: https://www.keyence.eu/ss/products/vision/peripheral/ca-d/ca_dd.jsp [สืบค้นเมื่อ 19/7/2568] [7] Intertek, IEC 60601-1: Medical Electrical Equipment – Regulatory Requirements. URL: https://www.intertek.com/medical/regulatory-requirements/iec-60601-1/ [สืบค้นเมื่อ 29/7/2568] [8] MASCI, การรับรองมาตรฐานระบบบริหารคุณภาพสาหรับเครื่องมือแพทย์ (ISO 13485). URL: https://www.masci.or.th/service/cert-iso13485/ [สืบค้นเมื่อ 27/7/2568] [9] HTD Health, IEC 62304 and SaMD Development. URL: https://htdhealth.com/insights/iec-62304-and-samd-development/ [สืบค้นเมื่อ 29/7/2568] [10] AliExpress, USB Webcam HD 1080P with Microphone. URL: https://th.aliexpress.com/item/1005005253450330.html [สืบค้นเมื่อ 21/9/2568] [11] มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, ประเภทของการระบุเอกลักษณ์ของยา. URL: https://drugiden2.ubu.ac.th/iden-type [สืบค้นเมือ่ 21/9/2568] [12] 1stCraft, ระบบ HIS (Hospital Information System) คืออะไร?. URL: https://1stcraft.com/what-is-his/ [สืบค้นเมื่อ 21/9/2568] 66 [13] Roboflow, Train/Test Split: How to Properly Split Data for Machine Learning. URL: https://blog.roboflow.com/train-test-split/ [สืบค้นเมื่อ 25/9/2568] [14] Roboflow, About Us. URL: https://roboflow.com/about [สืบค้นเมื่อ 25/9/2568] [15] Esri, Tips for Training Data Preparation for Object Detection Models. URL: https://www.esri.com/arcgis-blog/products/arcgis-pro/geoai/tips-for-training-datapreparation-for-object-detection-models [สืบค้นเมื่อ 7/12/2568] [16] ACRYLITE, How Do You Measure the Reflectance of Acrylic Sheet?. URL: https://www.acrylite.co/resources/knowledge-base/article/how-do-you-measurethe-reflectance-of-acrylic-sheet?category=product-properties [สืบค้นเมื่อ 24/12/2568] [17] Wikipedia, Binomial Proportion Confidence Interval. URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Binomial_proportion_confidence_interval [สืบค้นเมื่อ 16/1/2569] [18] Wikipedia, Standard Normal Table. URL: https://en.wikipedia.org/wiki/Standard_normal_table [สืบค้นเมื่อ 16/1/2569] [19] Shopee, MAGIC TECH Barcode Scanner Bluetooth 2.4G Wireless 3IN1 URL: https://shopee.co.th/MAGIC-TECH-Barcode-Scanner-Bluetooth-2.4G-Wire-3IN1YHD-6200D-A0141419 [สืบค้นเมื่อ 2/3/2569] 67 ภาคผนวก ก การเขียนโปรแกรมในเครื่องต้นแบบ 68 โปรแกรมไมโครคอนโทรลเลอร์ (ESP32) สาหรับควบคุมอุปกรณ์ต่าง ๆ ในเครือ่ งตรวจสอบยา 69 70 71 72 โปรแกรมการแสดงผลส่วนติดต่อผู้ใช้แบบกราฟิก (GUI) ในเครื่องคอมพิวเตอร์ 73 74 75 76 77 โปรแกรมระบบตรวจจับและตรวจสอบของถูกต้องของยา ในเครื่องคอมพิวเตอร์ 78 79 80 81 82 83 84 85 ภาคผนวก ข แบบสั่งผลิตชิ้นงานและแบบประกอบของเครื่อง 86 รูปที่ ข-1 การประกอบโครงเครื่อง 87 รูปที่ ข-2 ชิ้นส่วนสาหรับรองโครงเครื่อง 88 รูปที่ ข-3 โต๊ะหมุนภาชนะใส่ยา 89 รูปที่ ข-4 แผ่นประคองเพลาบน 90 รูปที่ ข-5 แผ่นประคองเพลาล่างพร้อมรูตลับลูกปืน 91 รูปที่ ข-6 แผ่นสาหรับติดตั้งมอเตอร์ 92 รูปที่ ข-7 แผ่นสาหรับติดตั้งกระบอกลมโรตารี่ 93 รูปที่ ข-8 แผ่นต่อกระบอกลมสาหรับตัวผลักภาชนะ 94 รูปที่ ข-9 แผ่นสาหรับติดตั้งกระบอกลมผลักภาชนะ 95 รูปที่ ข-10 เพลาหลัก 96 รูปที่ ข-11 เสาสาหรับแผ่นประคองเพลา 97 รูปที่ ข-12 ดุมสาหรับรองโต๊ะหมุนเพือ่ รับกับลูกปืนกันรุน 98

Abstract

This project aimed to design and develop a prototype automatic pill verification machine for inpatients by applying artificial intelligence for object detection together with a database system, a graphical user interface, and a machine control system in order to reduce medication verification errors and improve safety in the hospital dispensing process. A simulated inpatient medication database for 30 patients and a dataset of 20 pill types were prepared for training the model using Roboflow and YOLO. The prototype was developed through four experimental phases with continuous improvements in lighting, external light control, camera type, pill container material, and dataset quality. The final prototype could verify up to five pills in one cycle. Experimental results showed that the system achieved correct verification in all 200 trials for each pill group. The lower bound of the 95% confidence interval was 98.12% for all groups, which was higher than the specified criterion of 95%. Therefore, the developed prototype demonstrated high accuracy and reliability and has potential for further practical development.

อ้างอิงผลงานนี้ / Cite this

รหัสโปรเจค

DC-2568-004

ชื่อเรื่อง

การสร้างเครื่องต้นแบบ เครื่องตรวจสอบความถูกต้องของยาชนิดเม็ดอัตโนมัตสำหรับผู้ป่วยใน / Design of a Prototype Automatic Tablet Verification Machine for Inpatients

ผู้จัดทำ

กิตติพัฒน์ ทองคำ, ณัฐฎี วุฒิเกตุ, ธนวินท์ แข็งแรง, อนวัช จิตรำลึก

อาจารย์ที่ปรึกษา

ผศ.ดร.ธีรวัจน์ แสงเพชร์

ปีการศึกษา

2568 (C.E. 2025)

หน่วยงาน

ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกลและการบิน-อวกาศ (MAE) มจพ.

URL

https://maeconnect.eng.kmutnb.ac.th/projects/cmoi2r24u008pxtyrihf42xo1